De lezersbrieven! Over AI op de opiniepagina’s van Nederlandse kranten.
De opiniepagina’s van Nederlandse kranten worden voor een belangrijk deel met kunstmatige intelligentie geschreven. Bij de Volkskrant is 29 procent van de opiniebijdragen voor 80 procent door AI geschreven. Hoe zit dat met de briefschrijvers? Brieven zijn ook ingezonden opiniestukjes.
Ik vind het triest. Zit ik nog tijdens het lezen van de krant al te zwoegen op een brief, een eenvoudige doch geestelijk voedzame maaltijd bij elkaar te verzinnen en te maken, blijkt ‘mijn’ plek op pagina’s 24 en 25 ingenomen te worden door gedeeltelijk door AI geschreven epistels. Hoe betrouwbaar zijn mijn conculega’s? Maar ook: hoe betrouwbaar is het bedrijf AI Report van Alexander Klöpping? Het onderzoek is verricht door een AI-programma.
De originele tekst van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring is ooit onderzocht door zo’n AI-zoekmachine en werd vervolgens bestempeld als geschreven door AI. In 1776? Knap. Misschien loopt het zo’n vaart niet. Ik zwoeg ondertussen rustig verder.
Marcel Heinsbroek, Schiedam
De Volkskrant heeft het ferme besluit genomen het gebruik van AI bij het schrijven van opiniestukken te gaan weren. Nu staat in het handboek voor goede journalistiek dat je nooit alleen maar óver, maar toch ook vooral mét iemand moet praten. Dus ik naar ChatGPT met de vraag wat ze ervan vindt.
In haar wiek geschoten liet ze vanuit haar hyperscale het volgende weten: ‘Een AI-verbod bij opiniestukken? Prima. En wanneer gaan we dan ook de spellingscontrole, Google en de Van Dale verbieden? Straks verandert de opiniepagina in een douanecontrole voor gedachten en moeten opiniemakers weer helemaal zelf nadenken – een riskant experiment!’
Koos Tiemersma, Drachten
Dat Alexander Klöpping in de Volkskrant zegt dat ‘teksten met AI alleen maar beter worden’ en je ‘straks als lui bekend staat als je het niet gebruikt’, daar schrik ik enorm van. En er spreekt slechts domheid uit.
Uit wetenschappelijk onderzoek is bekend dat met AI de hersenen minder getraind worden. Het geheugen en oplossend vermogen verslechteren. Dat het niet meer lukt om zelf verbanden te leggen. Men denkt stomweg niet meer zelf na. En hersenen verslechteren.
Wat betreft teksten in kranten en tijdschriften? Ik denk AI nog steeds te herkennen als vlak en saaier. Artikelen worden er niet beter van.
Ik schreef dit zonder enige hulp. Wat betekent dat ik moest nadenken over de schrijfwijze, de volgorde, wat ik wil zeggen en of dat duidelijk is. Kost even tijd en moeite, ik gebruikte mijn hersenen en wat creativiteit.
Het lijkt mij een goed idee om mensen als Klöpping hier eens goed over door te vragen en hem te confronteren met de maatschappelijke gevolgen van AI.
Dat lees ik graag binnenkort, van een journalist van de Volkskrant, en dan helemaal van hem of haar.
Marieke Bauwens, Den Haag
Alexander Klöpping beweert op basis van een softwarechecker dat 29 procent van de bijdragen op de opiniepagina van de Volkskrant is gegenereerd met AI. Nou weet je niet of die software valide resultaten geeft. Maar ik geloof het gerust.
Waar ik het als lezer aan zie, vooral bij de lange opiniestukken, is dat steeds vaker een schrijfstijl wordt gehanteerd waarbij er meerdere paragrafen achter elkaar voorbij komen, waarin eigenlijk steeds hetzelfde gezegd wordt. Laten we het de LinkedInnification noemen van het opniestuk.
Wat je feitelijk ziet is dat artikelen zijn ingedeeld in secties, waarbij elk van die secties op een andere manier toch weer dezelfde boodschap heeft, zonder echt iets nieuws toe te voegen.
Dit veroorzaakt een vorm van schrijven, zou je kunnen zeggen, waarin veel herhaling voorkomt, en waarin elk volgend gedeelte van het stuk weer....
Nou ja, dat dus. Succes, Volkskrant. Het zijn zware tijden.
Jelle van Dijk, Utrecht
Nu uit onderzoek blijkt dat 29 procent van de opinieartikelen in uw krant gemaakt wordt door AI, lijkt een verlaging van de abonnementsprijs logisch.
Alex van Empel, IJsselstein
Ik begon in de eerste helft van de jaren zestig mijn taalmodel te trainen bij meester Janssen op de basisschool in een Limburgs dorp. Hij was het hoofd van de school en had een simpel motto: knutselen doe je maar thuis in je eigen tijd, hier in de 6de klas krijg je vooral rekenen en taal. Taalvaardigheden werden verder aangescherpt op de middelbare school en daarmee moest je het voor de rest van je leven maar zien te redden.
Ik lees dagelijks de ingezonden stukken in de Volkskrant om te zien wat artikelen zoal losmaken bij lezers. Regelmatig kom je echte pareltjes tegen, een verrassende alternatieve kijk op het nieuws of een goed in elkaar gestoken stuk waarin op knappe, soms ook humoristische wijze wordt gereflecteerd op het nieuws. Ik dacht heel naïef dat dit de vruchten zijn van langdurig schaven om de juiste woorden en optimale lengte te vinden.
In de afgelopen maanden heb ik het een paar keer zelf geprobeerd met ingezonden reacties op wat president Trump Volkskrant-lezers voorschotelt aan onsamenhangend beleid, onnavolgbare logica en uitgesproken leugens. Onlangs nog met een verwijzing naar ‘geldschieters’ die Amerikaanse staatsobligaties verkopen en zo keihard terugslaan na Trumps bizarre dreigement om wapens in te zetten tegen beleggers die niet naar hem willen luisteren.
Tevergeefs, kennelijk zijn mijn pogingen slap en weinig onderscheidend. Waar AI anno 2026 komt met complete tekstsuggesties, zou meester Janssen verwijzen naar de rode strepen in het ingeleverde werk en mij aangespoord hebben beter mijn best te doen.
Peter in de Rijp, Apeldoorn
Mijn vader is zwaar dyslectisch. Nooit erkend, geen opleiding, moest zijn hele leven ploeteren om vooruit te komen. Want hij schreef ‘zei’ als het ‘zij’ moest zijn en andersom. Hij is wel intelligent en kan goed observeren. Want als je bijna niet kunt schrijven en lezen, dan kijk je des te beter.
In het artikel van Laurens Verhagen in de krant van 2 september wordt gesteld dat er bij de Volkskrant een kraakhelder protocol is over het gebruik van AI. Een stuk met jouw eigen mening mag niet geschreven worden met AI.
Wat een onzin, een stuk met jouw eigen mening, die je zelf niet kunt verwoorden, mag, zoals Alexander Klöpping zegt, best worden geschreven door AI.
Nu nog mijn vader overtuigen dat AI hem kan helpen. Voorlopig is hij als een kind zo blij met de correctie functie van WhatsApp.
Agnes van den Berg, Apeldoorn
Maar liefst 29 procent van de opiniebijdragen in de Volkskrant is voor 80 procent of meer met AI geschreven, zo blijkt uit een onderzoek. En meer dan de helft van deze bijdragen is deels met behulp van AI geschreven. Op het eerste gezicht zeer schokkend. Totdat ik me realiseerde dat mijn eigen brieven volgens de woordtel-app die ik gebruik om het aantal woorden te berekenen, steeds voor zo’n 70 procent uit AI-teksten bestaan.
Terwijl: ik gebruik helemaal geen AI bij het schrijven van mijn brieven! Maar kennelijk lijkt mijn schrijfstijl, met tussenzinnen, puntkomma’s en gedachtestreepjes (een gewoonte sinds mijn jaren als advocaat), erg op met AI gegenereerde teksten. Ik weet niet goed of dit juist een compliment is (mijn brieven zijn goed geschreven) of juist niet (mijn taalgebruik is geijkt en standaard).
Hoe dan ook, ik hoop dus maar dat mijn brieven in de toekomst nog door de strenge selectie komen die de Volkskrant in reactie op dit onderzoek heeft aangekondigd.
PS: deze brief bestond volgens de woordenteller-app van Just Done uit 162 woorden en voor maar liefst 80 procent uit met AI gegenereerde teksten! Toch komt alles echt uit mijn eigen pen. Ik denk dat ik het maar als een compliment opvat, omdat het zo’n goed doorwrocht verhaal betreft…
Marie-France Admiraal, Vught
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant