Hybride oorlog Bijna een maand nadat drones werden gevonden bij een vliegveld in Leipzig zegt de Duitse regering: hier zat Rusland achter. Enkele Russische instellingen in Duitsland worden gesloten en Duitsland zint op verdere maatregelen, onder andere tegen de schaduwvloot.
Een Oekraïens Antonov transportvliegtuig op het vliegveld van Leipzig begin augustus.
Een maand na de mislukte droneaanslag op het vliegveld van Leipzig wijst Duitsland een dader aan. „Rusland is verantwoordelijk voor de hybride aanval op 4 augustus in Leipzig”, zei minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt (CSU) dinsdagmiddag op een persconferentie. Zijn collega, minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul (CDU), kondigde een reeks sancties tegen Rusland aan.
Na de vondst van twee drones met explosieven begin augustus op en nabij het vliegveld van Leipzig waar een Oekraïens transportvliegtuig stond, werd direct gespeculeerd dat Rusland achter de mislukte aanslag kon zitten. Tot nu toe vermeden Duitse autoriteiten beschuldigingen aan het adres van Rusland.
Dat Rusland verantwoordelijk is, concludeerden de veiligheidsdiensten op basis van het soort drone en het soort explosief dat werd gebruikt, op de technisch geavanceerde uitvoering van de aanval en op aanwijzingen van de inlichtingendienst dat de daders in opdracht van de Russische staat handelden.
De daders zelf, aldus Dobrindt, waren „low-level-agenten”. Daarmee worden uitvoerders bedoeld, bijvoorbeeld uit het criminele circuit, die zelf niet precies weten voor wie ze werken of wat het grotere plan is.
Minister Wadephul kondigde meerdere sancties aan, sommige concreter dan andere. In september wordt het Russische consulaat in Bonn gesloten. Ook wordt het Russische cultuurcentrum in Berlijn, het „Russische Huis”, gesloten. Al langer eisen critici de sluiting van het centrum. Het pand in het centrum van Berlijn oogt van buiten als een bibliotheek, maar veiligheidsdiensten vermoeden dat het door Russische inlichtingendiensten wordt gebruikt.
In reactie op de sluiting van het cultuurcentrum wordt verwacht dat de Duitse Goethe-instituten in Moskou en Sint Petersburg worden gesloten, reden voor de Duitse ambassade in Moskou om tot nu toe tegen sluiting van het Russische centrum te zijn.
Minder concrete maatregelen zijn „verhoogde druk op de Russische schaduwvloot”, die een deel van de export van Russische olie verzorgen, „scherpere inreiscontroles” voor Russische burgers, en, in samenspraak met de EU, sancties voor personen die in verband worden gebracht met hybride aanvallen.
Minister Dobrindt benadrukte dat Duitsland steeds vaker het doelwit is van hybride aanvallen. „En er is bereidheid om grotere schade aan te richten. […] We zijn niet in oorlog, maar we zijn dagelijks het doel van hybride oorlogsvoering.” Op dinsdag werd een aanslag met explosieven op een energiecentrale in Brandenburg verijdeld; de dader is onbekend. Wadephul zei dat Rusland Duitsland met „open vijandigheid” tegemoet treedt.
Op 4 augustus werd op het vliegveld van Leipzig nabij een Oekraïens Antonov-vrachtvliegtuig een drone ontdekt. Met dat vliegtuig worden onder meer wapens en munitie uit Europa richting Oekraïne vervoerd, ook NAVO-lidstaten vervoeren er groter materieel mee. De drone werd gevonden door een chauffeur van een bus die toeristen op het vliegveld rondrijdt. Volgens Duitse media die videomateriaal inzagen zette de chauffeur simpelweg zijn voet op de drone. Later werd vlakbij de drone een hoeveelheid van het militaire explosief semtex gevonden, dat kennelijk van de drone was losgeraakt.
Kort daarop botste vlakbij de luchthaven een DHL-vrachtvliegtuig op zo’n 400 meter hoogte met een klein object, vermoedelijk een tweede drone. Dagen later werd een derde drone ontdekt, eveneens met sporen van een explosief. In een dorp pal naast het vliegveld werd een in een boom bevestigde antenne gevonden, waarmee de drones zouden kunnen zijn bestuurd.
Dobrindt staat niet alleen in zijn vaststelling dat het aantal hybride aanvallen toeneemt. Begin augustus waarschuwden Amerikaanse veiligheidsdiensten dat Rusland al op korte termijn het NAVO-bondgenootschap op de proef kan stellen door kleinere aanvallen op lidstaten.
Uit de persconferentie van Dobrindt en Wadephul bleek niet of de aanval met explosieven in Leipzig door toeval mislukte, of met enige opzet. Door de brandstof in het Antonov-vliegtuig had een explosie van de drone grote gevolgen kunnen hebben. Dat dat niet is gebeurd, geeft de Duitse en Europese autoriteiten tijd om te bedenken hoe ze op een dergelijk scenario kunnen reageren.