Saskia Noort beschouwt de moderne liefde. Dit keer: jonge moeders (en oma’s).
Terwijl de wereld in brand staat, krijgen mijn dochter en haar vriend een baby. En ik ben hier blij mee. Extatisch bijna, hoewel ik dat haast niet durf te uiten, want jeetje een baby in deze tijd, het is bijna iets om je voor te schamen. Nederlandse vrouwen krijgen gemiddeld nog maar 1,43 kind, in 2016 was dat nog 1,68 kind. Meer dan de helft van de volwassenen tussen de 18 en de 35 wil niet eens kinderen volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek, vanwege een combinatie van kosten, woningtekort, zorgen om klimaat en oorlog en verlies van persoonlijke vrijheid. Allemaal valide redenen. Iedereen moet helemaal zelf weten of die zich voortplant, maar ik geloof ook dat het krijgen van kinderen veel positiviteit aan deze wereld kan toevoegen. We hebben een nieuwe, weldenkende generatie nodig om al onze fouten te herstellen.
Zelf kreeg ik mijn eerste kind, een zoon, op mijn 25ste, mijn moeder was toen 43. Ik wilde dolgraag en het liefst jong moeder worden. Omdat ik had ervaren hoe leuk dat was, jonge ouders hebben, met wie ik naar concerten van David Bowie en The Police ging. En nu ik in januari zelf oma ga worden staat mijn 77-jarige moeder, aanstaand overgrootmoeder, nog swingend aan mijn zijde op menig feestje. Het hebben van een jonge moeder is natuurlijk niet alleen maar leuk vanwege feesten en partijen. Het is prettig niet tegelijk met je moeder in een hormonenstorm te zitten (zij in de overgang, jij in de puberteit), het is vooral fijn dat je haar met een beetje mazzel lang aan je zijde hebt. Maar het allermooiste is dat je je baby of peuter met een gerust hart bij een fitte oma en/of opa kunt achterlaten. Zo hielpen mijn ouders me toen ik op instorten stond vanwege het vele huilen van de eerste, en gaan mijn beide kinderen op hun dertigste nog steeds graag logeren bij hun actieve opa en oma.
Al deze dingen gelden natuurlijk eveneens voor vaders. Maar het gebeurt geregeld dat ik bij de lagere school naast mijn huis mannen zie staan van wie ik denk ‘wat een charmante opa’ die vervolgens een kind in de armen sluiten dat enthousiast ‘papa!’ roept.
De natuur en onze cultuur hebben ons helaas opgescheept met een grote vruchtbaarheidskloof. Want zonder tikkende biologische klok voelen single hetero mannen van dertigplus weinig urgentie na te denken over hun eventuele kinderwens. Integendeel zelfs, op fora en in de kroeg hoor je ze zeggen dat ze vrouwelijke leeftijdgenoten mijden als de pest, omdat daten met hen meer op een sollicitatiegesprek lijkt dan op een romantische verkenning. Sander Schimmelpenninck, die zich tegenwoordig manifesteert als ultiem geëmancipeerde vader, zei enkele jaren geleden in zijn podcast nog dat het voor mannen „van nature niet aantrekkelijk is als een vrouw te gretig is om zwanger te worden”. Maar menig vijftiger daarentegen, weet ik uit eigen ervaring, geeft op zijn datingprofiel aan open te staan voor vrouwen met een kinderwens, waarmee ze vooral aangeven een minimaal vijftien jaar jongere partner te zoeken.
Mijn advies als dankbare moeder en bijna-oma is om de kinderwens los te koppelen van het traditionele gezinsideaal. It takes a village inderdaad, en tegenwoordig is het zoveel makkelijker een village te vinden dan een levenspartner. En zelfs als je die hebt, bestaat er geen garantie dat die er voor altijd zal zijn. Je kunt ook een baby krijgen met je (queer)vriend(inn)en als jij er klaar voor bent maar nog geen levenspartner hebt. Onthoud jezelf dit geluk niet voor een ander, als je er zo naar verlangt. Zet die wens naar je eigen hand, voor zover je daar de hand in kan hebben, nu er nog oma’s bestaan, want met het steeds ouder worden van ouders, zijn opa’s en oma’s op een dag ook verdwenen.
Saskia Noort is schrijver.