De Nederlandse industrie profiteert de laatste maanden van de onrust in de wereld. Door de verstoorde oliemarkt en hamsterende bedrijven zien verkopers bij Nederlandse maakbedrijven de handel groeien.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Dat blijkt uit de laatste Nevi-index, waarvoor zo’n 350 Nederlandse verkopers bij grote exportbedrijven worden geënquêteerd. Binnen de index duidt een cijfer boven de 50 op een verbetering ten opzichte van de maand daarvoor. Zowel de productie (55,1) als het aantal ontvangen nieuwe orders (53,9) lagen daar ruim boven. De groeiverwachting voor de komende twaalf maanden is met 66,8 al helemaal hoog.
De Nevi-cijfers wijzen al enkele maanden op groeiende export voor Nederlandse maakbedrijven. En ook het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) signaleert de laatste maanden dat de productiecijfers stijgen.
Toch lijkt die trend op gespannen voet te staan met het heersende beeld van de Nederlandse industrie. Afgezien van ASML klagen Nederlandse maakbedrijven juist vaak dat het zo slecht gaat. Met name de energie-intensieve ondernemingen in de chemie gaan gebukt onder hoge energieprijzen. Ook de Amerikaanse importheffingen en oneerlijke concurrentie uit China worden vaak genoemd als bedreigingen voor de Europese industrie. En dan was er ook nog de extreme droogte waardoor de Rijn afgelopen zomer grotendeels onbevaarbaar was.
‘Het is ook enigszins raadselachtig dat de Nevi-cijfers over de hele linie zó positief zijn’, zegt econoom Albert Jan Swart van ABN Amro. De bank verzorgt maandelijks een analyse van de verkopersindex, waarvoor de informatie weer wordt verzameld door het internationale financiële persbureau S&P Global. Swart: ‘Het valt op dat bij het CBS de productie vooral groeit bij machinebedrijven, wat in de praktijk vooral ASML is. Terwijl uit onze cijfers blijkt dat er nu bij bijna alle sectoren groei is.’
ASML blijft een gigantische bron van economische groei in Nederland, zegt ook Swart. ‘Door de AI-boom is die groei nog altijd heel sterk. Dat zie je ook bij een aantal andere Nederlandse bedrijven in de chipsector, zoals Besi, NXP en Nexperia.’ Maar ook andere machinebouwers, zoals in de voedingsindustrie, hebben de wind in de zeilen. ‘Lely, dat onder meer melkrobots bouwt, heeft bijvoorbeeld ook weer een heel goed jaar achter de rug.’
Dat verkopers buiten die hoogwaardige machinebouwers en techbedrijven ook optimistisch zijn, heeft volgens Swart veel met de geopolitieke ontwikkelingen van de laatste maanden te maken. Sinds de sluiting van de Straat van Hormuz hebben veel Nederlandse bedrijven het drukker gekregen.
Voor de raffinaderijen in de Rotterdamse haven komt daar nog bij dat door Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen de schaarste aan olieproducten nog verder is toegenomen. In de Rotterdamse haven worden daarom al maanden zo veel mogelijk diesel en kerosine geproduceerd. Dankzij de hoge prijzen kunnen zij daar stevige marges op maken.
Ook veel andere exporteurs profiteren van de verstoring van de wereldhandel. Swart: ‘De onzekerheid over toeleveringsketens maakt dat veel bedrijven hun voorraden vergroten, en dat vertaalt zich in meer werk voor de Nederlandse maakbedrijven.’
Voor de staalindustrie, in Nederland vooral Tata Steel, geldt volgens Swart bovendien dat door de importtarieven voor staal de concurrentiepositie van Europese staalbedrijven inmiddels is verbeterd. ‘En er wordt in Europa natuurlijk flink geïnvesteerd in defensie, die wapenbouwers hebben staal nodig.’
Ook een deel van de chemische industrie heeft nu enige lucht gekregen, concludeert Swart op basis van zijn gesprekken met inkopers. ‘Een deel van de Chinese concurrenten produceert minder doordat ze minder olie uit het Midden-Oosten ontvangen.’
Dat wil allemaal niet zeggen dat noodkreten van de chemische industrie dus onzin zijn, aldus Swart. ‘We hebben afgelopen jaren een aantal chemische bedrijven in Rotterdam zien vertrekken of deels sluiten. En op het terrein van Chemelot bij Geleen zijn er zeker ook bedrijven die het heel moeilijk hebben.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant