is ICT-consultant en publicist.
Het schooljaar is weer begonnen en dat ontging ook het parlement niet. Forum voor Democratie opende zijn Renaissanceschool in Almere, wat kon rekenen op felle reacties in de Tweede Kamer. Waarom? De school zou kinderen ‘indoctrineren’. Ook krijgen jongens en meisjes aparte lessen.
We laten de olifant in de kamer deze maand even voor wat het is, want de islam verdient ook weleens rust. En belangrijker: zowel Forum-aanhangers als orthodoxe moslims maken alleen maar gebruik van het privilege dat confessionelen meer dan honderd jaar geleden voor zichzelf bekonkelden. Dit privilege heet de ‘onderwijsvrijheid’ en ooit is er de nationale mythe ontstaan dat dit een liberale (of zelfs Nederlandse) kernwaarde zou zijn.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Deze onderwijsvrijheid gaat in beginsel niet over uw individuele vrijheid om te beslissen aan welke instelling u onderwijs volgt. Deze onderwijsvrijheid gaat over de vrijheid om dat voor anderen te beslissen. Namelijk: de vrijheid van ouders om een bepaalde onderwijsvorm voor hun kinderen uit te kiezen. Dat krijgt in de praktijk vorm door de financiering van het bijzonder onderwijs en een terughoudendheid van het ministerie om zich inhoudelijk met de lesstof te bemoeien. In plaats daarvan zijn er abstracte ‘kerndoelen’.
Er bestaat in ons land de bizarre opvatting dat je kinderen geen corrigerende tik mag geven, maar ze wel een onvrij, gesloten wereldbeeld mag aanleren, dat bij voorbaat hun vermogen om vrije keuzes te maken vernietigt. Cui bono? Wie gelooft in de vrijheid van het individu, gelooft in ieder geval niet in de vrijheid van ouders om een ander individu – dat toevallig een kind is – geestelijk te knechten.
Kennelijk hebben kinderen in Nederland geen geloofsvrijheid. Een extreem voorbeeld, dat ik vernam van een ouder: een christelijke onderwijsinstelling benaderde afgelopen jaar tijdens de Ramadan proactief de ouders, om uit te vinden of hun kinderen uitgesloten moesten worden van de ontbijt- en lunchvoorziening. Het recht om het geloof aan anderen op te leggen weegt blijkbaar zwaarder dan het recht van een hongerend kind om te eten.
De onderwijsvrijheid komt dan ook in het geheel niet voort uit de verondersteld ‘tolerante’ Nederlandse traditie. Sterker nog, de onderwijsvrijheid is afgedwongen door de nadrukkelijke vijanden van vrijheid, gelijkheid en verbinding. Uit vrees voor de seculiere, liberale orde richtte Abraham Kuyper in 1879 de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) op, die later zou opgaan in het CDA. Met zijn ARP voerde Kuyper een verbeten strijd vóór de onderwijsvrijheid, en tégen het vrouwenkiesrecht.
Deze strijd leidde tot een laf maatschappelijk compromis dat bekendstaat als de Pacificatie van 1917. In dat jaar kochten de liberalen het algemeen kiesrecht, en betaalden dat met de geestelijke vrijheid van miljoenen meisjes. De confessionelen kregen hun onderwijsvrijheid, en konden meisjes zodanig indoctrineren dat ze nooit zinvol gebruik van dat kiesrecht zouden maken. Als u zich afvraagt waarom het patriarchaat anno 2026 nog steeds bestaat in ons land, dan is dit de oorzaak. Niet de orthodoxe moslims, die gebruiken slechts slim de erfenis van Abraham Kuyper en het liberale verraad.
Kansengelijkheid is tegenwoordig ook een prominent thema in het politiek discours. Helaas richt dat zich vooral op de mens als homo economicus, bijvoorbeeld op (te lage) schooladviezen die uiteindelijk tot inkomensderving leiden. De meest existentiële gelijkheid vergeet men voor het gemak: de vrijheid van de geest en het vermogen om onbelast zelf keuzes te maken. Als het onderwijs een instrument is om aan kinderen te leren dat het dictaat van God boven de vrijheid over eigen lichaam en geest staat, dan is dat vrijheid noch gelijkheid. Het is een instrument van existentiële, geestelijke tirannie.
Het doel van het primair en secundair onderwijs moet zijn om kinderen tot individuen te maken, en hun het vermogen mee te geven om weloverwogen en zonder last keuzes te maken, om als individu aan de vrije samenleving te kunnen deelnemen. Voor andere doelstellingen is er geen plek in een seculiere, liberale orde.
Forum-scholen of orthodoxe scholen zijn slechts symptomen van de chronische ziekte die ‘onderwijsvrijheid’ heet, in werkelijkheid een existentiële dwangbuis die de geestelijke autonomie van kinderen usurpeert. Het is de hoogste tijd om de accreditatie en financiering van het bijzonder onderwijs naast Abraham Kuyper te begraven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant