De opiniepagina’s van Nederlandse kranten worden voor een belangrijk deel geschreven met kunstmatige intelligentie. ‘Ik ben verrast door de schaal en de schaamteloosheid.’
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
Van alle ingezonden opiniestukken in vijf Nederlandse kranten (de Volkskrant, NRC, Het Parool, Het FD en Trouw) die de afgelopen maand zijn gepubliceerd, is een vijfde geheel of vrijwel geheel geschreven door een AI-model als Gemini, ChatGPT of Claude.
Dit blijkt uit onderzoek van AI Report, dat gebruik heeft gemaakt van het populairste gereedschap dat momenteel beschikbaar is om teksten te controleren op het gebruik van AI: Pangram. Dit programma maakt zelf ook gebruik van AI en geeft een score bij alle gecontroleerde teksten.
Geïnspireerd door eerder Amerikaans onderzoek van nieuwssite Semafor naar de opiniepagina’s van The Wall Street Journal, The Washington Post en The New York Times haalde AI Report honderden ingezonden opinies door de detectiesoftware. De score viel een stuk hoger uit dan bij de Amerikanen, waar ‘slechts’ 3,2 procent door AI leek te zijn geschreven.
Zowel Semafor als AI Report hanteren hierbij een minimumgrens: als Pangram zegt dat een stuk voor ten minste 80 procent door AI is geschreven, geldt het als AI. Daarbovenop komen nog ingezonden artikelen die deels met ChatGPT of andere chatbots zijn geschreven.
De Volkskrant scoort van de vijf onderzochte kranten het slechtst, met maar liefst 29 procent van de opiniebijdragen die voor minimaal 80 procent door AI zijn geschreven. Als ook de stukken worden meegeteld die gedeeltelijk door AI zijn geschreven, gaat het om meer dan de helft van de opiniestukken in de krant: 57 van de 111.
Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant, is geschrokken door de uitkomst. ‘Ik ben verrast over de schaal waarop dit gebeurt, maar ook over de schaamteloosheid van de auteurs.’ Alle auteurs krijgen volgens hem vooraf expliciet te horen dat het gebruik van AI niet is toegestaan. Toch blijken ze dit massaal te doen; tegenover AI Report geven ze het gebruik ook toe.
Het protocol van de krant is kraakhelder over het gebruik van AI, zowel bij de stukken van de eigen redacteuren als van externe bijdragen: ‘Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling dat de tekst van een opiniestuk of ingezonden brief is geschreven door generatieve AI.’
Tot nu toe werkte de krant op basis van goed vertrouwen, maar dit kan niet meer, concludeert Klok. Vanaf nu zullen alle ingezonden stukken door Pangram worden gecontroleerd.
‘Onze belofte aan de lezer is dat al onze stukken door mensen zijn gemaakt. Bij AI heb je vaak het gevoel dat je een vlakke tekst leest, niet dat er een mens tot je spreekt.’ Voor het argument dat AI democratiseert, omdat iedereen nu vlekkeloze stukken kan schrijven, is hij niet gevoelig: ‘Ja, het is mooi als iedereen zijn stem kan laten horen, maar wat win je ermee als dat niet je eigen stem is?’
Naar eigen zeggen heeft Pangram een betrouwbaarheid van bijna 100 procent, maar experts benadrukken dat de software wel degelijk in de fout kan gaan, zeker als schrijvers AI gebruiken om de eigen teksten aan te scherpen. Software als Pangram is hooguit een ‘startpunt’ voor meer gedegen onderzoek, schrijft het wetenschappelijk tijdschrift Nature bijvoorbeeld.
Zelf heeft Alexander Klöpping, oprichter van AI Report, overigens geen probleem met het gebruik van AI: ‘Ik gebruik vrijwel altijd AI bij het schrijven.’ Ook liet hij zijn hele onderzoek verrichten door Claude, het AI-model van Anthropic.
Klöpping is ervan overtuigd dat je over pakweg twee jaar het verschil tussen menselijke en AI-teksten niet meer met het blote oog kunt zien. ‘En wat is dan het probleem? Maakt het de lezers nog uit? Sterker nog: ik denk dat teksten alleen maar beter worden als mensen AI gebruiken. Nu sta je bekend als lui als je een chatbot inzet, straks juist als je dat níet doet.’
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant