De smartphones met het kenmerkende toetsenbord zijn verdwenen, maar BlackBerry is nog springlevend. Uit nieuwe kwartaalcijfers blijkt dat het Canadese bedrijf goede zaken doet met software voor auto’s, robots en beveiligde overheidscommunicatie.
is economieverslaggever bij de Volkskrant. Ze schrijft vooral over vervoer en cryptovaluta.
Dat BlackBerry zou opveren, werd lange tijd onwaarschijnlijk geacht. Na de ondergang van zijn telefoontak zakte het bedrijf steeds verder weg. De voormalige techreus leek door de opkomst van de iPhone ten dode opgeschreven.
BlackBerry begon aan een ingrijpende reorganisatie. Banen verdwenen en slecht presterende activiteiten werden afgestoten. Eind 2024 verkocht het bedrijf zijn verlieslatende cybersecuritytak Cylance.
Tegelijkertijd ging BlackBerry zwaarder leunen op twee overnames uit het verleden: QNX, dat besturingssystemen maakt voor auto’s en andere machines, en Secusmart, dat communicatie voor overheden beveiligt.
Die ingrepen leveren nu klinkende cijfers op. BlackBerry boekte afgelopen kwartaal een nettowinst van 8,5 miljoen dollar, tegenover 1,9 miljoen dollar een jaar eerder. De omzet steeg met 26 procent tot bijna 153 miljoen dollar.
Na publicatie van de cijfers verhoogde het bedrijf zijn verwachtingen voor het hele jaar. Ook beleggers zien weer toekomst in BlackBerry. Het aandeel is sinds januari ruim verdubbeld.
Rond de eeuwwisseling behoorde BlackBerry tot de voorlopers op de smartphonemarkt. Het toestel oogde als een computer van handformaat: bovenaan een klein scherm, daaronder een volledig toetsenbord met piepkleine toetsen.
Gebruikers typten met hun duimen en navigeerden met een draaiwieltje, dat later werd vervangen door een klein balletje of trackpad. Zo konden ze onderweg hun e-mail lezen en beantwoorden – destijds een noviteit.
Ook BlackBerry Messenger, afgekort tot BBM, was vernieuwend. De berichtendienst, die in Nederland bekendstond als ‘pingen’, liep vooruit op WhatsApp. De telefoons werden gebruikt door onder anderen de Amerikaanse president Barack Obama en popster Britney Spears. De toestellen waren zo verslavend dat ze de bijnaam ‘CrackBerry’ kregen.
Aan dat succes kwam abrupt een einde na de introductie van de iPhone in 2007. Apple en later ook fabrikanten van Android-telefoons kozen voor grote aanraakschermen. Via hun appwinkels kregen gebruikers bovendien toegang tot honderdduizenden toepassingen. BlackBerry hield te lang vast aan zijn eigen ontwerp en besturingssysteem en verloor snel marktaandeel. In 2016 stopte het met de ontwikkeling van eigen smartphones.
Een van die bedrijven waarop BlackBerry zich nu toelegt is QNX, een Canadese softwaremaker die BlackBerry in 2010 voor ongeveer 200 miljoen dollar overnam. QNX ontwikkelt besturingssystemen voor auto’s, medische apparatuur en industriële machines, waar storingen grote gevolgen kunnen hebben.
Veruit de grootste markt is de auto-industrie. QNX wordt gebruikt voor digitale dashboards, remsystemen en rijhulpfuncties en draait volgens BlackBerry in 275 miljoen voertuigen. Tot de klanten behoren BMW, Volkswagen, Volvo en Hyundai. BMW gebruikt het systeem ook voor de elektronica van zijn nieuwe generatie elektrische auto’s.
Met QNX wil BlackBerry nu ook inzetten op robotica. Topman John Giamatteo ziet vooral kansen in ‘fysieke AI’: kunstmatige intelligentie waarmee bijvoorbeeld autonome vorkheftrucks, fabrieksrobots en medische apparatuur worden aangestuurd. ‘We denken dat dit een nog sneller groeiend segment kan worden’, zei hij tegen de Amerikaanse zakenzender CNBC.
QNX was afgelopen kwartaal goed voor bijna de helft van de omzet van BlackBerry. Vrijwel de gehele andere helft kwam van Secusmart, een Duitse specialist in beveiligde communicatie die BlackBerry in 2014 overnam. Het bedrijf was destijds al bekend als leverancier van de beveiligde BlackBerry van Angela Merkel, toen bondskanselier van Duitsland.
De software versleutelde haar gesprekken, zodat buitenstaanders die niet konden afluisteren. Hoe relevant die technologie was, bleek in 2013: toen werd bekend dat de Amerikaanse geheime dienst NSA jarenlang een andere, onbeveiligde telefoon van Merkel had afgetapt. Het schandaal wakkerde bij overheden de vraag naar versleutelde communicatie verder aan.
Meer dan twintig overheden gebruiken inmiddels software van Secusmart. Ook de communicatie- en informatieorganisatie van de Navo beveiligt er gesprekken van medewerkers mee.
De sterke beveiliging had ook een schaduwkant. Aangepaste BlackBerry’s waren populair onder criminelen die buiten het zicht van de politie wilden communiceren. Het Nederlandse bedrijf Ennetcom verkocht zulke toestellen met PGP-encryptie en liet het berichtenverkeer via eigen servers lopen.
Politie en Openbaar Ministerie haalden dit netwerk in 2016 offline. Nadat de servers met behulp van de Canadese autoriteiten in beslag waren genomen, wist de politie miljoenen berichten te ontsleutelen. BlackBerry was zelf niet bij het netwerk betrokken.
Het BlackBerry van nu is nog altijd veel kleiner dan in de hoogtijdagen van de smartphone. Op het hoogtepunt was het concern ongeveer 80 miljard dollar waard, een fractie van de huidige 5 miljard dollar.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant