De Zitting Ruiterlijk geeft Salim toe dat hij z’n uitzetting naar Algerije heeft gesaboteerd. Door marechaussees met poep te bekogelen op het vliegveld en ze later in het toestel aan te vallen. Als klap op de vuurpijl beoogde hij in Algiers zijn polsen door te snijden. „Ik vergeef mezelf nooit voor mijn gedrag.”
Bij ieder woord dat hij uitspreekt, kijkt Salim (35) de vertaler recht aan. Onder de puppy-ogen van de verdachte loopt een dik horizontaal litteken. „Ik ontken niets van wat mij wordt verweten”, zegt Salim in het Arabisch. Verder in de zaal van de extra beveiligde rechtbank op Schiphol: journalisten, toeschouwers en maar liefst acht marechaussees.
De marechaussees – in burger en buiten dienst – komen van de Brigade Vreemdelingenzaken. Die kunnen volgens de rechter „een levendig verslag” doen van de zitting aan de benadeelde partijen. Een van de marechaussees knikt bevestigend. Hun drie benadeelde collega’s kwamen niet naar de rechtbank.
„Hij heeft een hele rit achter de rug”, zegt de rechter over Salim, die twee maanden heeft vastgezeten in de vreemdelingendetentie in Ter Apel. Op een vlucht van Rotterdam naar Algiers, de hoofdstad van Algerije, zou Salim in het vliegtuig – dat over Nederland, België en Frankrijk vloog – de drie marechaussees door wie hij werd begeleid én zijn medepassagiers in gevaar hebben gebracht.
Voorafgaand aan de vlucht in juni had Salim diazepam genomen, een kalmerend medicijn uitsluitend op recept verkrijgbaar. „Gekregen van iemand uit de vreemdelingenbewaring”, zegt hij. In de rij voor de douane, op de luchthaven Rotterdam The Hague Airport, poepte hij in zijn broek, smeerde zichzelf in met de feces en gooide ook ontlasting op de drie marechaussees – om uitzetting naar Algerije te voorkomen.
„Door de schrik [van de uitzetting] had ik zelfs mijn polsen willen doorsnijden”, zegt Salim.
„Had u daarom ook scheermesjes bij u?”, vraagt de officier van justitie.
Salim knikt. Bij aankomst in Algerije wilde hij zijn polsen doorsnijden.
„Ik weet alleen dat mijn land mij een levenslange gevangenisstraf heeft gegeven”, zegt Salim. Het komt niet ter sprake waarvoor hij is veroordeeld in Algerije, want de rechter kan het strafdossier uit het Noord-Afrikaanse land niet inzien. In Nederland heeft Salim geen strafblad.
De enige reden dat de verdachte wel zou willen terugkeren, is zijn moeder. Hij heeft haar al jaren niet gezien. „En ik mis haar.” De rechter: „Helaas kan ik daar niks tegen doen.”
De rechter vertelt dat Salim jarenlang in Duitsland heeft gewoond en gewerkt. Zijn verblijfsvergunning liep echter af. Hij probeerde in een ander land verder te gaan, zocht werk in Rotterdam, maar hij kreeg geen asiel en zou dus worden uitgezet. Toen hij dat probeerde te saboteren, werd het zwart voor z’n ogen, leest de rechter voor uit het dossier.
Vanaf het moment dat Salim de diazepam had genomen, tot aan het moment dat het vliegtuig van Air Algérie een noodlanding maakte in Lyon, kan hij zich niets herinneren. Wel kan hij zich nog een gat in het plafond van het vliegtuig voor de geest halen. En dat hij door de Franse politie uit het toestel werd verwijderd.
Dat gat had Salim zelf in het plafond geslagen. Terwijl de kabels naar beneden bungelden, zwaaide hij met een gebroken plafondplaat en een scheermes, terwijl hij riep: „Ik ga jullie doodmaken!” Hij stompte de ene marechaussee in het gezicht, de ander gaf hij zowel een kop- als elleboogstoot, de derde beet hij in zijn arm. Zelfs de passagiers moesten zich bemoeien met de vechtpartij om Salim te bedwingen, vertelt de officier.
De bemanning kon haar reguliere taken niet meer uitvoeren en vond het onverantwoord om verder te vliegen. Een van de marechaussees werd na de noodlanding in Lyon direct naar het ziekenhuis gebracht.
De advocaat, die via de piketcentrale van de Raad voor Rechtsbijstand is toegewezen, doet beroep op de psychische overmacht die Salim tot de feiten zou hebben gedwongen. Maar volgens de officier is het niet aannemelijk dat Salim acuut gevaar loopt in Algerije. En hij vindt dat de verdachte zich doelbewust zo heeft gedragen, zodat hij niet kon worden uitgezet. Dus als Salim in Nederland wordt vervolgd, heeft hij bereikt wat hij wilde, zegt de officier.
Maar zijn acties waren zo buitenproportioneel dat de officier eerder zelfs een nog hogere straf in gedachten had dan hij nu eist: zes maanden cel en een schadevergoeding van naar schatting 1.000 euro, voor de marechausseesuniformen en een antibioticakuur. De officier: „De marechaussee had de taak u veilig over te dragen, maar u heeft ze aangetast op hun integriteit.”
„U lijkt tot bezinning gekomen dat het fout was, maar het is wel gebeurd”, zegt de rechter. En het is zodanig ernstig om een vliegtuig en de Koninklijke Marechaussee in gevaar te brengen, dat louter een gevangenisstraf volstaat. Dus de rechter vonnist een onvoorwaardelijke celstraf van vijf maanden, met aftrek van twee maanden voorarrest.
Voor hun besmeurde uniformen krijgen de marechaussees 500 euro schadevergoeding. En 100 euro voor de antibioticakuur van een van hen, omdat die in Frankrijk werd behandeld en dat niet werd vergoed.
„Ik wens u een fijne reis terug naar Ter Apel”, zegt de rechter.
Salim: „Meneer de rechter, aan u en de mensen die ik dit heb aangedaan, bied ik mijn excuses aan. Ik zal mezelf nooit vergeven voor mijn gedrag. Ik hoop, nadat ik mijn gevangenisstraf heb uitgezeten, in alle vrijheid in een ander land verder te kunnen gaan. Ik ben in Algerije veroordeeld voor terrorisme.”
In deze rubriek beschrijven verslaggevers elke week een rechtszaak.