is redacteur van Zondag en televisierecensent van de Volkskrant.
Het was een brandbrief op een brandbrief. ‘Aan iemand die aan zoiets misdadigs heeft meegewerkt mag de VPRO geen podium bieden’, aldus een lezersreactie in de Volkskrant van 25 juli.
Hoogleraar Jim van Os, om hem was het te doen, de Zomergast die de zaak na 38 jaar mocht dichtgooien. De psychiater ondertekende in 2024 een brief aan het OM na de euthanasie van de 17-jarige Milou, van wie de wilsbekwaamheid in twijfel werd getrokken. De betrokkenen – ouders, artsen – zouden er ernstige schade van hebben ondervonden. In NRC waarschuwde Van Os (1960) afgelopen weekend dat mensen die psychisch lijden niet zomaar naar de geestelijke gezondheidszorg zouden moeten stappen; het zou gevaarlijk zijn die onvoorbereid te betreden.
Dit is een man die niet verlegen zit om stevige meningen. Een bekentenis: die had ik ook, voorbarig: ik dacht zo’n type aan te treffen dat verkondigt dat je voor de behandeling van een depressie ook gewoon een strandwandeling kunt gaan maken. Mindfulness, ken je dat?
Jim van Os zat fout met die brief, zei hij op driekwart van de uitzending. ‘Die dimensie van de pijn van de nabestaanden is een dimensie waar je alleen maar respect en compassie voor kunt hebben’, begon hij. Janine Abbring pakte het hete hangijzer met beide handen aan, meende dat híj nu juist daarin in gebreken was geweest. En dat speet hem.
Laat ik met hem meedoen: ik zat fout met mijn oordeel. De drie uur verteltijd deed z’n werk, gelijk naar wat Van Os van de ggz verwachtte. Waarachtigheid. Een behandelaar zou jouw hele verhaal moeten leren kennen, meende hij, en je moeten verleiden jezelf weer te zien als een mens met mogelijkheden, niet als iemand met een defect. De DSM was daarin maar beperkend.
Een zeldzame ervaring om naar zo'n veranderaar te mogen luisteren.
Een mens heeft doorgaans maar één verhaal te vertellen, wist Van Os. De meegenomen portrettenreeks Human, waarin mensen in een paar minuten de essentie van hun leven schetsen, gaf een voorzetje. Van Os’ kern lag bij zijn vader, een man gebroken door Jappenkampen en een alcoholverslaving. Hij liet beelden van hem zien, de gynaecoloog die Indonesisch klonk als hij zenuwachtig was. De fertiliteitsarts die zijn eigen zaad gebruikte.
Van Os toonde zich erudiet en sympathiek, maar leek zich ervan bewust dat hij iets te verhelderen had; de fragmenten die hij toonde waren vooral bedoeld om zijn boude punten over de ggz te ondersteunen. De documentaire Mijn woord tegen het mijne, over mensen met stemmen in hun hoofd. Of een groepssessie in een Amerikaanse gevangenis, uit The Work. Abbring hield het niet droog.
Als je hulp nodig hebt, aarzel niet, besloot Van Os zijn, maar ook de allerlaatste Zomergasten. Je hebt andere mensen nodig, bronnen voor herstel. Woorden gevolgd door een compilatie van de 213 Zomergasten die Van Os voorgingen. Bronnen bij uitstek.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant