De 34-jarige Amerikaan Ben Dhiman heeft zaterdag de UTMB gewonnen, de belangrijkste ultrarace ter wereld. Hij legde de loodzware ronde om het Mont Blancmassief af in 18 uur, 16 minuten en 29 seconden. Nooit eerder was een winnaar zo snel.
is economieverslaggever bij de Volkskrant. Ze schrijft vooral over vervoer en cryptovaluta.
Ook bij de vrouwen werd een niet eerder vertoonde tijd neergezet. De 35-jarige Française Blandine L’Hirondel finishte in 21.54.49 en werd daarmee de eerste vrouw die bij de UTMB onder de 22 uur bleef.
De Ultra-Trail du Mont-Blanc (UTMB) werd in 2003 voor het eerst gehouden en geldt inmiddels als de Champions League van het ultralopen. De race is het hoogtepunt van een week met acht wedstrijden. Drie daarvan zijn finales van de internationale UTMB World Series: de OCC over ongeveer 60 kilometer, de CCC over 100 kilometer en de UTMB over ruim 100 mijl. De wereldtop loopt er naast amateurs voor wie uitlopen al de ultieme prestatie is.
Dit jaar begonnen 2.407 deelnemers aan de ronde door Frankrijk, Italië en Zwitserland. Het parcours zou aanvankelijk 174 kilometer en 9.900 stijgingsmeters tellen. Ter vergelijking: als je al die klimmeters bij elkaar optelt, kom je ruim duizend meter hoger uit dan de top van de Mount Everest.
Vanwege voorspeld onweer stelde de organisatie de start vrijdag twee uur uit en schrapte ze een passage uit de route. Daardoor bleven ongeveer 172 kilometer en 9.700 hoogtemeters over.
Aan deze krankzinnige krachtproef gaan jaren van voorbereiding vooraf. Alleen al het bemachtigen van een startbewijs is ingewikkeld. Deelnemers moeten eerder een lange ultrarace hebben voltooid en minimaal één wedstrijd uit de commerciële UTMB World Series hebben uitgelopen om aan de loting mee te mogen doen. Hoe vaker zij aan zo’n wedstrijd deelnemen, hoe groter hun kans op een startbewijs.
Dat systeem leidt tot kritiek: tegenstanders zien het als een verdienmodel dat lopers dwingt meer inschrijfgeld en reiskosten te maken en deelnemers met minder financiële armslag benadeelt. Voor de drie finales samen zijn er ongeveer vijf keer zoveel gegadigden als beschikbare plaatsen.
De wedstrijd zelf vereist een nauwkeurig plan. Niet alleen moeten de benen in staat zijn om urenlang te klimmen en dalen, ook de energievoorziening is cruciaal. Wie te weinig of te laat eet en drinkt, kan volledig instorten. Daarom is vooraf over vrijwel iedere hap en slok nagedacht.
De snelste lopers trekken met een hoofdlamp één nacht door het pikkedonker, de recreanten vaak twee. Slapen doen de meesten nauwelijks. Door de combinatie van uitputting en slaapgebrek zijn hallucinaties geen uitzondering. De tijdslimiet bedraagt 45 uur en 30 minuten, waardoor de laatste lopers pas zondagmiddag worden verwacht.
Bij de mannen lag het tempo vanaf de eerste nacht uitzonderlijk hoog. Dhiman nam bij La Balme de leiding en liep op de afdaling naar Les Chapieux weg van zijn concurrenten. In Courmayeur, ongeveer halverwege de wedstrijd, bedroeg zijn voorsprong al negentien minuten. Bij Champex-Lac was die gegroeid tot 28 minuten.
Ook na ruim 150 kilometer maakte Dhiman nog een opvallend frisse indruk. In Vallorcine bleef hij slechts een halve minuut bij de verzorgingspost, waarna hij vrijwel onmiddellijk aan de laatste beklimmingen begon. De commentatoren doopten hem ‘Ben the Speed Demon’.
Langs het laatste deel van de route liep Dhiman door een haag van toeschouwers, onder luid gejoel en het onophoudelijke gerinkel van koeienbellen. Zijn eindtijd was 45 minuten sneller dan de 19.01.32 waarmee de Fransman François D’Haene in 2017 tot dusver de beste tijd had neergezet.
Een officieel parcoursrecord is het niet, omdat de route was aangepast. Het parcours was ongeveer 2 kilometer korter en telde 200 stijgingsmeters minder dan aanvankelijk gepland. Ook in eerdere jaren werd de route geregeld gewijzigd, waardoor tijden zich moeilijk laten vergelijken. Wel is Dhiman de eerste winnaar die de UTMB binnen negentien uur voltooide.
Voor Dhiman betekende de zege de bekroning van een moeizame geschiedenis met de wedstrijd. In 2023 en 2024 haalde hij de eindstreep niet. Vorig jaar werd hij tweede, op ruim een halfuur van winnaar Tom Evans.
De Fransman Baptiste Chassagne finishte als tweede met een eindtijd van 18.47.38. De Amerikaan Caleb Olson kwam slechts 46 seconden later als derde binnen. Daarmee bleven voor het eerst drie mannen onder de negentien uur.
Bij de vrouwen wisselden de Australische Lucy Bartholomew, L’Hirondel en de Amerikaanse Rachel Entrekin elkaar aanvankelijk af aan de kop. Entrekin, die in mei de 408 kilometer lange Cocodona 250 won en daarbij het hele deelnemersveld, inclusief alle mannen, versloeg, nam tijdens de nacht kort de leiding.
Bij het begin van de klim naar de Grand Col Ferret had ze het zwaar. Entrekin zei dat ze zich voelde alsof ze ‘door een bus was overreden’. L’Hirondel liep na Courmayeur juist steeds verder weg. Haar voorsprong groeide van vier minuten bij het aanbreken van de dag naar 34 minuten bij Champex-Lac en 43 minuten in Trient.
In de laatste kilometers kreeg ook L’Hirondel het moeilijk. Met wankele benen en na meerdere valpartijen op de technische afdaling naar Chamonix zag ze bijna de helft van haar voorsprong verdampen. Maar haar overwinning kwam niet meer in gevaar.
Met haar tijd van 21.54.49 was L’Hirondel bijna vijftien minuten sneller dan de Amerikaanse Katie Schide, die in 2024 in 22.09.31 finishte. Ook haar prestatie geldt door de parcourswijziging niet als officieel parcoursrecord.
L’Hirondel voltooide bovendien een zeldzame trilogie. Ze won in 2021 de OCC, in 2022 de CCC en heeft nu ook de UTMB op haar naam. Daarmee is ze na Ruth Croft pas de tweede vrouw die alle drie de finales tijdens de UTMB-week wint.
Entrekin herpakte zich na haar zware nacht en werd tweede in 22.15.54. Haar landgenote Emily Schmitz finishte op haar UTMB-debuut slechts 1 minuut en 34 seconden later als derde. Drievoudig winnares Courtney Dauwalter gaf tijdens de eerste nacht na ongeveer 68 kilometer op.
De Nederlandse Noor van der Veen staakte de wedstrijd in het Zwitserse Trient, na 144 kilometer en bijna 8 duizend hoogtemeters. Van der Veen gold vooraf als kanshebber voor een plaats bij de eerste tien. Vorig jaar won ze de 330 kilometer lange Tor des Géants en legde ze de ruim 700 kilometer lange Haute Route door de Pyreneeën sneller af dan ooit tevoren. Waarom zij bij de UTMB uitstapte, was zaterdagavond nog niet bekend.
De snelle tijden vormden een groot contrast met vorig jaar, toen sneeuw, regen, wind en kou het parcours teisterden. Ditmaal trokken de onweersbuien vlak voor de vertraagde start grotendeels weg. Tijdens de nacht tekenden de bergen zich onder een felverlichte maan scherp af tegen de hemel. Daarna liepen de deelnemers onder een strakblauwe lucht en over veelal droge paden. Zo werd de wedstrijd niet alleen een sportief, maar ook een visueel spektakel voor de duizenden mensen die de race via de livestream volgden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant