De Haarlemse kunstenaar maakt van Odysseus en de verdronkenen en de geredden een prachtig ‘modern mythologisch sprookje voor volwassen kinderen’.
schrijft voor de Volkskrant over strips, graphic novels en beeldcultuur.
Er is naar aanleiding van Christopher Nolans versie van de Odyssee heel wat gedebatteerd over de wenselijkheid van een Hollywood-Homerus met Matt Damon als held. Maar het is nu eenmaal het lot van klassieke werken dat ze oeverloos worden geïnterpreteerd en herkauwd; daaraan danken ze voor een deel hun onsterfelijkheid.
En: het kan veel erger dan bij Nolan. In 1957 verscheen De Odyssee als 81ste deeltje in de stripreeks Illustrated Classics – Beroemde boeken in woord en beeld, met een volstrekt idiote cycloop op het omslag.
Achterin staat: ‘Nu je deze Illustrated Classic-uitgave hebt gelezen, zal de kennismaking met het oorspronkelijke werk je nog veel meer genoegen verschaffen.’
Ook de Haarlemse kunstenaar Elisa Pesapane (1979) heeft een poging gewaagd. Haar boek Odysseus en de verdronkenen en de geredden noemt ze zelf een ‘modern mythologisch sprookje voor volwassen kinderen’, waarin echter genoeg bloed vloeit om het voor al te jonge lezertjes ongeschikt te maken. Pesapane, zelf van Italiaanse afkomst, heeft twee zoons die Dario en Federico heten. Deze jongens hebben model gestaan voor de personages Odysseus en zijn verder niet bij naam genoemde broertje, die een hallucinant avontuur beleven vanaf hun camping aan de Middellandse Zee.
Dat wil zeggen: pas na enige tijd begrijpt de lezer dat Pesapane de ongebreidelde fantasie van de jongens heeft gebruikt om haar ‘sprookje’ te vertellen, want het verhaal gaat van start met een hoog mythisch gehalte.
De jongens hebben met bezemstelen en handdoeken een tent gebouwd waar ze slapen en ontdekken de volgende dag dat iedereen is verdwenen. ‘Odysseus ziet dat de wereld leeg is’, luidt de titel van het tweede hoofdstuk, waarna hij en zijn broer op stap gaan om de mensheid terug te vinden.
Daarbij krijgen ze hulp van een bizarre stoet personages, om te beginnen de nimf-met-informatie, zijnde een man gehuld in een zwembroek die leunend tegen een witte plastic tafel staat te roken. Hij is een soort orakel dat alle geheimen van de omgeving kent en hij brengt de jongens in contact met de kannibalistische cycloopjes, met de dove ober die alleen leugens kan horen, met een bloeddorstige zeemeermin, een jaloerse centaur en nog veel meer.
Ze eindigen bij het zwembad ‘De Zuilen van Hercules’, waar ze de luidruchtig spetterende mensheid terugvinden die van badmeester Charun les krijgt in verdrinken. Een happy end is dus niet aan de orde.
Deze misantrope zwembadscène heeft een concrete aanleiding. Enkele jaren geleden was Pesapane op het eiland Corf en daar zag ze dit: ‘Door een samenloop van omstandigheden, een nieuwsgierig mens kan tenslotte overal terechtkomen, belandde ik in het afschrikwekkende Aquapark van Corfu. Daarbinnen trof ik een apocalyptisch schouwspel: een enorm langgerekt zwembad gevuld met grote gele zwembanden waarin tientallen corpulente, roodverbrande, met junkfood en bier volgepropte toeristen hingen. Tijdens het ‘golvenkwartiertje’, dat elke dertig minuten plaatsvond, botsten ze volgevreten en tevreden, met een apathische blik, in het water tegen elkaar.’
Een variant op die herinnering keert terug in het boek, getekend in dynamische, krasserige maar trefzekere lijnen.
Om Illustrated Classics nog even te parafraseren: na het lezen van Pesapanes interpretatie van de Odyssee zal de kennismaking met het oorspronkelijke werk veel genoegen verschaffen.
Elisa Pesapane: Odysseus en de verdronkenen en de geredden. Uitgeverij Zoetzuur; € 38,50.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant