Camerabrillen zoals de Ray-Ban Meta komen negatief in het nieuws omdat ze nietsvermoedende omstanders stiekem kunnen filmen. Maar blinden en slechtzienden hebben juist veel baat bij dit soort brillen. Deskundigen vinden daarom dat ze als medisch hulpmiddel op de markt moeten worden gebracht.
Vincent van Itallie snapte maar niet waarom zijn blindengeleidehond steeds moeite had de lift te vinden op Utrecht Centraal. Tot hij met zijn Ray-Ban Meta een filmpje maakte van zijn route en dat aan zijn vrouw liet zien. Toen viel het kwartje. In de drukte liepen mensen in de weg, waardoor de hond er niet goed bij kon komen.
"Buiten heb ik vrijwel altijd mijn handen vol", zegt Van Itallie. "In mijn ene hand heb ik een taststok en in de andere een geleidehond. Een bril waarmee ik handsfree allerlei dingen kan doen, is ontzettend handig."
Met een speciale app kan Van Itallie (hieronder op de foto) de camera's in de bril niet alleen gebruiken om filmpjes op te nemen, maar ook om bijvoorbeeld teksten te laten voorlezen. Of om de omgeving in kaart te brengen. "In een winkelcentrum heb je niet altijd wat aan gps, dan is het handiger als een bril kan vertellen waar een winkel is. En als je een wandeling maakt, kan hij je ook vertellen waar een bankje is om te gaan zitten, terwijl de hond even losloopt."
De Oogvereniging, een belangenvereniging voor mensen met een oogaandoening, is positief over de mogelijkheden. "Voor mensen met een visuele beperking kan een slimme bril een noodzakelijk hulpmiddel zijn om informatie toegankelijk te maken en zelfstandig te kunnen handelen", zegt de vereniging. "Een slimme bril kan ervoor zorgen dat iemand zelf informatie kan verkrijgen die anders door een ander moet worden gelezen of geïnterpreteerd. Dat versterkt de autonomie."
Tegelijkertijd liggen de camerabrillen de afgelopen tijd onder vuur. Negatieve voorbeelden van mensen die er geniepige filmpjes mee maken zijn er inmiddels genoeg. Het bekendste voorbeeld in Nederland vond plaats in Rotterdam, waar een man vrouwen filmde op een festivaltoilet.
Die risico's zien de Oogvereniging en Van Itallie ook. "Ik zet hem niet op in restaurants of in een zwembad", zegt Van Itallie. "Ik werk voor de overheid en ook op kantoor draag ik hem niet. Ik zou niet willen dat er gevoelige data uitlekken naar de cloud. Ik weet niet wat Meta allemaal met de beelden doet."
Wat Van Itallie betreft, zou het goed zijn als er maatschappelijke afspraken gemaakt worden over wanneer je een camerabril wel of niet draagt. "Ik kan me voorstellen dat je bijvoorbeeld vrije zones instelt", zegt hij. "Een verbod zou ik wel jammer vinden. Voor navigatie in het ziekenhuis is het bijvoorbeeld ook een uitkomst."
De Oogvereniging vindt dat de overheid niet moet wachten met het ontwikkelen van duidelijke kaders voor slimme brillen. "We moeten onderscheid maken tussen het gebruik van slimme brillen als hulpmiddel en het gebruik van slimme brillen om anderen zonder hun medeweten te filmen, herkennen of analyseren."
Volgens Anna Berlee, hoogleraar Gegevensbescherming en Privacyrecht aan de Open Universiteit, zouden camerabrillen alleen als medisch hulpmiddel moeten worden toegestaan. "Ik ben heel enthousiast over de mogelijkheden voor blinden en slechtzienden, maar behandel de brillen dan ook zo: als medisch hulpmiddel", zegt ze. "Desnoods op doktersrecept."
Berlee maakt zich zorgen dat de brillen gemeengoed worden, waardoor overal camera's zullen zijn. "Mensen voelen zich dan niet meer vrij om zich te uiten en gaan zich anders gedragen", zegt ze. "Nu al worden we vaak door overheidscamera's gefilmd, maar daar zitten veel waarborgen en regels aan verbonden om die camera’s te mogen plaatsen en de beelden te mogen verwerken. Als de brillen door consumenten gebruikt worden, vervallen die waarborgen."
Na het incident in Rotterdam besloot poppodium TivoliVredenburg in Utrecht camerabrillen te weren. Berlee ziet dat op meer plekken nog wel gebeuren. "Werkgevers zullen er niet blij mee zijn op de werkvloer, maar ook restaurants en rechtbanken waarschijnlijk niet."
Op zijn website presenteert Meta de slimme bril eveneens als een handig hulpmiddel voor blinden en slechtzienden. Mooie reclame, noemt Berlee dat.
"En de brillen werken daarvoor ook uitstekend, maar het is niet de business van Meta om het leven van blinden en slechtzienden beter te maken. Het bedrijf focust zich primair op gegevens verzamelen, om bijvoorbeeld computermodellen kunnen trainen. Daarom nogmaals: ik ben er voorstander van dat de brillen het leven van blinden en slechtzienden makkelijker maken, maar geef ze dan ook alleen aan hen."
Source: Nu.nl economisch