WK hockey De Nederlandse vrouwen, al sinds 2014 heersend wereldkampioen, kunnen de nederlaag in de finale tegen Argentinië moeilijk bevatten. „Ik heb zelfs in de jeugd, bij Jong Oranje, niks verloren.”
Speelsters van Argentinië vieren de 1-1 van María Granatto in het vierde kwart.
Misschien heeft Xan de Waard hem helemaal niet gezien: de derde en beslissende Argentijnse shoot-out. Vlak voor Sofía Cairó hem gaat nemen, terwijl Nederland er met drie missers uit vier beroerd voor staat, slaat De Waard haar handen voor het gezicht.
Maar als ze het niet gezien heeft, heeft ze het wel gehoord: Cairó schiet Argentinië naar een derde wereldtitel, voorbij keeper Anne Veenendaal, tot enorme vreugde van een kleine maar luidruchtige groep Argentijnse fans.
Wat volgt is een zeldzaam tafereel: een verslagen Oranje, en nog wel in het eigen Wagenerstadion. Doelvrouw Veenendaal die voor zich uit staart en duidelijk even alleen wil zijn, spits Joosje Burg die maar tranen van haar wangen blijft vegen, De Waard die debutant Guusje Moes, eveneens huilend, een stevige knuffel geeft en bemoedigend toespreekt.
Het is even wennen. Al sinds 2014 waren de Oranjevrouwen heersend wereldkampioen. De enige vrouw op het veld die daar toen bij was, de afzwaaiende De Waard, ziet een unieke vierde wereldtitel aan zich voorbij gaan.
Oranje was zaterdagmiddag nog goed de kleedkamer in gegaan, na een aan beide kanten felle, snelle en gelijkwaardige eerste helft. Minder dan een minuut voor rust versierde Frédérique Matla een strafcorner, die door Yibbi Jansen feilloos werd ingeslagen.
Maar al snel in de tweede helft werd Argentinië de bovenliggende partij. Oranje raakte de regie kwijt. De gelijkmaker had veel eerder kunnen vallen, ware het niet dat de Argentijnen het gros van hun strafcorners verkwanselden. Uiteindelijk werd de achtste, hoewel niet fraai aangenomen, er vijf minuten voor tijd ingewerkt door María Granatto.
Daarop volgden shoot-outs, op papier nog niet eens een rampzalig scenario. Bij de Spelen in Parijs (2024) sleepten de Oranjevrouwen daar tegen China het goud mee binnen. Maar dit keer liep het helemaal niet: op een rijtje opgesteld zag de rest van de ploeg hoe Pien Sanders, Felice Albers en Freeke Moes misten. Alleen Marijn Veen, die de derde nam, was raak.
Yibbi Jansen zette Nederland via een strafcorner kort voor rust op 1-0.
„Klote, ik kan niet anders zeggen,” zegt aanvoerder Renée van Laarhoven na de medailleceremonie, met een regenjas tegen de miezer. „Het begon als een heel open wedstrijd, vuur tegen vuur, een supermooie strijd met harde duels. We gaven eigenlijk nog niks weg. Maar na de 1-0 gingen ze alles of niks spelen. Dan moeten wij rustig proberen te hockeyen, maar dat lukte ons gewoon niet meer.”
„Zij waren gewoon goed,” constateert Yibbi Jansen. „En wij hebben gewoon te lang met onze rug tegen de muur gestaan in onze eigen cirkel.” Wat er nou precies mis ging, kon ze nu nog niet helemaal bevatten. Ze gaan analyseren wat er anders had gemoeten, zegt ze. „Dit willen we niet nog een keer laten gebeuren.”
Strafcornerspecialist Jansen werd net als vorig jaar op het EK topscorer van het toernooi. Na de wedstrijd kreeg ze een gigantische cheque van 5.000 dollar in haar handen gedrukt. Maar dat doet haar nu allemaal weinig, zegt ze. „Die zou ik zo inwisselen hoor, voor goud.”
En zo verloor deze groep hockeyster voor het eerst een finale van een groot toernooi, op Xan de Waard na, die de zilveren Spelen van Rio in 2016 nog had meegemaakt en in 2015 tweede was geworden op een EK.
„Bizar”, zegt Van Laarhoven. „Ik heb zelfs in de jeugd, bij Jong Oranje, niks verloren.” Hoe dit dan voelt? „Leeg. Normaal komt altijd de spanning van de afgelopen weken, de energie die je erin stopt, er als ontlading uit. Nu is het even leeg.”
Het WK was lange tijd een behoorlijk tam toernooi voor Oranje. Pas donderdag, in de eerste halve finale tegen België, ervoer de ploeg echte weerstand. Daarvoor ging het allemaal redelijk vanzelf. Slechts een paar minuten stond het team kort op achterstand, in de wedstrijd tegen Australië, die alsnog met 4-2 gewonnen werd. Verder gingen de hockeyvrouwen geruisloos langs Chili (2-0) en langs Japan (9-0). En in de – dit toernooi nieuwe – tweede groepsfase walste de ploeg ook met 4-1 over China, dat veel minder tegenstand kon bieden dan vooraf verwacht.
Pien Dicke in duel met de Argentijnse keeper Cristina Cosentino.
In die wedstrijd viel ook misschien wel de mooiste doelpunt van het toernooi. Een teamprestatie: snel combinatiespel tussen Albers, die de bal op het middelveld veroverde, De Waard, Veen, vervolgens afgemaakt in een snoekduik door Burg.
Pas de halve finale tegen België werd het spannend. Oranje stond weliswaar lang met 1-0 voor, maar vlak voor tijd leek ook dit duel door shoot-outs beslist te worden, ware het niet dat de goal van Famke Van Heel werd afgekeurd door de videoscheidsrechter. Tot woede van de Belgen, die zaterdag alsnog het brons binnensleepten en dat uitgebreid vierden.
Van Laarhoven en De Waard, die ook jarenlang samenspeelden bij hun club SCHC, liepen na verloren finale gearmd een deel van de ereronde. De Waard had daar, na haar allerlaatste wedstrijd, nog wat troostende woorden voor Van Laarhoven: „Ze zei tegen mij: Rio is achteraf mijn mooiste toernooi en daar wonnen we zilver, dus hopelijk kijk jij er straks ook zo op terug.” En daarna, zegt Van Laarhoven, gaven ze elkaar een knuffel en keken ze nog even goed om zich heen.
Even later, de miezer is inmiddels overgegaan in een stortbui, probeert een coverbandje op het terrein er nog wat van te maken. Maar het voor Nederlandse sporttoernooien zo typerende festivalsfeertje is snel uitgedoofd. Alleen de plukjes Argentijnse fans blijven zingen in de regen.