Een heilige rivier veranderde in een grote grijze moddergolf, met desastreuze gevolgen. Zuidoost-Azië-correspondent Noël van Bemmel reisde af naar het rampgebied. ‘Meestal zegt men: de overheid doet niets. Maar in dit geval zegt iedereen: de overheid was fantastisch.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Noël, waar ben je nu?
‘Ik ben vandaag geland in Kathmandu en meteen met een Scorpio, een Indiase terreinwagen met vierwielaandrijving, doorgereden naar het stroomgebied van de Trishuli, een van de rivieren die is veranderd in een allesverslindende vloedgolf.
‘Je moet je voorstellen: je rijdt door de Kathmandu-vallei en álles is hier nat. Het regent nog steeds heel hard, de grote doorgaande wegen zijn stuk. Uit de bergen komen kleine watervallen die op de auto kletteren.
‘Ik had verwacht allerlei gebouwen in de modder aan te treffen. Maar toen ik in het dorpje Devighat aankwam, zag ik alléén maar grijze modder. Toen ik aan iemand vroeg waar alle huizen waren, wezen ze naar de modder. De hoofdweg, de bruggen, de bakker, de apotheek, gebouwen van vier verdiepingen: er is niets meer van te zien. De gebouwen zijn niet bedolven, maar volledig weggeduwd.’
Waar zijn alle inwoners van het dorp?
‘Er is een iets hoger gelegen middelbare school; daar hebben zich ruim zeshonderd mensen verzameld. Er is geen stromend water of elektriciteit. Enkele dorpelingen hebben ze niet weten te redden, vooral ouderen, en er zijn enkele vermisten.
‘Het dorp ligt meer aan het einde van het overstromingsgebied, waar de rivier geen golf meer is, maar een brede vloed. Een vrouw vertelde mij dat het water haar huis binnenstroomde en dat ze meteen besloot weg te rennen. De modder zou inmiddels tot de tweede verdieping staan. Bij de grensovergang, vlak bij waar de gletsjer afbrak, zetten mensen het tevergeefs op een sprinten voor een golf van tientallen meters hoog.’
Hoe is de hulp die de autoriteiten bieden?
‘Meestal is het verhaal in dit soort rampgebieden: mijn huis is weg, de familie is dood en de overheid doet niets. Maar in dit geval zegt iedereen: de overheid was fantastisch.
‘Binnen dertig minuten na het afbreken van de gletsjer verstuurden de autoriteiten waarschuwingssms’jes. Politieauto’s reden door de hele vallei met grote rode vlaggen en riepen door speakers mensen op om hun huis te verlaten. Bij eerdere grote aardbevingen en overstromingen zette het leger maar vier helikopters in – alle helikopters die het had – maar nu werden er ook van privéondernemingen gehuurd. Daardoor vlogen er achttien helikopters. Dertienduizend militairen bieden hulp.
Dat is wel indrukwekkend.
‘Premier Balendra Shah, oud-rapper en burgemeester van Kathmandu, is in maart aangetreden op de golf van Gen Z-protesten en beleeft nu zijn wittebroodsweken. Hij wil het echt anders doen en mensen vinden dat hij dat bewezen heeft.
‘Het is nog afwachten hoe mensen die hun huis of rijstveld kwijt zijn op lange termijn geholpen worden, maar over de primaire hulp is iedereen heel tevreden. Bij de middelbare school werd water uit een bluswagen uitgedeeld, net als veel voedselpakketten. Het helpt ook dat de ramp vrij dicht bij de hoofdstad heeft plaatsgevonden, dan is er sneller hulp.’
Op de grens tussen Nepal en Tibet dreigt een stuwmeer te overstromen, waardoor reddingswerkzaamheden moesten worden gestaakt. Leidt dat tot angst?
‘Ja, mensen zijn heel bezorgd en slapen niet meer in de buurt van de rivier. Er is grote angst dat het meer doorbreekt, er zijn miljoenen liters water bijgekomen. Bovendien regent het nog steeds hard.
‘De mensen die ik hier sprak, willen niet meer terug naar hun huis, ook niet als de overstromingen straks voorbij zijn. Ze zijn echt getraumatiseerd. De rivier was heilig voor hen, omdat de hindoe-god Shiva er nog zou hebben gezwommen. Iemand zei: ‘Wij hebben hier gebeden en gebaden, maar nu is de rivier veranderd in een killer.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant