Met het overnemen van een deel van de omvangrijke Venezolaanse olievelden verdubbelen de Verenigde Staten de eigen olievoorraad, zo meldt president Trump. De VS vergroten tegelijkertijd hun grip op het Zuid-Amerikaanse land.
Acht maanden nadat Donald Trump opdracht gaf tot de ontvoering van de autoritaire Venezolaanse president Nicolás Maduro, zet de Amerikaanse president een volgende stap in het Zuid-Amerikaanse land door zich een deel van de Venezolaanse olievoorraden toe te eigenen. De VS verwerven controle over Venezolaanse olievelden, goed voor ‘65 miljard vaten’ ruwe olie, zo meldt Trump op zijn platform Truth Social.
Volgens de president is sprake van een ‘akkoord’ tussen het Witte Huis en de Venezolaanse interim-president Delcy Rodríguez, de voormalige vicepresident van Maduro die zich sinds de Amerikaanse inval grotendeels heeft gevoegd naar de wensen van Washington. Met Amerikaanse toegang tot de Venezolaanse olie zouden de Amerikaanse olievoorraden ‘meer dan verdubbelen’.
Amerikaanse kiezers mogen zich verheugen op lagere prijzen aan de pomp, schrijft Trump. En Venezuela zou met de deal verder op weg worden geholpen richting ‘enorm succes en grote welvaart’. Een Venezolaanse uitleg van het ‘akkoord’ ontbreekt echter nog op het moment dat Trump het nieuws wereldkundig maakt.
Veelzeggend is dat de ‘transactie’ is binnengesleept door Trumps minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en zijn minister van Defensie (‘van Oorlog’) Pete Hegseth. De twee mannen staan bekend als architecten van Trumps agressieve buitenlandbeleid op het Westelijk Halfrond. De president noemt bijvoorbeeld niet zijn minister van Buitenlandse Handel Jamieson Greer of zijn energieminister Chris Wright.
Eerder op de dag maakten de Amerikaanse nieuwssite Axios en persbureau Reuters al melding van het nieuws op basis van ingewijden. Volgens hun berichtgeving krijgen de Verenigde Staten toegang tot zeventien olievelden.
Onduidelijk is nog welke vorm de overeenkomst moet krijgen. Trump schrijft alleen dat de VS een ‘meerderheid’ verwerven in de olievelden. Ook gebruikt hij de woorden ‘controle’ en ‘transactie’. Financieel persbureau Bloomberg meldt dat een honderdjarige pachtconstructie op tafel ligt. Daarbij worden de VS strikt genomen geen eigenaar van de olie, maar krijgen ze wel het exclusieve recht de olie te ontginnen.
In ruil daarvoor zouden Amerikaanse bedrijven miljarden moeten investeren in ontwikkeling van de olie-industrie in het Zuid-Amerikaanse land, zo schrijft de Amerikaanse pers. De Venezolaanse oliereserves zijn met 303 miljard vaten de grootste ter wereld, maar als gevolg van jaren van wanbeleid en Amerikaanse sancties is de sector zwaar verwaarloosd.
In juli produceerde Venezuela 1,1 miljoen vaten per dag, de helft van tien jaar ervoor. Saoedi-Arabië kan het tienvoudige produceren. Door de VS toe te laten tot de kwakkelende oliesector zouden Venezuela’s eigen olie-inkomsten ook weer moeten stijgen.
Hoewel Venezuela op papier het rijkste olieland ter wereld is, is een deel van de Venezolaanse velden echter nog volledig onontgonnen. Die bevinden zich in de Orinoco-gordel in het hart van Venezuela, een van de olierijkste gebieden op aarde. Een ander deel wordt al wel geëxploiteerd. Dat ligt onder het Meer van Maracaibo, het grootste meer van Latijns-Amerika, aan de noordwestelijke kust van Venezuela nabij de Nederlandse Antillen.
De Amerikaanse toeëigening van Venezolaanse olievoorraden heeft verstrekkende politieke, economische en juridische implicaties. Venezuela nationaliseerde zijn olie-industrie in 2007, onder wijlen president Hugo Chávez. Volgens Trump verloren de VS daarbij vele miljarden dollars aan investeringen. Hij beweerde eerder al dat die zouden moeten worden terugbetaald. Nu krijgt Trump zijn zin.
Op 3 januari brachten de VS de Venezolaanse regering met geweld ten val. Commando’s lichtten president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores van hun bed, vlogen het echtpaar naar de VS, en stelden vicepresident Rodríguez aan als nieuwe leider. Trump zei daags erna dat de VS het land jarenlang zouden ‘runnen’ en de Venezolaanse olie ‘terug’ zouden nemen.
Sinds het Amerikaanse militaire ingrijpen, naar alle waarschijnlijkheid in strijd met het internationaal recht, is de Venezolaanse wetgeving aangepast zodat buitenlandse bedrijven een aandeel kunnen verwerven in ’s lands olierijkdommen. De belofte van Amerikaanse investeringen werkt als een tweesnijdend zwaard: tot nu toe waren het juist Amerikaanse sancties die Venezuela er mede van weerhouden zijn olierijkdom te gelde te maken.
Het feit dat de VS eerst met geweld de Venezolaanse regering naar hun hand zetten en nu een ‘deal’ maken over de olierijkdom van het land, zou zowel de internationale als Venezolaanse rechtsorde verder eroderen. ‘Een illegitieme interim-regering met een illegitieme koolwaterstoffenwet ontbeert de legitimiteit om deze ongrondwettelijke deal te sluiten’, schrijft Ricardo Hausmann, hoogleraar Economische Groei aan Harvard University en voormalig Venezolaans kabinetslid, op X.
De Amerikaanse verwerving van vele miljarden aan Venezolaanse olievoorraden lijkt een opsteker voor Trump in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen van november. De vraag is echter hoe sterk het economische en dus politieke effect zal zijn. Het zal nog jaren duren voordat de meeste olie op de markt komt en ondertussen blijven stijgende benzineprijzen vreten aan Trumps populariteit. Een einde aan de oorlog in Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz zouden wat dat betreft veel meer impact hebben.
Belangrijker is een ander onderhandelpunt, waarvan financieel persbureau Bloomberg melding maakt: Venezuela zou overwegen het oliekartel Opec te verlaten. Dat samenwerkingsverband van olieproducerende landen domineert de wereldoliemarkt en -prijs door onderlinge afspraken over productieniveaus.
Als de VS Venezuela losweken uit het verbond, dan kan de Opec op termijn verder aan invloed verliezen – zeker als andere lidstaten volgen. Dat zal de olieprijs drukken, maar kan ook leiden tot instabiliteit bij producerende landen en op de wereldmarkt. Eerder verlieten de Verenigde Arabische Emiraten het oliekartel al. Trump heeft een grondige hekel aan de Opec, die de vrije markt ondermijnt, en wil haar macht inperken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant