De VS staan op het punt controle te verwerven over Venezolaanse olie ter waarde van vele honderden miljarden dollars. Dat melden Amerikaanse media. Hoewel officiële bevestiging uitblijft, druppelen steeds meer details binnen. Mogelijk verlaat Venezuela zelfs oliekartel Opec.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Doel is Amerikaanse bedrijven te verzekeren van langdurige toegang tot een aanzienlijk deel van Venezuela’s oliereserves. Het gaat om zeventien olievelden met bij elkaar een bewezen reserve van 90 miljard vaten, volgens berichtgeving van nieuwssite Axios en persbureau Reuters. Dat is twee keer zoveel als de totale hoeveelheid olie onder Amerikaanse bodem.
Onzeker is nog welk aandeel van de velden de VS precies in handen zouden krijgen en onder welke voorwaarden. Ook ontbreekt bevestiging door officiële kanalen. Het Witte Huis verwijst naar het ministerie van Energie, dat zich van commentaar onthoudt.
Ook de Venezolaanse overheid en het staatsoliebedrijf reageerden niet op vragen van persbureau Reuters. Wel is duidelijk dat de Amerikaanse minister van Energie Chris Wright mogelijk volgende week afreist naar de Venezolaanse hoofdstad Caracas. ‘Dit gebeurt echt en wordt besproken op het hoogste niveau binnen de Amerikaanse en Venezolaanse overheden’, zei een Amerikaanse functionaris tegen Reuters.
Onduidelijk is welke vorm de overeenkomst moet krijgen. Financieel persbureau Bloomberg meldt dat een 100-jarige pachtconstructie op tafel ligt. Daarbij worden de VS strikt genomen geen eigenaar van de olie, maar krijgen ze wel het exclusieve recht de olie te ontginnen.
In ruil daarvoor zullen Amerikaanse bedrijven miljarden investeren in ontwikkeling van de olie-industrie in het Zuid-Amerikaanse land. De Venezolaanse oliereserves zijn met 303 miljard vaten de grootste ter wereld, maar als gevolg van jaren van wanbeleid en Amerikaanse sancties is de sector zwaar verwaarloosd.
In juli produceerde Venezuela 1,1 miljoen vaten per dag, de helft van tien jaar ervoor. Saoedi-Arabië kan het tienvoudige produceren. Door de overeenkomst met de VS zouden Venezuela’s eigen olie-inkomsten ook weer stijgen.
Een deel van de velden is nog volledig onontgonnen. Die bevinden zich in de Orinoco-gordel in het hart van Venezuela, een van de olierijkste gebieden op aarde. Een ander deel wordt al wel geëxploiteerd. Dat ligt onder het Meer van Maracaibo, het grootste meer van Latijns Amerika, aan de noordwestelijke kust van Venezuela nabij de Nederlandse Antillen.
Mochten de landen tot een overeenstemming komen, dan heeft dat politieke, economische en juridische implicaties. Venezuela nationaliseerde zijn olie-industrie in 2007, onder wijlen president Hugo Chávez. Volgens Trump verloren de VS daarbij vele miljarden dollars aan investeringen, die moeten worden terugbetaald.
De VS brachten op 3 januari de Venezolaanse regering ten val. Commando’s lichtten president Nicolás Maduro van zijn bed, vlogen hem naar de VS, en stelden vice-president Delcy Rodríguez aan als nieuwe leider. Trump zei daags erna dat de VS het land zouden runnen en de Venezolaanse olie ‘terug’ zouden nemen.
Sinds het Amerikaanse ingrijpen, naar alle waarschijnlijkheid in strijd met het internationaal recht, is de Venezolaanse wetgeving aangepast, zodat buitenlandse bedrijven een aandeel kunnen verwerven in ’s lands olierijkdommen. De belofte van Amerikaanse investeringen werkt als een tweesnijdend zwaard: tot nu toe zijn het juist Amerikaanse sancties die Venezuela er mede van weerhouden zijn olierijkdom te gelde te maken.
Het feit dat de VS eerst met geweld de Venezolaanse beleidsmakers naar hun hand zetten en nu een ‘deal’ maken over de olierijkdom van het land, zou zowel de internationale als Venezolaanse rechtsorde verder eroderen. ‘Een illegitieme interim-regering met een illegitieme koolwaterstoffenwet ontbeert de legitimiteit om deze ongrondwettelijke deal te sluiten’, schrijft Ricardo Hausmann, hoogleraar Economische Groei aan Harvard University en voormalig Venezolaans kabinetslid, op X.
Als de VS inderdaad de controle krijgen over de vele honderden miljarden dollars aan Venezolaanse olie, is dat een opsteker voor Trump in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen van november. De vraag is wel hoe sterk het economische en dus politieke effect zal zijn. Het zal nog jaren duren voordat de meeste olie op de markt komt en ondertussen blijven stijgende benzineprijzen vreten aan Trumps populariteit. Een einde aan de oorlog in Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz zouden wat dat betreft veel meer impact hebben.
Belangrijker is een ander onderhandelpunt, waarvan financieel persbureau Bloomberg melding maakt: Venezuela zou overwegen het oliekartel Opec te verlaten. Dat samenwerkingsverband van olieproducerende landen domineert de wereldoliemarkt en -prijs door onderlinge afspraken over productieniveaus.
Als de VS Venezuela losweken, dan kan de Opec op termijn verder aan invloed verliezen – zeker als andere lidstaten volgen. Dat zal de olieprijs drukken, maar kan ook leiden tot instabiliteit bij producerende landen en op de wereldmarkt. Eerder verlieten de Verenigde Arabische Emiraten het verband al.
Trump heeft een grondige hekel aan de Opec, die de vrije markt ondermijnt, en wil haar macht ondermijnen. De Amerikaanse krant Wall Street Journal waarschuwt op basis van eigen bronnen dat de onderhandelingen nog in volle gang zijn, en details nog op tafel liggen. ‘De deal kan nog klappen’, aldus een bron van de WSJ.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant