Eugène N., een Rwandese Nederlander uit Ede, is vrijdag veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Volgens de rechtbank in Den Haag was hij medeverantwoordelijk voor de genocide op drieduizend Tutsi’s in Rwanda in 1994.
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
Eugène N. (67) was destijds bestuurder (‘responsable’) van een deel van de gemeente Mbazi in het zuiden van Rwanda. Volgens getuigen heeft hij in het lokale voetbalstadion bijeengedreven Tutsi’s vermoord en anderen aangezet tot het plegen van genocide.
Dat gebeurde met kogels, machetes en handgranaten, in drie fasen. Eerst werden de Tutsi’s beschoten door militairen. Vervolgens werden er handgranaten in het stadion gegooid. Later kwamen burgers terug om slachtoffers die nog leefden te doden, veelal met knuppels en machetes.
Voorafgaand aan de ‘massaslachting’ in het stadion, op 24 en 25 april 1994, was N. volgens getuigen als aanstichter en medepleger betrokken bij een plunder- en vernietigingstocht tegen Tutsi’s. Daarbij werden huizen van Tutsi’s in brand gestoken en vernietigd en werden bezittingen geroofd. De slachtoffers werden ‘enkel uitgemoord vanwege hun etniciteit’, aldus de officier van justitie tijdens het proces in Den Haag.
De verdachte, die in Rwanda stond geregistreerd als Hutu, was volgens het Openbaar Ministerie ook de leider van de lokale tak van de Hutu Power-beweging, de extremistische, radicale vleugel van de regeringspartij MDR, die een leidende rol speelde in het aansturen van de massamoorden op Tutsi’s en gematigde Hutu’s. Zelf ontkent hij alle aantijgingen.
In 1998 vluchtte N. naar Nederland en kreeg hij in Ede een huis toegewezen. De Rwandese overheid vroeg in 2014 tevergeefs om zijn uitlevering. N. had toen al de Nederlandse nationaliteit en tussen Rwanda en Nederland bestaat geen uitleveringsverdrag. Wel besloot het OM hem zelf te vervolgen.
In 2020 kreeg het politieteam Internationale Misdrijven (TIM) de opdracht de zaak van N. te onderzoeken. Officieren van justitie en rechercheurs van het TIM reisden veelvuldig naar Rwanda, waar ze lokaal onderzoek deden en ruim veertig getuigen hebben gehoord. Het gaat daarbij om zowel (veroordeelde) daders als slachtoffers.
Dat onderzoek leidde op 14 februari 2024 tot de arrestatie van N. Sindsdien zit hij vast in de gevangenis in Vught. De Rwandese genocide wordt gerekend tot de ernstigste misdrijven tegen de menselijkheid sinds de Tweede Wereldoorlog. De volkerenmoord begon op 6 april 1994, toen het vliegtuig werd neergeschoten met aan boord de Rwandese president en zijn ambtgenoot uit Burundi. Beide presidenten kwamen om het leven.
De aanslag had een burgeroorlog in Rwanda tot gevolg, met extreem etnisch geweld tussen Hutu’s, Tutsi’s en Twa. Dat mondde uit in de dood van naar schatting tussen 600 duizend en 1 miljoen mensen, aangemoedigd door de Rwandese autoriteiten. De genocide werd half juli 1994 gestopt door het Tutsi-rebellenleger onder leiding van generaal Paul Kagame, de huidige president van Rwanda.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant