Massale vissterfte in de Surinaamse Saramaccarivier houdt het land al weken in de greep. Nu heeft de regering de vermoedelijke dader in het vizier: haar eigen staatsmijnbouwbedrijf.
is verslaggever voor de Volkskrant.
Aan de oevers van de Saramaccarivier schrokken ze zich eind juni een hoedje. Daar, in dat water waar ze zich dagelijk in baden, uit drinken en vissen, dreven plots grote aantallen dode meervallen, forelzalmen en piranha’s.
Als dorpshoofd van Pikin Poika, een van de getroffen dorpen, sommeerde Joan Van der Bosch haar mensen direct om weg te blijven van de rivier en kreken, vertelde ze eerder tegen deze krant. ‘Als vissen dood kunnen gaan, kunnen mensen dat ook.’
De Surinaamse milieuautoriteit NMA stelde op 25 juni een onderzoek in, en donderdagavond (Nederlandse tijd) maakte ze haar bevindingen bekend. Met de waterkwaliteit is het slecht gesteld, stelde directeur Vanuessa Gefferie tijdens een persconferentie, want de Saramaccarivier bevat ‘hoge concentraties chemicalieen’. Het gaat met name om arseen, mangaan en kwik. Ook is er cyanide aangetroffen.
In de monsters van de dode vissen blijken eveneens zware metalen te zitten. En ‘wat ons ook echt heeft verbaasd: dat we cyanide in levende vissen hebben gezien.’ De milieuautoriteit adviseert inwoners van de getroffen gebieden geen vis te consumeren, en geen rivierwater te gebruiken.
De NMA en de regering van Suriname, dat tot 1975 een kolonie was van Nederland, stonden onder grote druk om de oorzaak te achterhalen. Alle sporen wezen naar de goudwinning, waar gretig gebruik wordt gemaakt van extreem giftige stoffen als kwik en cyanide. Die helpen om goud te scheiden van zand en gesteente.
Er werd vooraf gespeculeerd welke van de goudbedrijven verantwoordelijk zou zijn voor de vervuiling. Vingers wezen naar onder meer het Amerikaanse Newmont en de Chinese Zijing Mining Group.
Maar in diezelfde persconferentie maakte president Jennifer Simons bekend dat het lek boven is. Het bedrijf, verantwoordelijk door de milieuramp, en waardoor Surinamers nu plots met argwaan naar de rivier kijken, is volgens de regering het Surinaamse staatsmijnbouwbedrijf Grassalco. De president kondigt aan het bedrijf aansprakelijk te stellen voor de schade. Volgens haar heeft Grassalco laten weten dat het dat het maatregelen heeft getroffen.
De NMA adviseert het voorlopig stilzetten van de mijnbouwactiviteiten; de regering zegt binnen twee weken beschermde gebieden aan te wijzen. Ondertussen zoekt het naar manieren om een herhaling te voorkomen. Simons: ‘We zijn met een land met goudwinning en dat gaan we niet stoppen. We moeten het reguleren en controleren.’
Het hoopt bijvoorbeeld via satelietbeelden meer zicht krijgen op activiteiten in het Surinaamse binnenland, waar veel illegale goudzoekers actief zijn. Afgelopen maand nog werden er plots veertien gewapende Chinezen gearresteerd, die in militaire uniformen met daarop de Chinese vlag door het oerwoud marcheerden. Mogelijk waren ze ingezet voor het beveiligen van een goudmijn.
Satelietbeelden kunnen de controle vergroten, hoopt de president, want Suriname heeft te weinig geld om het leger en politie uit te breiden. ‘We zijn zwak in het handhaven.’
Verder is de regering van plan om alle vergunde goudconcessies openbaar te maken. ‘Wanneer je transparant bent over wie waar mijnbouwrechten heeft. Dan krijg je controle vanuit gemeenschap.’ President Simons erkent dat het een moeizame strijd zal worden. ‘Ons land is een beetje free for all geworden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant