Voor veel religieuze groepen is de Nepalese Trishuli-rivier heilig. Juist
nu waren er veel pelgrims in het gebied, voor een jaarlijkse hindoeïstische feestdag. Ook op de Tibetaanse berg Kailash, voor boeddhisten het centrum van de wereld, zijn pelgrims door de verwoestende moddervloed overvallen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
Reddingswerkers in het afgelegen gebied hebben te kampen met slecht weer en door de regenbuien kunnen nieuwe aardverschuivingen ontstaan. Inmiddels zijn 389 doden geborgen in Nepal. Er zijn ruim 1.400 mensen vermist, waaronder waarschijnlijk enkele Nederlanders.
Anish Jai Shasha, een zegsman van de hulporganisatie Action Aid Nepal, zegt tegen de Britse televisiezender Sky News dat hij verwacht dat dit dodental de komende dagen sterk zal oplopen. ‘Zo’n 8.000 huishoudens met in totaal 40.000 mensen zijn door de overstromingen getroffen. Het tempo waarin de ramp zich voltrok, gaat alle voorstellingsvermogen te boven. We zijn nog in shock’, aldus Shasha.
Zowel in Nepal als in China roepen de autoriteiten mensen op niet op eigen houtje naar het rampgebied te gaan, zodat de weinige wegen die nog begaanbaar zijn vrij blijven voor reddingswerkers. Die hebben al moeite genoeg om via de totaal vernielde infrastructuur woongebieden te bereiken die door de modderstroom zijn bedolven woongebieden.
Toch smeekte de wereldberoemde Indiase goeroe en ondernemer Sadhguru Jagadish Vasudev woensdag de Chinese autoriteiten om toegang tot het rampgebied aan de Chinese kant van de grens. Hij wil samen met een groep vrijwilligers naar het rampgebied om aan informatie te komen over tachtig van zijn aanhangers die zich in het Chinese douanegebouw bevonden, precies op het moment dat dit door de modderstroom werd verzwolgen.
‘Om 5 over 9 ’s ochtends (plaatselijke tijd, red.) meldde de groepsleider dat onze groep het gebouw van de immigratiedienst binnenging. Om 9.15 uur werd het gebouw met de stad eromheen totaal weggevaagd’, aldus Sadhguru in een emotionele videoboodschap op sociale media. In plaats van vrijdag de grens met Nepal over te steken, zit hij met een deel van zijn groep vast in de Tibetaanse stad Shigatze.
Sinds het laatste contact woensdagochtend kan de goeroe de groep pelgrims niet bereiken. ‘Alle telecommunicatie in het rampgebied is uitgevallen. Met vernietiging op deze schaal ziet het er erg slecht uit,’ aldus Sadhguru. Met de tranen biggelend over zijn wangen noemde hij de nationaliteiten van zijn vermiste volgelingen, onder wie ook twee Nederlanders. Hij brak zijn boodschap af nadat hij werd overmand door emoties.
De pelgrimage van Sadhguru, die in totaal uit ruim 1.400 mensen zou bestaan, is slechts een van de vele religieuze groepen die zich ophouden in het rampgebied. Daar liggen rivieren, meren en bergen die zeer heilig zijn voor hindoes, boeddhisten, jaïns en bönisten, die een soort voorloper van het Tibetaanse boeddhisme aanhangen.
Hoeveel pelgrims precies vermist zijn, is onbekend. Vrijdag zou in heel Nepal het jaarlijkse Janai Purnima-feest plaatsvinden. Veel hindoes trekken dan naar een meer dat ontspringt aan de Nepalese Trishuli-rivier. Dit stroomgebied is heilig voor hindoes, die geloven dat de rivier is ontstaan nadat de god Shiva zijn drietand ofwel trishuli in het meer stak.
Volgens het Nederlandse Rode Kruis, dat een speciaal gironummer 6868 heeft geopend, zien hulpverleners van het Nepalese Rode Kruis die langs de Trishuli mensen proberen te redden daar ‘hartverscheurende taferelen met weggespoelde lichamen’.
Ook waren verschillende pelgrimsgroepen in de buurt van de in Tibet gelegen berg Kailash. Deze 6.638 meter hoge piek is voor hindoes de troon van Shiva. Boeddhisten beschouwen die als het centrum van de wereld, waar hemel en aarde elkaar raken. Beklimmingen zijn vanwege het heilige karakter niet toegestaan, maar jaarlijks bewandelen zo’n duizend pelgrims een pad van 52 kilometer rond Kailash.
Juist deze zomer was het extra druk in deze Tibetaanse regio, nadat het gebied door Chinese restricties wegens de pandemie en grensconflicten tussen China en India jarenlang niet vanuit India was te bereizen. Pas in juni zijn die beperkingen door toenadering tussen Beijing en New Delhi opgeheven.
Vrijwel alle pelgrims reizen eerst naar Nepal en steken bij de belangrijkste grensovergang bij de Chinese stad Gyirong over. Die grensovergang werd woensdag totaal verwoest. Belangrijke geestelijke leiders, zoals de paus en de Dalai Lama, hebben donderdag hun medeleven met de slachtoffers uitgesproken.
De Chinese autoriteiten meldden gisterenavond lokale tijd drie doden in de Tibetaanse Autonome Regio Tibet (TAR). Het in de TAR gelegen gedeelte van het rampgebied bevindt zich in een van de meest geïsoleerde streken van de Himalaya. Het Nepalese overstromingsgebied is vanuit hoofdstad Kathmandu al niet gemakkelijk te bereiken, maar de afstanden aan de Chinese kant van de grens zijn van een heel andere orde. Vergeleken met Kathmandu ligt Lhasa, de belangrijkste stad van Tibet, zes keer verder van het Chinese deel rampgebied.
Dat verklaart waarom inmiddels de eerste internationale hulporganisaties, waaronder het Rode Kruis, Unicef en Save the Children, vanuit Nepal aan het werk zijn in het rampgebied. Uit de internationale gemeenschap komen veel aanbiedingen voor bijstand en financiële hulp voor Nepal.
In China ligt dat anders. Tibet is wegens politieke gevoeligheden niet zomaar te bereizen: buitenlanders hebben een speciale vergunning nodig voor de TAR, en voor het grensgebied in het district Gyirong is nog een extra vergunning nodig.
Bovendien accepteert de Chinese regering vrijwel nooit buitenlandse hulp bij rampen. Alleen bij zeer uitzonderlijke gevallen, zoals na de grote aardbeving in 2008 in Sichuan, kregen gespecialiseerde Japanse reddingswerkers toegang tot de stad Beichuan.
Donderdag brachten Chinese onbemande vliegtuigen het rampgebied in kaart, waarbij werd gezien dat een nieuw ontstaan stuwmeer, waarin zich al twee miljoen kubieke meter water heeft verzameld, op doorbreken staat. De Chinese staatstelevisie toonde ook beelden van verschillende vliegvelden, waar hulpdiensten en reddingswerkers klaarstaan om naar het rampgebied te reizen. Zo is volgens de Chinese staatskrant China Daily een team van 310 gespecialiseerde ingenieurs en reddingswerkers van het bouwbedrijf Anneng, een staatsbedrijf, donderdagmiddag per bus aangekomen in de zwaar getroffen grensstad Gyirong.
Onder de vermisten daar is een aantal Nepalese arbeiders die in Gyirong in de bouw werken. De afgelopen jaren is deze stad, sinds de jaren negentig een handelspost aan de Chinees-Nepalese grens, uitgegroeid tot een belangrijk knooppunt van het Belt Road Initiative van de Chinese president Xi Jinping. Ondanks de onvoorspelbare gevolgen van klimaatverandering in dit ecologisch kwetsbare gebied, is het de bedoeling deze regio door middel van de China-Nepal Economic Corridor te ontwikkelen met handel, een logistiek centrum en infrastructuur om de Tibetaanse hoogvlakte via Nepal met Zuid-Azië te verbinden.
Met medewerking van Dylan van Bekkum
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant