De rol van verzetsleider tegen Trump vervult de Canadese premier Mark Carney met glans. Hij kan ook niet anders na alle chantage.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Stel, je had als president van een groot land een vrijhandelsovereenkomst met je twee grote buurlanden. In je eerste termijn als president heb je dat bestaande akkoord ‘oneerlijk’ genoemd en, gewapend met dreigementen aan je buurlanden (die tot je grootste handelspartners behoren), een nieuw handelsakkoord gesloten. Je eigen handelsakkoord.
Dan word je vier jaar later herkozen tot president en verketter je je eigen handelsakkoord weer als oneerlijk – en kondig je aan dat je opnieuw wilt onderhandelen. Maar voordat je dat doet, begin je al eenzijdige importtarieven op te leggen aan die buurlanden: een grove schending van je eigen handelsakkoord. En probeer je een buurland tot nieuwe concessies te dwingen voordat de eigenlijke heronderhandelingen van je zelf gesloten handelsakkoord zelfs maar zijn begonnen.
Het klinkt absurd, en het is ook absurd, maar dat is waar de Canadese premier Mark Carney de afgelopen tijd mee werd geconfronteerd. Op het laatst waren de Amerikaanse voorstellen zo volgepropt met eisen waaraan Canada onmogelijk kon voldoen (zoals het opgeven van tweetaligheid en het de facto opgeven van een eigen handelsbeleid), dat Carney de deal wel moest afwijzen. Opnieuw kwam hij in de rol van verzetsleider tegen Trump.
Een rol die Carney met glans vervult, tot en met theorieën over ‘middenmachten’ die dankbaar worden aangehaald door collega’s als Rob Jetten. Carney kón sinds de terugkeer van Trump ook moeilijk anders, gezien de ongehoorde retoriek over Canada als ‘Amerikaanse staat’ en botte machtspolitiek waarin een van Amerika’s oudste en trouwste bondgenoten wordt bedreigd en gechanteerd om ridicule concessies te doen.
Toch is de Canadese positie penibel, wat keer op keer leidt tot concessies aan de VS. Neem de handel: het in 2018 gesloten handelsakkoord met de VS en Mexico was al een concessie aan het bestaande Nafta-vrijhandelsakkoord. Daarna heeft Canada nog andere concessies gedaan, zoals het schrappen van de belasting op digitale diensten, en was het dus bereid te spreken over nieuwe concessies nog voordat de echte heronderhandeling van het bestaande handelsakkoord begon.
Canadese waarnemers wijzen er terecht op dat Trump telkens deals die hij zelf sluit wil heronderhandelen om nieuwe concessies af te dwingen. Hij kan dit tot in het oneindige doen. ‘Dit is zijn geen onderhandelingen’, stelt de Canadese krant The Globe and Mail vast, ‘maar afpersingspraktijken’. Uiteindelijk kun je daar alleen maar ‘nee’ tegen zeggen, ongeacht de gevolgen.
Wat Carney ditmaal helpt, is dat Trump ver overvraagt. Hierdoor is er in Canada brede steun voor het verwerpen van de eisen, terwijl steeds meer Amerikanen zich afvragen waar Trump mee bezig is. Dat lijkt een trend: Trump neemt extreme standpunten in die ook zijn eigen achterban schaden – bedrijven, consumenten en politieke bondgenoten. Zijn agressieve aanpak van Canada is onpopulair in de VS, net als zijn Iran-oorlog, en met tussentijdse verkiezingen in aantocht zullen sommige Republikeinen zich afvragen of ze met zo’n vriend in het Witte Huis wel vijanden nodig hebben.
De macht en invloed van Amerikaanse presidenten nemen vaak af na tussentijdse verkiezingen, zeker als ze niet herkiesbaar zijn. Er zijn al voortekenen dat ook Trump zich niet aan deze politieke wetmatigheid zal kunnen onttrekken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant