Volgens D66 en CDA heeft minister van Financiën Heinen (VVD) veel te weinig moeite gedaan om ook oppositiepartij Pro inhoudelijk tegemoet te komen.
Wat is de definitie van „breed draagvlak”? Die vraag staat centraal deze donderdagavond, de laatste avond voordat de coalitie zijn begroting naar de Raad van State moet sturen. Die begroting wordt op Prinsjesdag gepresenteerd. De partijtoppen van D66, VVD en CDA zijn samengekomen nadat minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) zijn conceptbegroting aan hen had voorgelegd. Wat er in het concept staat, is onduidelijk. Feit is dat D66 en CDA schrokken van wat ze aantroffen, volgens hen had Heinen veel te weinig moeite gedaan om ook oppositiepartij Pro inhoudelijk tegemoet te komen.
Heinen leek volgens de anderen te hebben voorgesorteerd op samenwerking met rechtse partijen JA21 en SGP. Daarmee was de begroting die Heinen had bedacht niet breed genoeg, vinden de partijtoppen van D66 en CDA volgens betrokkenen, terwijl de afspraak was dat dit kabinet bij rechts én links meerderheden zou zoeken.
Openlijk zeiden bewindspersonen te hopen dat het kabinet voor Prinsjesdag al afspraken met de oppositie zou kunnen maken. Dat zou onrust en ellenlange onderhandelingen in de herfst voorkomen. Vooral op premier Jetten zou dat goed afstralen: geen gedoe met zijn begroting. Maar gedurende de gesprekken de afgelopen weken bleek dat steeds lastiger haalbaar.
Een meerderheid via Pro, de grootste oppositiepartij in de Tweede Kamer en de grootste senaatsfractie, lijkt numeriek de makkelijkste route. Maar de VVD wil dat niet, of in ieder geval niet snel. En Pro zelf, denken coalitiepolitici, heeft pas echt ruimte om te onderhandelen als er een sociaal akkoord ligt tussen kabinet, vakbonden en werkgevers. Pro en de vakbonden trekken samen op in hun strijd tegen bezuinigingen op het sociale vangnet. De vakbonden zijn van plan om op 9 september te staken en voeren nog geen gesprekken met het kabinet.
De begroting die vrijdag naar de Raad van State wordt gestuurd en op Prinsjesdag zal worden gepresenteerd, heeft hoogstwaarschijnlijk dus geen meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer. De vraag die nu nog rest is: hoe zorgt het kabinet ervoor dat het een begroting presenteert met genoeg inhoudelijke aanknopingspunten voor Pro én JA21 en SGP om verder te praten?
En, ook goed om op te letten: doet het kabinet íéts om de BBB tegemoet te komen? Want zonder de BBB is een rechtse meerderheid in de Eerste Kamer haast onmogelijk. Dat weten ook de coalitiepartijen goed.