Zonder veel uitleg laat Gianfranco Rosi de kijker van Below the Clouds, over Napels en haar inwoners, rustig ronddwalen, totdat losse onderdelen al dan niet op hun plek vallen.
schrijft voor de Volkskrant over film.
De grond onder Napels rommelt. Regelmatig zijn er aardbevingen, zoals begin deze maand, een zware met een kracht van 4,7. In de buurt liggen twee actieve vulkaangebieden: de Vesuvius, slapend maar alert, en de gevaarlijke supervulkaan Campi Flegrei.
Het brengt een voortdurende dreiging met zich mee. Het leven in een van de oudste steden ter wereld kan morgen voorbij zijn, bedekt door as zoals het nabijgelegen Pompeï. Geen wonder dat bewoners bij elke trilling ongerust de brandweer bellen.
Gesprekken met de alarmcentrale in Napels keren steeds weer terug in de documentaire Below the Clouds. Meestal worden de bellers gerustgesteld, soms moet de brandweer uitrukken. Dag en nacht gaat het door in een stad die nooit durft te slapen.
De nieuwe film van Gianfranco Rosi, veelbekroond regisseur van documentaires als Fuocoammare (over de vluchtelingencrisis op Lampedusa), Sacro GRA (over de randweg van Rome) en Notturno (over oorlogsgebieden in het Midden-Oosten), vertelt alweer over een gebied via de verhalen van de mensen die er wonen of passeren. Zonder veel uitleg laat Rosi de kijker rustig ronddwalen, totdat losse onderdelen al dan niet op hun plek vallen.
Ook Below the Clouds is een mozaïek van schijnbaar ongerelateerde en onvoltooide verhalen. In plaats van ‘onder de wolken’ was ‘onder de grond’ ook een toepasselijke titel geweest, want een groot deel van de film speelt zich af in de krochten van de stad.
Daar onderzoekt een team Napolitaanse brandweerlieden een uitgestrekt stelsel van tunnels, aangelegd door grafrovers sinds de Romeinse tijd. In de kelders van een museum liggen stapels historische kunstschatten opgeslagen, veel te veel om allemaal tentoon te stellen. En in de buurt van Pompeï doorzoeken Japanse archeologen de bodem naar resten van een Romeinse villa.
Ook het bovengrondse Napels komt aan bod, maar wat vooral blijft hangen is hoezeer de stad verbonden is met de aarde, die zoveel geschiedenis herbergt. In prachtig zwart-wit (het camerawerk is van Rosi zelf) is Below the Clouds een portret van stadsbewoners die leven tussen hoop en vrees. Ze zijn altijd bereid om naar buiten te rennen, maar tot het zover is, is er eeuwig de tijd.
Documentaire
★★★★☆
Regie Gianfranco Rosi
114 min., in 50 zalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant