Nederland krijgt een nieuw pensioenstelsel, dat volgens het kabinet en de sociale partners eerlijker is. Maar wie op het verkeerde moment van baan en pensioenfonds wisselt, kan duizenden euro's aan compensatie mislopen. Tienduizenden mensen lopen dit risico. Lezers vertellen hoe een baanwissel voor hen financieel verkeerd uitpakt.
Twintig jaar werkte lezer Anita (57) bij een bank, vertelt ze. Ze droeg premie af aan haar pensioenfonds en betaalde zo mee aan de pensioenen van anderen. In juni werd ze na een reorganisatie ontslagen. Daardoor loopt ze de compensatie mis die werknemers kunnen krijgen wanneer hun pensioenfonds overstapt naar het nieuwe systeem.
"Ik ben furieus", vertelt ze. Bij de gesprekken over haar ontslag kwam de compensatie niet ter sprake. Omdat ze inmiddels geen actieve deelnemer meer is, krijgt ze niets. "Je moet wachten met van baan wisselen, zegt de politiek nu, terwijl ik geen keuze heb: ik ben ontslagen!"
In het oude stelsel betaalden jongeren mee aan het pensioen van hun oudere collega's. Later profiteerden zij op hun beurt van de premies van een nieuwe lichting jongeren: als een estafettestokje dat wordt doorgegeven. Nu het stelsel verandert, stopt dat.
Werknemers tussen de 40 en 60 jaar hebben jarenlang premie betaald, maar profiteren straks niet meer op dezelfde manier van de premies van jongere generaties. Om dat nadeel te compenseren, kunnen actieve deelnemers bij de overstap naar het nieuwe stelsel extra pensioen meekrijgen. Maar niet ieder fonds stapt op hetzelfde moment over. Sommige pensioenfondsen zijn al per 1 januari 2026 overgestapt, andere volgen in 2027. De deadline is januari 2028.
Wissel je van baan tussen de overstapmomenten van twee fondsen, dan kun je bij beide achter het net vissen. Je oude fonds is bij je vertrek nog niet overgestapt, waardoor je daar geen compensatie krijgt. Je nieuwe fonds was vóór je komst al overgestapt, waardoor je ook daar niets krijgt. Zo kunnen mensen duizenden euro's mislopen. Ook als je door ontslag of bijvoorbeeld de Ziektewet geen actieve deelnemer meer bent op het moment van de overstap, kun je compensatie mislopen, terwijl je jarenlang premie hebt betaald.
Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Welzijn schrijft dat naar schatting enkele tienduizenden mensen dit jaar compensatie voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel mislopen door een baanwissel, ontslag of verlof. Hij wijst daarbij ook op de eigen verantwoordelijkheid van werknemers.
Lezer Wendy liep enkele duizenden euro's mis, vertelt ze. SBZ, het pensioenfonds voor banken en verzekeraars, zou in juli overstappen, maar stelde dat uit naar 2028. Wendy's nieuwe werkgever valt onder ABP, dat in januari 2027 overgaat.
"Ik wist het niet toen ik de baan aangeboden kreeg", vertelt ze. "Ik hoorde het later en heb even getwijfeld. Maar ik wilde de baan graag, dus liet ik het geen rol spelen." Ze loopt zo'n vier- tot vijfduizend euro mis die anders in haar pensioenpot was gestort. "Het voelt niet eerlijk, maar het is een klein percentage van mijn totale pensioen." Had haar oude fonds wel vóór haar vertrek de overstap gemaakt, dan had ze zelfs bij beide fondsen compensatie kunnen krijgen.
Een andere gedupeerde, Deborah, loopt maar liefst 73.000 euro mis. Ze kaartte de kwestie vergeefs aan bij haar toenmalige werkgever. "Was ik vijf weken later begonnen bij mijn nieuwe baan, dan had ik wél dat bedrag gekregen", schrijft ze.
Pensioendeskundige Pieter van Egmond van KLAP Rotterdam ziet allerlei varianten langskomen: mensen die bij een fonds zijn vertrokken en er pas later achter komen dat ze compensatie zijn misgelopen, werkgevers die klagen dat het werven van werknemers lastiger is omdat sollicitanten willen wachten tot na 1 januari, en soms zelfs mensen die bij twee fondsen compensatie krijgen.
"En er zijn pensioenverstrekkers die de compensatie over tien jaar uitsmeren." Hoeveel je misloopt, hangt af van meerdere factoren, zoals salaris, de pensioenregeling en leeftijd. "Soms gaat het om enkele duizenden euro's, soms om veertigduizend. Vooral vijftigers met een goed salaris kunnen flink inleveren, omdat zij nog jarenlang extra opbouw mislopen."
Mag dit zomaar? Hoogleraar pensioenrecht Erik Lutjens zegt van wel, hoe onrechtvaardig het misschien ook aanvoelt. De wet verplicht sociale partners tot een "adequate en kostenneutrale" compensatie, maar schrijft niet voor wie die precies moet krijgen. "Compensatie is bedoeld voor toekomstige opbouw. Vertrek je, dan heb je bij dat fonds geen opbouw meer, dus vervalt ook de grond voor compensatie."
Het ministerie stelt dat mensen zich beter hadden moeten informeren. Lutjens is het daar deels mee eens. "Een aspect van een baanwissel is dat je pensioen verandert. Het is aan de individuele werknemer om zich daarin te verdiepen. De communicatie had duidelijker gekund, maar inmiddels is de regeling bekend genoeg." Bij een gedwongen vertrek ligt dat anders, zegt hij: dan kan de gemiste compensatie onderdeel worden van de onderhandelingen over een vertrekvergoeding.
Er moest iets gebeuren aan het oude pensioenstelsel, zegt Van Egmond. "Maar deze overgang laat een groep werknemers door toeval met lege handen achter. Dat bijeffect zagen we aankomen, maar je kunt je afvragen hoe wenselijk het is."
Hans Koekoek (60) kwam met zijn werkgever tot een andere oplossing. Hij wisselde van baan, wetende dat hij geen compensatie zou ontvangen. Daardoor loopt hij na zijn pensionering zo'n 86 euro bruto per maand mis. Koekoek: "Daarvan kreeg ik geen buikpijn." Zijn nieuwe werkgever kwam hem tegemoet: na een jaar in dienst krijgt hij een nettovergoeding van 1.500 euro als compensatie en blijk van waardering.
Van Egmond stelt dat de pensioenregels veel mensen, terecht, boven de pet gaan. De mens, zegt hij, is nu eenmaal geprogrammeerd om het probleem van morgen op te lossen en niet dat van over dertig jaar.
Zijn advies: check de website van je pensioenfonds voor de exacte overstapdatum, of ga naar de hr-afdeling als je een bedrijfsregeling hebt. Wil je van baan wisselen, dan kan de compensatie die je daardoor misloopt onderdeel zijn van de onderhandelingen tijdens het sollicitatieproces.
Source: Nu.nl economisch