Meta, eigenaar van Instagram en Facebook, heeft een schikking getroffen met Amerikaanse staten in een grote rechtszaak over de vermeende schadelijkheid van sociale media. Meta belooft een aantal technische veranderingen door te voeren en betaalt ten minste 16,68 miljard dollar aan de staten.
is techredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over digitale autonomie, sociale media en games.
Nog geen twee weken nadat de megarechtszaak tussen 29 Amerikaanse staten en Meta was begonnen, is die met een sisser geëindigd. Bij aanvang eisten de staten dat Meta het ontwerp van zijn sociale media grondig zou herzien.
Instagram en Facebook zouden opzettelijk verslavend zijn ontworpen voor jongeren, en dus wilden de staten radicale ingrepen: het verwijderen van 'likes', de 'manipulatieve' algoritmen en filters die het uiterlijk op foto's en video's opschonen. De aanklagers hadden voor alle jaren van vermeende overtredingen een theoretische maximumboete berekend van duizend miljard dollar.
In plaats daarvan zijn de partijen nu tot een onderlinge overeenkomst gekomen, waardoor de rechtszaak eindigt zonder rechterlijk oordeel over de inhoudelijke beschuldigingen. Als onderdeel van de schikking moet Meta ten minste 16,68 miljard dollar (omgerekend 14,31 miljard euro) betalen aan de staten. De schikking moet nog officieel worden goedgekeurd.
In het document van de overeenkomst ontkent Meta alle schuld, waarmee het bedrijf mogelijk voorkomt dat er een belangrijk juridisch precedent ontstaat voor de verdere Amerikaanse regulering van sociale media. Toch heeft de techgigant als onderdeel van de schikking beloofd verschillende aanpassingen door te voeren om de vermeende risico's op mentale schade bij gebruikers onder de 13 jaar te beperken.
Zo zal het aantal likes en reacties onder berichten verdwijnen voor deze jongeren, en komt er een ingebouwde tijdslimiet voor gebruik van de apps van twee uur per dag. Verlenging van deze tijdslimiet is alleen mogelijk met toestemming van ouders. Ook belooft Meta de app tussen middernacht en 6.00 uur 's ochtends onbeschikbaar te maken voor jonge gebruikers.
Bovendien moet Meta de leeftijdsverificatie bij de aanmaak van een account verbeteren. Volgens Amerikaanse privacywetten mogen kinderen pas vanaf 13 jaar een account aanmaken. Tijdens de rechtszaak getuigde een oud-leidinggevende van een veiligheidsteam van Meta dat het binnen het bedrijf alom bekend was dat vele miljoenen kinderen jonger dan 13 jaar zonder problemen accounts konden aanmaken. Volgens die oud-werknemer, Arturo Béjar, besloot het bedrijf niet in te grijpen.
Het is niet aannemelijk dat deze maatregelen direct merkbaar zullen zijn in Nederland. De rechtszaak ging alleen over het Amerikaanse privacyrecht. Wel oordeelde de Europese Commissie recent dat Instagram en Facebook, net als TikTok, onrechtmatig zijn ontworpen. Het gaat ook in deze besluiten om het verslavende ontwerp van de apps, dat met name jonge gebruikers potentieel mentale schade berokkent.
Toch kan het zijn dat aanpassingen van de apps, zoals die in de Amerikaanse schikking worden geschetst, op den duur in de EU verschijnen. Dat komt door de zogeheten Digital Fairness Act (DFA), een verordening waaraan de EU momenteel werkt.
De DFA moet specifiek het verslavende ontwerp van sociale media tegengaan. Zo lijkt de EU te werken aan een versie die een verbod instelt op een eindeloze feed van berichten om doorheen te scrollen, verslavende algoritmen en gokspellen die zijn verwerkt in games. Het kan nog wel jaren duren voordat deze wet ingaat en apps er echt anders uit gaan zien.
Meta heeft de afgelopen maanden meerdere juridische nederlagen moeten incasseren, onder meer in de Verenigde Staten. In maart oordeelde een Amerikaanse jury dat Meta – en Google – door het verslavende ontwerp van hun apps aansprakelijk zijn voor de angstklachten, depressie en suïcidale gedachten van een jonge gebruiker.
Daarna noemde rechter Bryan Biedscheid Meta een bron van ‘openbare overlast’, omdat het met zijn apps zorgt voor ‘psychologische schade en seksuele uitbuiting’ . Dat schreef Biedscheid in een uitspraak bij een rechtszaak waarin hij Meta schuldig bevond aan nalatigheid bij het inlichten van jonge gebruikers over de risico's van Instagram en Facebook.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant