In de regio Utrecht is een oudere patiënt overleden aan de gevolgen van westnijlkoorts, de muggenziekte veroorzaakt door het westnijlvirus. Ook in Zuid-Holland en Noord-Brabant gaat het virus rond, onder paarden en mensen. Daarmee is westnijlkoorts definitief ook een Nederlandse ziekte geworden.
is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Naast de overleden patiënt zijn nog twee ouderen opgenomen met waarschijnlijk de hersenontsteking waarop westnijlkoorts in zeldzame gevallen kan uitdraaien, met hoofdpijn, verwardheid en uitval van functies. Daarnaast is de ziekte vastgesteld bij meerdere paarden in Zuid-Holland en Noord-Brabant.
‘Ik durf niet te zeggen hoe groot dit precies wordt’, zegt Tjalling Leenstra, centrumhoofd van de landelijke coördinatie infectieziektebestrijding van het RIVM. Overdraagbaar van mens op mens is het virus niet, dus van corona-achtige beperkingen is in elk geval geen sprake. ‘Het enige is dat het belangrijker wordt om je te beschermen tegen muggen, vooral als je onderliggend lijden hebt.’
Afgelopen weken is het virus ook vastgesteld bij vijf zieke paarden, waarvan vier in Midden-Delfland – tussen Rotterdam en Den Haag – en een onder Nijmegen. Daarnaast zijn er ‘meerdere verdenkingen’, aldus de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die de dieruitbraak bijhoudt. In elk geval één paard moest worden afgemaakt. ‘We zien het als een bevestiging dat dit virus rondwaart’, zegt een woordvoerder.
Het westnijlvirus zit eigenlijk in vogels, maar kan zich van daaruit via steekmuggen verspreiden naar andere dieren. Vooral paarden en mensen kunnen er ziek van worden, al krijgt 80 procent van de besmette mensen geen klachten.
Bij de rest uit het virus zich als een griepachtige ziekte, met koorts, hoofd- en spierpijn, diarree en soms huiduitslag. Ernstig ziek wordt ongeveer één op de honderd mensen. Vooral kwetsbare mensen lopen risico. Van de ernstig zieken overlijdt zo’n 4 tot 30 procent, afhankelijk van de leeftijd.
Die verdeling betekent overigens ook dat veel meer mensen het virus moeten hebben opgelopen dan artsen weten. ‘Al is het risico om dit virus te krijgen in ons land nog altijd heel laag’, benadrukt Leenstra. ‘We hebben het hier waarschijnlijk over enkele honderden besmettingen, op miljoenen Nederlanders.’
Al jaren rukt het virus geleidelijk noordwaarts op. In 2020 werden er voor het eerst acht ziekenhuispatiënten in ons land aangetroffen die het virus vermoedelijk hier hebben gekregen. Al stelden artsen bij veel van hen pas achteraf vast dat er westnijlvirus in het spel was. Vorig jaar werd het virus voor het eerst bij zieke paarden gespot.
Of westnijlkoorts hier ook overwintert, is nog een open vraag, legt Leenstra uit. ‘Dat is nog in onderzoek.’ De uitbraak zal naar verwachting in oktober wegebben, als het muggenseizoen afloopt.
Waarom de uitbraak dit jaar opeens zo heftig is, is niet geheel duidelijk, net zomin als waarom het virus rondgaat in vooral Zuid-Holland, Noord-Brabant en Utrecht. ‘Je kunt dit soort uitbraken nooit goed voorspellen’, zegt Leenstra. ‘En aangezien muggen door heel Nederland zitten, is niet op voorhand uit te sluiten dat dit niet ook in andere gebieden circuleert.’
Alles over wetenschap vindt u hier.
Source: Volkskrant