Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Ze lachen als kinderen die weten dat wat ze doen niet door de beugel kan. ‘Ik ben het eens met de stélling’, zegt Raisa Blommesteijn, ‘voordat iedereen weer zegt: ‘Hitler wordt verheerlijkt’.’
Ongehoord Nederland zendt in Let’s Twist Again een lang fragment van een speech van Hitler uit. Daarin vaart hij uit tegen ‘een internationale kliek die zich overal thuis voelt, die nergens geworteld is en overal zijn handel kan drijven’. Aan ON-hoofdredacteur Joost Niemöller en Raisa Blommestijn de stelling: ‘De kosmopolitische elite staat noodgedwongen wezenlijk vijandig tegenover het gewone, gewortelde volk.’ Eens of oneens? Hartgrondig eens allebei. ‘En wat Hitler hier zegt, is ook helemaal waar.’
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De online zomerserie van de extreemrechtse omroep ON zou al bijna geen verbazing meer wekken – de tv-zomer was al kneiterrechts. Om nog ergens op te vallen, werd het laatste taboe geslecht. Niet Hitler uitzenden in een historische context, bijvoorbeeld een documentaire om de Tweede Wereldoorlog te reconstrueren of analyseren. Nee, de Führer opgevoerd om zijn ideeën door te trekken naar het heden. ‘Hij zegt het gewoon heel goed.’
Ook zonder nazi-hondenfluit op een publieke zender, zou zelfbezinning de NPO goed doen. De enige talkshow die de zomer door te zien was, Goedenavond Nederland van WNL, was een rechtse parade. En vaak bewegen de gasten op en rond het politieke platform Voor Ons Nederland (VON) van oud VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff: VVD-campagnemannen Bas Erlings en Mark Thiessen en gedragswetenschapper Tom de Bruyne. Gert-Jan Segers en Robbert Dijkgraaf die tekenden voor VON’s Comité van Aanbeveling. De line-ups zijn gevoed met de rolodex van voormalig VVD-spindoctor Kees Berghuis, nu hoofdredacteur van WNL.
Gisteravond in Goedenavond Nederland werd OCW-minister Rianne Letschert gevraagd naar de laatste overtreding door ON: het presenteren van een onderdeel van Hitlers ideologie als inhoudelijk juist. ‘Het is moeilijk als minister inhoudelijk een oordeel te geven over media’, zei ze. ‘We zitten hier niet in Noord-Korea.’
Dat ondanks de trackrecord van de extreemrechtse omroep – het verspreiden van racistische omvolkingstheorieën, nepnieuws, onweersproken onjuiste feiten, belangenverstrengeling, schending van journalistieke codes en de bijbehorende vermaningen en boetes. Ondanks het vernietigende rapport van de onafhankelijke commissie die in mei de publieke omroep evalueerde: de journalistieke wanpraktijken van ON tasten volgens die commissie ‘de belangrijkste kernwaarde van de publieke omroep aan’– haar betrouwbaarheid. Ondanks het al uit 2023 stammend verzoek van de NPO om de voorlopige erkenning van ON in te trekken – wat Letschers partijgenoot Gunay Uslu toen niet aandurfde.
In het licht van de Hitler-speech vallen ook de uitspraken van de in 2024 weggestuurde ON-hoofdredacteur Arnold Karskens weer op. Die was ongetwijfeld rancuneus, maar in de rechtbank, onder ede, beschuldigde hij de omroep van ‘antisemitisme en diepgeworteld racisme’. Hij stelde dat er op de redactie werd gescholden met ‘stinkjoden’ en ‘zwartjoekels’, dat de Holocaust werd gebagatelliseerd, Joden de schuld kregen van massa-immigratie en dat op redactieborrels ‘Ausländer Raus’ werd gezongen. Als voorzitter van de omroep zou hij hebben opgetreden tegen dit ‘verderfelijke en strafbare taalgebruik’.
Op de NPO zijn in historische documentaires talloze fragmenten van Hitler vertoond. Ik heb alleen geen voorbeeld kunnen vinden van een omroep die een speech van Hitler gebruikte om diens politieke ideologie te beschouwen in een hedendaagse context. Hier spreken de hoofdredacteur en sterpresentator van de extreemrechtse omroep bewonderend over een onderdeel van die ideeën: zijn analyse van de tegenstelling tussen een kosmopolitische elite en een lokaal geworteld volk – alleen zijn identificatie van de Joden als die elite was fout.
De minister vroeg tijd om het allemaal te bestuderen. En hield het bij een procedureel antwoord.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant