Xavi Hernández is een winnaar. De nieuwe, Spaanse bondscoach (46) van Nederland wil succes behalen met voetbal dat het volk zou moeten bekoren.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
‘Xavi, like chocolate’, antwoordt Xavi Hernández op de vraag hoe zijn voornaam uit te spreken. ‘Dankjewel, Nigel’, zo spreekt hij al een woordje Nederlands, als directeur topvoetbal Nigel de Jong hem voorstelt op het podium van de campus bij de KNVB in Zeist.
Xavi Hernández. Zware stem. Zwarte kleding, bijna gitzwart haar, in een oranje decor. Van links naar rechts boven hem, op het grote beeldscherm, staat: Xavi, dan de leeuw, en dan 2030, het laatste jaar van zijn contract. Hij wil ‘achttien miljoen Nederlanders’ plezier verschaffen met mooi voetbal.
Zijn opdracht: spelers in kaart brengen, nieuwe spelers ook, zonder ouderen al te bedanken. Hij sprak al met Virgil van Dijk en, in zijn woonplaats Barcelona, met plaatsgenoot Frenkie de Jong.
Xavi, de voormalige middenvelder van wereldklasse, is na vijf jaar als clubtrainer en bijna twee jaar rust de nieuwe bondscoach, de eerste buitenlander sinds Ernst Happel in 1978. Hij spreekt over zijn connecties met Nederland, het land van Cruijff en totaalvoetbal. ‘Ik ga naar de universiteit van het voetbal.’ Over zijn opdracht: ‘Het belangrijkste is een team formeren, een familie, een groep. En het allerbelangrijkste is winnen. Ik ben een winnaar.’
Want de universiteit in Zeist loopt internationaal niet meer voorop. Er is werk te doen. Hij herhaalt woorden en begrippen. Domineren, initiatief nemen met de bal. Passie, ambitie. Het zijn aspecten die Oranje soms miste. Zo liepen Nederlanders het minst tijdens het WK, terwijl ze de sportiviteitsprijs wonnen. Hij wil voetbal zoals hij het zelf speelde en waarmee hij oneindig veel prijzen won als middenvelder, vooral in het Barcelona van Pep Guardiola. Ja, hij kent Kees Smit al, de voorloper van de talenten.
Dat hij zich een paar weken geleden in het persbericht een zoon van Nederland noemde, is geenszins overdreven. ‘Als kind keek ik naar Nederlands voetbal. Ik zag goed voetbal.’ Dat hij bij de KNVB de derde keus was, na Pep Guardiola en Arne Slot? ‘Het maakt me niet uit of ik derde of tiende keus ben. Derde, dat is toch het podium. Het is een eer.’
Met flarden droge humor spreekt hij tot de pers, terwijl hij zijn geloofsbrieven verklaart. Kind van Catalonië, van het grote Barcelona, geïnspireerd door Cruijff, gedebuteerd onder Louis van Gaal, als jongen van 17. Zijn eerste Champions League gewonnen onder Frank Rijkaard. In de WK-finale van 2010 Nederland verslagen. Strijden, plezier maken en winnen, wil hij. ‘Ik herhaal: winnen.’
Nigel de Jong krijgt de vraag waarom het opleidingsland Nederland voor een buitenlander koos, bij de belangrijkste baan van het land in het voetbal. De Jong: ‘We kijken naar kwaliteit. Wat is nodig voor het Nederlands elftal? Dat doet niets af aan de opleiding van onze trainers.’ Het is misschien goed om met een frisse blik het voetbal te bezien. Uitgerekend winnen was een probleem voor Oranje, ook met topcoaches als Louis van Gaal en Ronald Koeman.
Een toernooi winnen lukte niet, en dan schakelden de coaches ook nog over naar een defensieve speelwijze. Dat moet anders. Daarom stelt Xavi dat dominantie belangrijk is, en de bal hebben. Hij zal niet snel een ploeg met vijf verdedigers opstellen, zoals voorganger Ronald Koeman deed op het WK tegen Marokko. Zijn ideaal blijft 4-3-3, of 3-4-3. ‘Dan kunnen we meer domineren.’ Domineren, in combinatie met winnen, is de moeilijkste combinatie.
Spanje nam de rol van Nederland over, qua dominantie. ‘In Spanje is veel structuur, ook bij de federatie. We zullen zien wat we hier kunnen veranderen.’ Hij sprak veel met inspirator Cruijff, ook in de tijd voor diens dood in 2016. ‘Johan was positief. Hij had altijd een glimlach op zijn gezicht. Dat is wat ik hier wil: positiviteit.’ Leermeester Cruijff zei dat bij 4-3-3 de onderlinge ruimtes ideaal zijn.
‘We zijn niet bang’, zegt Xavi. De Jong vond al voor het WK dat oordelen over elkaar best strenger mag, op inhoud. ‘Waarvoor staan we als Nederlands elftal? Xavi kan er slecht tegen als hij de bal niet heeft. Hij staat ook voor ontwikkeling, om jonge spelers een kans te geven.’
De Jong stelde een shortlist op na het WK, voor de opvolging van Koeman, met vier kandidaten. Het ging om profiel, kwaliteit en beschikbaarheid. Pep Guardiola was de eerste keus, ook vanwege zijn relatie met Cruijff en de identiteit van het Nederlandse voetbal. Hij wil een jaartje vrijaf. Arne Slot sprak met de bond, maar hij wenst voorlopig clubtrainer te blijven. Parallel aan de gesprekken met Xavi sprak de KNVB met Michael Reiziger, bondscoach van Jong Oranje. De keuze viel op Xavi.
Gevolg is dat de staf is uitgebreid, met Spaanse vertrouwelingen en een kern van Nederlanders, onder wie assistent Ruud van Nistelrooij en keeperstrainer Patrick Lodewijks. Samen proberen ze van Nederland weer een succesvol voetballand te maken, zonder oordelen vooraf. Voetballers in Saoedi-Arabië oproepen? Waarom niet? ‘Dat is een goede competitie. Ik kijk naar spelers en prestaties.’ Xavi hoopt zelfs ’s lands slechte reputatie in strafschoppen om te buigen. Het zou wat zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant