China heeft laten weten dat het onder geen beding zal meedoen met de aangekondigde ‘sancties’ tegen Iran. Het zal zijn eigen belangen verdedigen en olie uit Iran blijven importeren. De Verenigde Staten hebben maandag aangekondigd Iran economisch te willen isoleren.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Zonder China dreigt de impact van wat de Amerikanen de ‘economische D-day’ tegen Iran noemen bijzonder klein te worden. China koopt zo'n 80 procent van alle olie die Iran exporteert en waarschuwt dat het geen inmenging in zijn eigen belangen zal dulden. Twijfel aan de effectiviteit van Amerika’s plan ontstond maandag al toen de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent in Washington de sanctieronde aankondigde die van Iran een ‘wereldwijde economische paria’ zou moeten maken.
Mensen, bedrijven, banken en schepen die betrokken zijn bij handel met Iran zouden volgens hem onder de sancties vallen, en de Amerikaanse president Donald Trump zou wereldleiders gaan bellen met ‘specifieke verzoeken’ om mee te doen. Op vragen van journalisten over welke wereldleiders het ging, weigerde Bessent antwoord te geven. Op vragen waarom Trump de sancties niet onmiddellijk liet ingaan en waarom er geen Chinese financiële instellingen op de eerste sanctielijst stonden, zei Bessent: ‘Waarom zou ik het hele mondiale financiële systeem willen opblazen?’
Dat Chinezen ontbreken op de sanctielijst zou volgens waarnemers duiden op Amerikaanse voorzichtigheid: Washington heeft kennelijk geen zin in een nieuwe rechtstreekse confrontatie met China. Amerika kan zich niet nog meer ruzie veroorloven met China, dat onder meer de meeste zeldzame aardmetalen en andere zogenoemde kritieke mineralen ter wereld verwerkt. Het zijn grondstoffen die ook Amerika nodig heeft voor de fabricage van hightechproducten. Bovendien staat over een maand een overleg tussen Trump en de Chinese leider Xi Jinping in Washington gepland.
De Chinese woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, Lin Jian, zei dat China altijd zaken met Iran heeft gedaan conform de internationale wetgeving. Die samenwerking en de Chinese belangen mogen niet worden verstoord door ‘unilaterale’ sancties van de VS. Midden-Oostendeskundige Ali Vaez van de International Crisis Group zegt tegen BBC Radio 4 dat China eenzijdig ingestelde sancties, zoals die van Amerika, altijd al als illegaal beschouwt.
Meedoen met de Verenigde Staten brengt risico’s met zich mee. Iran waarschuwt alle landen die met de Verenigde Staten in zee gaan voor de gevolgen. De Iraanse veiligheidschef Mohsen Rezaei dreigde met name de Golfstaten: volgens hem zou ‘geen druppel olie’ uit die landen de Straat van Hormuz meer verlaten als die landen meedoen met de VS. Ook andere landen, zoals Pakistan en Turkije, die graag bij de VS in een goed blaadje zouden komen, kunnen het zich niet veroorloven hun banden met Iran door te snijden.
De Iraanse minister van Economische Zaken Ali Madanizadeh zei dat Teheran ‘ten volste voorbereid is’ op elke uitbreiding van de sancties. ‘We hebben onze eigen middelen en we weten hoe we het spel moeten spelen’, aldus de minister dreigend, en dit zal leiden tot ‘een nieuwe nederlaag’ voor de VS.
Sina Tossi van het International Center for Policy in Washington ziet in The Guardian nog een nieuw gevaar in de dreigementen van Bessent: ‘Het gevaar bestaat dat de ‘economische D-day’ wordt gepresenteerd als een alternatief voor verdere oorlog, terwijl het juist een nieuw mechanisme is om die oorlog verder te escaleren.’
De BBC citeert David Oxley van de Londense denktank Capital Economics, die denkt dat het allemaal wel zal meevallen. Hij ziet de Amerikaanse actie door alle vaagheid die eromheen hangt snel verdampen. Volgens hem zal de door Amerika opgeblazen ‘Operatie Economische Paria’ als een nachtkaars uitgaan.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant