Turkije moet Osman Kavala, een van Turkijes bekendste gewetensgevangenen, onmiddellijk vrijlaten. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg heeft dat dinsdag bepaald. Kavala is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf wegens zijn vermeende deelname aan een couppoging en aan de Gezi-protesten.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Een lagere kamer van het hof had al twee keer eerder, in 2020 en 2022, uitgesproken dat Kavala wegens gebrek aan bewijs moest worden vrijgelaten. Een hogere kamer heeft dit nu bevestigd, in een vonnis waarin forse kritiek wordt geuit op de rechtsgang in Turkije in het algemeen.
Volgens het EHRM is er bij Turkse rechtbanken sprake van een ‘systemisch probleem’, dat wordt gekenmerkt door ‘de detentie en vervolging van politieke tegenstanders, mensenrechtenverdedigers en journalisten’. De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechterlijke macht wordt volgens het hof aangetast. De regering kan daardoor directe of indirecte invloed uitoefenen op rechterlijke uitspraken, ‘met name in zaken met een gevoelige politieke dimensie’.
De 68-jarige Kavala is een vooraanstaand figuur in het maatschappelijk middenveld van Turkije. Hij is directeur van Anadolu Kültür, een organisatie die culturele en sociale projecten ondersteunt. Anadolu Kültür werkt veel met kunstenaars, minderheden en kansarme kinderen. Voor de regering van president Recep Tayyip Erdogan belichaamt Kavala de seculiere, kosmopolitische elite in Istanbul.
Kavala zit al vast sinds 2017. Aanvankelijk werd hij alleen vervolgd voor zijn deelname aan de Gezi-protestbeweging in 2013. Die zou hij op instigatie van de Hongaarse filantroop-zakenman George Soros hebben gefinancierd, met het doel de regering omver te werpen.
Een rechter sprak hem in eerste aanleg bij gebrek aan bewijs vrij. Die vrijspraak werd in hoger beroep geannuleerd, waarna justitie Kavala ook deelname aan de mislukte staatsgreep van 2016 ten laste legde. Dat leverde hem in 2022 een levenslange celstraf op.
Het EHRM is een orgaan van de 46 lidstaten tellende Raad van Europa. Het Comité van Ministers van de Raad kondigde in 2021 al een reeks stappen aan tegen Turkije vanwege de zaak-Kavala. Die zouden uiteindelijk kunnen leiden tot het schorsen van Turkije als lid van de organisatie. Tot nu toe is er echter nauwelijks iets gebeurd. De Turkse regering heeft keer op keer laten weten zich niets te zullen aantrekken van de aanwijzingen uit Straatsburg.
President Erdogan liet al eerder weten dat, als de Raad van Europa uitspraken van de volgens hem onafhankelijke Turkse rechterlijke macht niet respecteert, Turkije niet langer respect zal hebben voor de raad.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant