Een voormalig lid van de Russische punkband Pussy Riot claimt dat ze sinds 2023 onder dwang werkte voor de Russische geheime dienst FSB. Het gaat om Rita Flores, die in een interview aan het uit Rusland verbannen Port Media vertelt over de ervaring. Zelf is ze Rusland inmiddels ontvlucht.
Onder de spionnennaam Harley moest Flores, wier echte naam Margarita Konovalova is, voor de Russische geheime dienst FSB gedetailleerde dossiers samenstellen over andere activisten uit haar persoonlijke kring. Daarvoor kreeg ze een maandelijkse vergoeding van 50 duizend roebel (500 euro) en een eenmalige som van 30 duizend roebel (300 euro).
De FSB rekruteerde Flores, die in Rusland altijd fel ageerde tegen de oorlog en Poetin, in februari 2023. De dienst viel haar appartement in Moskou binnen en dreigde haar te vervolgen voor berichten op sociale media waarin ze Russische oorlogsmisdaden blootlegde. De maximale straf daarvoor is vijftien jaar gevangenis.
Ook bedreigde de FSB haar familie, claimt Flores in het interview. ‘Ze zeiden dat ze mijn familie zouden vermoorden, en dat ik nooit zou kunnen bewijzen door wie mijn moeder was gedood.’
Onder deze druk zwichtte Flores voor de geheime dienst. In het interview met Port Media vertelt de activist dat ze altijd haar best deed om de opdrachten die ze van de FSB kreeg te saboteren. Zo won ze naar eigen zeggen tijd bij het verzamelen van informatie over mede-artiesten Philippenzo en Pavel Krisevitsj door net te doen alsof ze ruzie had met de mannen. Welk effect dit had, blijft onduidelijk.
Wel duidelijk is dat het in die zaken uiteindelijk niet tot nieuwe veroordelingen kwam, omdat de mannen in kwestie het land wisten te verlaten. Philippenzo, die activistische straatkunst maakt met bijvoorbeeld graffiti, ontvluchtte Rusland eind 2023. Krisevitsj, die eerder al vijf jaar gevangenisstraf kreeg voor een in scène gezette zelfmoord op het Rode Plein in Moskou, vertrok eind vorig jaar.
De maat was voor Flores vol toen de FSB haar midden 2025 opdroeg mee te werken aan de liquidatie van haar ex-partner en mede-Pussy Riot-lid Pjotr Verzilov. Die moest ze naar een café in Servië lokken. Daar zou de FSB hem ontvoeren en uiteindelijk vermoorden. Flores zou 3 miljoen roebel (30.500 euro) krijgen voor haar aandeel in het plot.
‘Als ik dat zou doen, was er geen weg meer terug’, zegt Flores in het interview. ‘Voor dat moment dacht ik dat ik mijn paspoort vanzelf zou terugkrijgen als ik gewoon meewerkte. Daarna zou ik vluchten. Maar toen realiseerde ik me ineens hoe ver ze bereid waren te gaan.’
Opnieuw vertraagde Flores naar eigen zeggen het plan, terwijl ze wanhopig zocht naar een uitweg. Die kwam via mensenrechtenadvocaat Dmitri Zachvatov en de gevluchte zakenman Leonid Nevzlin. Zij hielpen haar eerder deze maand het land te ontvluchten. Waar ze zich nu bevindt, is onbekend.
Verzilov reageert op Instagram op de onthulling. ‘Niet de eerste keer dat iemand mij probeert te liquideren!’, schrijft hij. ‘De FSB probeert dit al tien jaar lang, in alle delen van de wereld.’ Verzilov werd in 2018 al vergiftigd in Moskou, maar overleefde die aanslag. ‘De laatste vijf jaar worden de pogingen gekker en gekker’, schrijft de activist. ‘Dat komt omdat mijn focus nu ligt op Oekraïne beschermen tegen de Russische agressie.’
Het valt op dat Flores in het interview alleen vertelt over zaken die goed afliepen. Het is voor de krant niet mogelijk om het verhaal van de activist onafhankelijk te verifiëren. Daardoor blijft onduidelijk of Flores bij nog meer zaken betrokken was en wat daar de gevolgen van waren.
Pussy Riot werd in 2011 opgericht als feministische band die de confrontatie met Poetin en andere machtige Russische instituties graag opzocht. De groep verwierf vanaf 2012 internationale bekendheid met verschillende ‘guerrilla-optredens’, onder andere in een van de belangrijkste kerken van Moskou.
In december 2025 zette een rechter de punkgroep op de lijst van ‘extremistische organisaties’ van het Kremlin. ‘Deze uitspraak is bedoeld om het bestaan van Pussy Riot volledig uit het geheugen van de Russen te wissen’, zei de oprichter van de groep Nadja Tolokonnikova toen. ‘Het bezit van een bivakmuts, het hebben van ons nummer op je computer of het liken van een van onze berichten kan leiden tot een gevangenisstraf’, aldus Tolokonnikova.
Source: Volkskrant