Verslaggever Iris Koppe communiceert met de Oekraïense Elena (70), bij wie ze studeerde in Kyiv. Elena zat eerst ondergedoken, vluchtte enkele keren naar Hongarije en keerde terug in Kyiv. De berichten zijn vertaald vanuit het Russisch.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over Oekraïne en Oekraïners in Nederland.
‘Het is Onafhankelijkheidsdag. Wij Oekraïners vieren vandaag dat wij 35 jaar geleden onafhankelijk werden van de Sovjet-Unie. Een geweldig moment, waarbij wij eindelijk verlost waren van dat idiote, autoritaire, imperiale, racistische Sovjetregime. Deze bezetting eindigde op 24 augustus 1991.
‘Ik ben een kind van de Sovjet-Unie, ik groeide erin op, dus ik kan je ook vertellen wat er allemaal mis mee was. Het besef dat er iets niet klopte, kwam in kleine puzzelstukjes tot me, tot ik oud genoeg was om de hele puzzel te leggen. Het niet functioneren van de maatschappij, de tekorten in de winkels, de minachting voor minderheden, de vervuiling overal, het verbieden van andere talen dan het Russisch en het gelieg van de autoriteiten hebben mij laten inzien dat de Sovjet-Unie een mislukt project was.
‘Nog steeds zie ik de wanhoop voor me, van mijn ontredderde ouders, toen we hoorden over de kernramp in Tsjernobyl. Hoe kon dit gebeurd zijn en waarom hadden de autoriteiten alles zo vakkundig verzwegen? Mensen werden ziek, ze stierven. Bossen raakten vervuild. Vissen in de rivier kwamen stilletjes bovendrijven. Alles uit de moestuin moesten we weggooien. Ik herinner me nog mijn moeder die een emmer bosbessen leegkieperde in de vuilnisbak. De ramp sloeg een grote wond in Oekraïne, die nog altijd niet genezen is.
‘Vandaag denk ik ook aan de Holodomor, de door Stalin gecreëerde hongersnood in Oekraïne – in zijn waanidee om de landbouw te collectiviseren – waarbij miljoenen mensen zonder eten kwamen te zitten. Heel veel Oekraïners kwamen om het leven of stonden ineens voor afschuwelijke dilemma’s. Welk kind eten we op om de andere kinderen te redden? Men werd gedwongen tot kannibalisme. Mensen pleegden zelfmoord om geen keuzes te hoeven maken. Of om niet ten onder te gaan aan de tergende, bijtende pijn van honger, die van mensen zombies maakte.
‘Dit hoofdstuk in de Oekraïense geschiedenis doet nog altijd pijn en zit in ieders herinnering. Wij kennen allemaal de verhalen van onze ouders en grootouders hierover.’
‘Drink vandaag ook een glas op de vrijheid van de Oekraïners. En leg alsjeblieft uit in je land waarom wij zo blij zijn om onafhankelijk te zijn. Waarom wij ons zo halsstarrig blijven verzetten tegen het Russische imperialisme. Waarom wij geen gebied willen afstaan. En, als het niet begrepen wordt, waarom veel Oekraïners, zoals ik, helaas Russisch als moedertaal hebben. Dat dit komt omdat de Oekraïense taal in de Sovjet-Unie verboden was. Ik denk helaas nog steeds in het Russisch, dat krijg ik er niet uit, maar ik ben geen Rus en zal het ook nooit zijn.
‘Laten we vandaag ook denken aan al onze doden. Aan de mannen aan het front die hun leven gaven voor onze vrijheid. Om ons land te beschermen tegen dat wrede Poetin-regime, dat de Sovjet-Unie in zijn oude staat wil herstellen en Oekraïne weer wil inlijven. Denk aan de mensen die stierven bij de laffe dubbele aanval in Kryvy Rih afgelopen vrijdag. Wij eren al onze helden en zullen onze onafhankelijkheid nooit opgeven.’
Meer afleveringen van De Schuilkelder vindt u in dit dossier over de oorlog in Oekraïne.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant