is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
In plaats van de eigen schulden te financieren door nieuwe schulden te maken, kunnen de VS beter hun overheidsfinanciën op orde brengen. Nu dreigt een neerwaartse spiraal.
Om de rente op de Amerikaanse staatsschuld omlaag te krijgen, is de minister van Financiën, Scott Bessent, begonnen zelf Amerikaans schuldpapier te kopen. Dat komt erop neer dat de Amerikaanse overheid geld leent om dat vervolgens aan zichzelf uit te lenen.
De rente op sommige Amerikaanse staatsobligaties is in negentien jaar niet zo hoog geweest. De laatste keer dat zulke percentages moesten worden betaald, was in de aanloop naar de kredietcrisis.
Dat is een serieuze bedreiging voor de Amerikaanse overheidsfinanciën. Vorige week bereikte de staatsschuld de astronomische hoogte van 40 biljoen dollar. Met de huidige rentepercentages dreigt de Amerikaanse overheidsbegroting in een neerwaartse spiraal te raken: hogere rentebetalingen leiden tot hogere tekorten, die leiden tot een hogere staatsschuld, die leidt tot nog hogere rentebetalingen en nog hogere tekorten.
Het is dus te begrijpen dat Bessent ingrijpt, maar schulden met nieuwe schulden aflossen levert uiteindelijk niets op. Het leidt misschien op korte termijn tot een iets lagere rente, maar op lange termijn zullen investeerders eerder worden afgeschrikt door dit wanhoopsbeleid.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Het ware beter geweest als Bessent zich op de oorzaken van de hoge rente had gestort. Dat zijn er drie. Eén: door de opgelopen inflatie willen investeerders een hogere rente om het automatische waardeverlies van hun investering te compenseren.
Twee: door de hooggespannen verwachtingen rond artificiële intelligentie (AI) willen veel investeerders liever daarin investeren. Ze laten zich alleen met een hogere rente verleiden om overheidsobligaties te kopen.
Drie: doordat de Amerikaanse regering onder leiding van Donald Trump weinig begrotingsdiscipline aan de dag legt, verliezen beleggers het vertrouwen dat alle schulden tot de laatste dollar zullen worden terugbetaald. Beleggers willen daarom een hogere risicopremie.
Aan de eerste twee oorzaken kan Bessent niet zo veel doen. Aan de derde oorzaak wel. In plaats van de financiële markten te manipuleren, kan hij beter proberen het Amerikaanse begrotingstekort te verkleinen. Dat ligt door Trumps onwil om de rijken te belasten en te bezuinigen op overheidsuitgaven fors hoger dan het gemiddelde van de afgelopen vijftig jaar.
De Amerikaanse overheid heeft zich altijd meer kunnen permitteren dan andere overheden. Omdat de dollar nog altijd de belangrijkste reservemunt is, lukte het sinds de Tweede Wereldoorlog eigenlijk altijd om de enorme schuldenberg te financieren. Vooral China is al decennia een trouwe investeerder in Amerikaanse overheidsobligaties.
Het lijkt er sterk op dat Donald Trump het vertrouwen van de financiële markten snel aan het verspelen is. Investeerders krijgen op Amerikaanse obligaties inmiddels een anderhalf keer hogere rente dan op Nederlands schuldpapier.
Trump heeft er nog nooit blijk van gegeven dat hij de overheidsfinanciën op orde wil krijgen. Dat zit ook helemaal niet in zijn aard. Als zakenman loste hij zijn financiële problemen ook het liefst op door continu nieuwe schulden te maken.
De VS worden zo langzaam een financiële bananenrepubliek, zeker nu er steeds meer aanwijzingen naar boven komen dat de familie Trump het presidentschap gebruikt om zichzelf op ongekende wijze te verrijken. De enige manier om verder onheil af te wenden, is een overtuigende zege van de Democraten bij de midterm-verkiezingen van november.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant