is columnist voor de Volkskrant
Ik was vier dagen in Berlijn, en besloot Christiane F., verslag van een junkie, te herlezen. Voor de jonge mensen: dat is een boek uit 1979, dat in de jaren tachtig iedereen kende. Het is een handig boek om tieners cadeau te doen als je niet wilt dat ze aan de heroïne gaan. Van een Berlijnse kennis hoorde ik dat het boek op veel Duitse scholen jarenlang Pflichtlektüre was.
Het waargebeurde boek over Christiane F., die vlak voor haar 14de verjaardag aan de heroïne begint (door haar consequent horse genoemd), om vervolgens te verdwijnen in een zwart gat van verslaving en prostitutie, had in mijn tienertijd diepe indruk op me gemaakt.
Nu las ik het opnieuw, met de blik van een moeder van pubers.
Een totaal andere leeservaring, kun je wel stellen. Zo was ik de hele voorgeschiedenis vergeten: Christiane die met haar gezin van het vredige platteland, waar ze dammetjes bouwde met haar vriendjes, naar de grote grimmige stad Berlijn trok. Dit vanwege de carrièredromen van haar vader, die al gauw niet uit te voeren bleken. Het gezin belandde in de afschuwelijke wijk Gropiusstadt, op een ‘tweeënhalvekamerflat’, met de huisdieren: hun hond Ajax, twee katten, twee konijnen, een parkiet en vier muizen.
Die muizen, door Christiane op straat gevonden, zorgden voor een van de kantelpunten in haar leven. Van de muis naar de horse, zou je bijna kunnen zeggen.
Haar vader, een afschuwelijke man die Christiane alsmaar sloeg, ontdekt op een dag dat ze die muisjes houdt en mishandelt dan voor het eerst ook haar moeder. Vanaf daar is het van een toch al niet prettige jeugd een zeer steile glijbaan naar de afgrond, die zich centreert rondom nachtclub Sound, waar dit soort passages zich afspelen: ‘Ik at een stuk vanillepudding en zei: ‘De hele wereld is koud en klote.’’ (Ja, deze nachtclub serveerde vanillepudding.)
Meer dan me vergapen aan een andere tiener die een volkomen verrot leven leefde, vroeg ik me nu af hoe haar moeder dit had beleefd, en ook toegestaan. Ik was vergeten dat er een interview met haar moeder in het boek stond.
Zelf ook haar hele jeugd mishandeld, vastbesloten om haar dochters een beter leven te geven, verwende en verwaarloosde ze Christiane tegelijkertijd.
Ik liep door het Görlitzerpark in Berlijn en zag dat er nog steeds junks lagen te spuiten. De jaren zeventig en tachtig zijn er nooit helemaal voorbijgegaan. Die grimmigheid trekt nu hordes havermelk-achtige mensen, die een weekendje naar de klote willen gaan in clubs als Berghain. De lange TikTokrij voor dat betonnen gebouw moet mensen het gevoel geven dat ze toch een beetje in de jaren tachtig zijn, in club Sound. Maar dan voor een weekend, en zonder horse.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Source: Volkskrant