is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
De natuur leek de afgelopen tijd op een heus slagveld: geblakerde grond, verwoeste vakantiehuizen en opstallen, massale evacuaties en paniekerige mensen als gevolg van de talrijke branden door droogte.
De bestrijding zou een kolfje naar de hand van de krijgsmacht moeten zijn. Het lijkt een goede oefening en een stuk nuttiger dan manoeuvreren in Litouwen of Roemenië. Legers zijn nu eenmaal veel groter dan brandweerkorpsen. Zo telt de Nederlandse krijgsmacht 82.500 personen. Dat moet uitgroeien tot 102.000 personen in 2030. De Nederlandse brandweerkorpsen hebben 28.000 medewerkers, van wie 80 procent vrijwilliger is. Daar kan niet continu een beroep op worden gedaan.
De kosten van de bestrijding – inclusief de inzet van helikopters – zijn deze zomer in Europa al opgelopen tot 3 miljard euro. Veel brandweerlieden kregen nauwelijks rust. Ergens werd brand meester gegeven en op een andere locatie begon het opnieuw. Hierbij zijn vooral landen als Frankrijk en Griekenland getroffen, die door de hoge begrotingstekorten al op zwart zaad zitten.
Soldaten kunnen brandgangen vrijmaken, greppels graven en hotspots blussen. Er kunnen veldkeukens worden ingericht voor bluspersoneel en evacuees. Militaire helikopters zoals de Chinook kunnen worden ingezet om met verstevigde zakken – zogenoemde Bambi Buckets – tienduizenden liters bluswater te storten. Af en toe blijken daadwerkelijk een of twee Chinooks te zijn ingezet, maar Nederland heeft er twintig.
De legercommandanten voelen er echter weinig voor om branden te gaan bestrijden. Hun materieel, zoals pantservoertuigen, kan slecht uit de voeten in bossen. Soldaten hebben te weinig kennis van wind en vuurverspreiding, waardoor ze het risico lopen in de val te raken. Maar binnen het leger zijn er militairen die speciaal getraind zijn om branden in gebouwen, transportmiddelen en opslagplaatsen te bestrijden. Die zouden andere soldaten daarin kunnen opleiden.
En die inzet is nodig. Door de klimaatverandering zullen bosbranden schering en inslag worden. Tegelijkertijd is de bestrijding moeilijker geworden door verstedelijking in Europa. Hierdoor zijn traditionele vormen van landbeheer, zoals het laten grazen van vee, afgenomen. Ook het onderhoud rond veel dorpen is verminderd, net als het sprokkelen van droog brandhout.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het leger ziet oorlogsvoering en landsverdediging als primaire taak. En met de toenemende spanningen is de focus nog meer gericht op militaire gereedheid. Bijstand aan de burgerautoriteiten bij binnenlandse rampen en crises, zoals overstromingen en natuurbranden, is in het gedrang gekomen. Vorig jaar concludeerde de Algemene Rekenkamer dat het Nederlandse leger onvoldoende is voorbereid op civiele taken en dat ook een helder beleid ontbreekt wanneer dat wel en niet mogelijk is.
Dit jaar wordt 27 miljard euro uitgegeven aan Defensie, 7 miljard meer dan twee jaar geleden. Naar de brandweer gaat nog geen 1 miljard. Het zou mooi zijn als Defensie een groter deel van het budget zou besteden aan hulp bij rampen als gevolg van klimaatverandering, zonder dat dit de gevechtskracht hoeft te ondermijnen. En dat geldt niet alleen voor Nederland, maar ook voor andere Europese Navo-lidstaten.
Dat de Russen komen, is een mogelijkheid; dat er meer natuurrampen zijn, is een feit.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant