Home

Op Lowlands is er dit jaar geen ontsnappen aan de tijdgeest

Festival Het toonaangevende Lowlands biedt zoals altijd muziek, cultuur en escapisme. Wie tijdens deze 32ste editie de urgentie zoekt, hoeft niet ver te kijken. Een kolkende show van de act IJsland was er eentje voor de geschiedenisboeken.

Op Lowlands is een sfeerwisseling altijd binnen handbereik, op ieder moment van de dag. Ja, er is veel ruimte voor plezier en escapisme, maar wie tijdens de 32ste editie van het toonaangevende muziek- en cultuurfestival in Biddinghuizen de revolutie zoekt, hoeft niet ver te kijken.

En dus kun je het ene moment een speciaal voor Lowlands ontwikkelde bubbel drinken bij de gigantische wijnbar, terwijl je later de activistische moshpit induikt bij het Noord-Ierse hiphoptrio Kneecap. Bij hun optreden, waarbij zoals altijd het genocidale geweld van Israël veroordeeld wordt en steun betuigd aan Palestina, ontstaan op vrijdag voor én achter bij het hoofdpodium Alpha flinke pits. De uitgesproken groep let scherp op de veiligheid en verzoekt meerdere malen op elkaar te letten. Tegelijk spreken ze de wens uit dat er niet alleen maar mannen de pit induiken. Dat lukt: veel vrouwen doen net zo gretig mee.

Lowlands festival 2026, eerste dag, vrijdag. Op de foto: Kneecap.

Maar de echte explosie volgt een dag later, bij een act die naar Lowlands is gekomen om alles en iedereen omver te beuken. IJsland is de naam, de Bravo zaterdagmiddag de locatie. De samenwerking tussen rapper Yousef ‘Sef’ Gnaoui, Abel van Gijlswijk van punkband Hang Youth en producer Faisal Chatar raakt zeker sinds het album IJsland 2 een grote snaar bij een jonge, maatschappelijk betrokken groep waarvan een flink deel ook op Lowlands is. Dat was al te zien aan het grote aantal mensen met IJsland-shirts dat tijdens het weekend rondliep.

De voorspelling kwam uit, want de tent puilde uit, tot ver daarbuiten. Vanaf het eerste moment knalde IJsland erin met loeiharde beats en scherpe en humoristische teksten over de ellende van de moderne tijd. Op een verhoogd podium, met een paal in het midden vol megafoons die lijkt te verwijzen naar de surveillancemaatschappij, liepen Abel en Sef rond als de woeste punkpriesters in „een kerk van wilden”, in de woorden van Abel.

Sef, Faisal en Abel van IJsland tijdens hun optreden.

Lowlands festival 2026, tweede dag, zaterdag. Op de foto: fans tijdens optreden van IJsland.

Met opener ‘Hete Take’ wordt de toon meteen gezet: „Breek het af, het systeem!” Het kolkt meteen in de tent en per nummer gaat de energie omhoog. Mediakritiekbanger ‘Don’t Believe De Krant’ wordt keihard meegeschreeuwd, bij ‘Champagne’ („Proletariaat, proletariee”) ontstaan kolkende moshpits. IJslandse vlaggen vliegen alle kanten op, bekers vliegen door de lucht. En het ziet er ook cool uit, want de mannen zijn niet vies van stijl en beetje fashion. „Er zit bloed en zweeeeeeet op m’n Vivienne van het rellen”, roept Abel, verwijzend naar de mode van Vivienne Westwood.

De kracht van IJsland zit in de mix van woede en humor. Sef en Abel hebben een superslimme balans gevonden tussen woede, swagger en goed gedoseerde humor. „We doen er nog eentje”, wordt er droogjes gegrapt na drie nummers. Het werden er natuurlijk veel meer, waarbij het vuur steeds verder werd opgelaaid tot het bij ‘Tijdsgeest’ uitmondde in een aardbeving die je niet vaak meemaakt op een festival. Het publiek scandeerde de naam IJsland na afloop nog hard, terwijl het besef bij iedereen indaalde dat hier een show voor de Lowlands-geschiedenisboeken plaats had gevonden.

Lowlands festival 2026, tweede dag, zaterdag. Op de foto: fans tijdens optreden van IJsland.

Het maakt ook duidelijk dat Lowlands nog altijd een plek is waar iets magisch kan gebeuren. Zeker Nederlandse artiesten lijken hier in Biddinghuizen de lat net iets hoger te leggen.

Meer kwaliteit

Zo scherp als IJsland zou het zaterdag niet meer worden, maar de hele dag bracht kwaliteit die ook mocht schuren. Later op de avond bijvoorbeeld, bij de populaire indierockband Geese, ook in de Bravo. Het publiek kon daar makkelijker een plekje vinden. Hun mix van rock, punk, jazz en cryptische teksten leent zich niet voor een typische festivalhitshow. Maar frontman Cameron Winter overtuigt, zoals hij dat eerder dit jaar ook op verschillende poppodia deed. Soms rammelt het op een manier die iedereen weg kan jagen, om daarna weer volledig in focus te komen. Ook hier luchtigheid: speelt Winter nou een stukje ‘Holiday Rap’ vanaf zijn telefoon over de speakers? Het lijkt erop. Heerlijk surrealistisch.

Cameron Winter van de band Geese op Lowlands.

Een stuk minder experimenteel is popster Sombr, die in de Alpha staat. Goed vermaak brengt hij wel, nog voordat hij het podium opkomt. Dit festivalseizoen maakt hij op heerlijk belachelijke wijze zijn entree en ook voor Biddinghuizen gaat hij all out. Met een bontjas aan staat hij backstage naast een oude Amerikaanse wagen waar rookt uit komt, terwijl hij naar het podium beweegt. Nog even een stop bij de wc en dan staat hij er. Sombr scoorde grote pophits met liedjes als ‘Back to Friends’ en ‘Undressed’, maar hij wil ook heel graag rockster zijn. Dat voelt af en toe wat onwennig, al werkt zijn enthousiasme aanstekelijk. Taylor Swift heeft gezegd dat ze fan is en dat snap je wel. Met deze jongen komt het wel goed.

Nederlandse popmuziek

Ook Nederlandse pop heeft een belangrijke rol. Het festival is op vrijdagmiddag nog maar net begonnen of het publiek is al getuige van een gedenkwaardig Lowlandsdebuut. Tegen het einde van haar optreden gebruikt Jet van der Steen stevige krachttermen om haar blijdschap kenbaar te maken: „Godverdomme, Lowlands!” De zangeres moet haar eerste album nog uitbrengen, maar in een bomvolle India-tent wordt duidelijk dat ze al een flinke aanhang heeft.

Jet van der Steen stond in een bomvolle India-tent.

Fans van Jet van der Steen swingen in de India-tent.

Hitmachine Antoon maakt een uurtje later zijn Lowlandsdebuut op hoofdpodium Alpha, waar vele duizenden bezoekers in een feeststemming zijn. Al vroeg haalt hij zijn mentor Big2 van The Opposites erbij. Die zegt trots te zijn als een grote broer. De sfeer is vrolijk en luchtig, al bouwt de zanger een mooi rustmoment in met ‘Tot Het Eind Van Mij’, een nummer over zijn overleden moeder.

Antoon op hoofdpodium Alpha.

De Alpha werd vrijdag afgesloten door New Wave. Het hiphopcollectief, in 2015 begonnen met een schrijverskamp op Schiermonnikoog, lanceerde de carrières van rappers als Ronnie Flex, Frenna, Jonna Fraser en Lil Kleine. Vijf reünieconcerten in de Ziggo Dome waren eerder dit jaar strak uitverkocht. Lil Kleine kwam in 2022 zwaar onder vuur te liggen vanwege mishandeling van zijn ex-vriendin, waar hij een taakstraf voor kreeg. Korte tijd was hij persona non grata, maar drie jaar later is hij de op-een-na meest gestreamde artiest in Nederland.

Hier en daar waren er stickers op het terrein te zien die opriepen tot een boycot van New Wave, het hiphopcollectief waar Lil Kleine onderdeel van uitmaakt.

En nu staat hij dus op Lowlands, zij het als onderdeel van een groot collectief. Voor het grootste deel van het publiek lijkt het niet uit te maken. Alleen hier en daar waren op het terrein stickers te zien met het hoofd van Lil Kleine en de tekst ‘Wife Beater’. En, op een andere sticker: ‘Hot Girls Boycott Kleine’. De poppy braniehiphop wordt in een drukke Alpha goed ontvangen, ondanks het feit dat er productioneel vrij weinig is gedaan om er iets speciaals van te maken. De aankleding is minimaal, de inhoud vaak oppervlakkig. Na de ultieme afsluiter, gigahit ‘Drank & Drugs’, krijgt Lil Kleine het laatste woord. Hij zegt dat er tien shows komen in de Ziggo Dome.

Popcultureel festijn

Zaterdag is de wereld van New Wave mijlenver weg bij een indrukwekkende act van zangeres Eefje de Visser. Tijdens een sfeervol en loepzuiver gezongen optreden sluit ze een artistiek succesvolle periode af, om aan een nieuw album te werken. Het publiek gaat helemaal mee met haar dromerige songs. Tegelijkertijd wordt de rij bij de naastgelegen queerdiscotheek Adonis langer en langer, terwijl anderen zich haasten naar de headlineshow van rapper Tyler, The Creator. Hij gaat volledig in zijn eentje op vaardige wijze door zijn oeuvre, af en toe bijgestaan door vuur en vuurwerk.

Eefje de Visser gaf een sfeervol en loepzuiver gezongen optreden.

Op zondagochtend worden de eerste bestellingen bij de wijnbar al vroeg gedaan, in afwachting van het volgende optreden waar velen naar uitkijken: Sophie Straat. De oproep van de protestzangeres voor een moshpit zonder witte mannen maakte deze zomer veel los. Hier op Lowlands weet ze dat het publiek achter haar staat. Het optreden in de Bravo verloopt soepel en met zichtbaar plezier: ze rent, draait rondjes, omhelst haar band en doet zelfs een radslag. „Wat een zomer, wat een gedoe allemaal”, zegt ze op een gegeven moment. Het publiek weet dan al waar het over gaat en Straat realiseert zich dat ze het hier eigenlijk niet hoeft uit te leggen. Dat doet ze toch nog een laatste keer. Tegen het eind vraagt ze de aanwezige witte mannen om tijdens één nummer ruimte te maken voor vrouwen, queerpersonen en mensen van kleur. „Just for once, alle witte mannen naar achteren.”

Op Lowlands wordt er, zoals verwacht, massaal gehoor aan gegeven. De pit die volgt is groot, de ontlading bij Straat en haar band ook. Voordat ze ingetogen afsluit met het nummer ‘De Witte Duif’, herhaalt ze de boodschap om je uit te blijven spreken tegen onrecht. Een boodschap die in Biddinghuizen helder binnenkomt.

Brendan Yates van Turnstile op Lowlands

Als voorlaatste act in de Alpha maakt ook de Amerikaanse hardcorepunkband Turnstile indruk. Het publiek krijgt hier een ijzersterke show van een band in topvorm. Met het melodieuze album Never Enough groeide de populariteit van Turnstile aanzienlijk, al blijft het vaak loeihard. Mensen duiken ook hier gretig de verschillende moshpits in. Frontman Brendan Yates tilt op gepaste momenten zijn microfoonstandaard in de lucht en krijgt veel energie terug. Terwijl de zon naar beneden begint te zakken, voelt dit optreden als een overwinning voor heavy muziek op Lowlands.

Aan laatste headliner Lorde de taak om het festival naar de eindstreep te brengen. Haar valt al snel iets op: er wordt massaal met lange takken gezwaaid in het publiek. De Nieuw-Zeelandse popartiest vindt het wel amusant en gokt dat het om een Lowlands-traditie gaat. Dat klopt. Tijdens de laatste uren van het festival weten bezoekers overal beplanting vandaan te slepen, om er daarna mee naar de laatste feestjes te dansen. Lorde pakt ondertussen uit met een ingenieuze en dansbare show waarin grote blokken met flitsende videoschermen het decor vormen. De zangeres brak in 2013 op zestienjarige leeftijd door met de hit ‘Royals’ en koos daarna altijd haar eigen pad, zonder concessies te doen. Het maakte haar niet de grootste popster van dit tijdperk, maar wel een van de boeiendste. Dat toont ze hier wederom.

Gedurende het weekend bewijst het festival zich als een popcultureel festijn waar bijna iedereen iets kan vinden. Het is een editie die niet helemaal uitverkocht raakte, maar daar merk je op het terrein niets van. Het is druk, met enthousiast en gretig publiek, dat graag nieuwe dingen ontdekt.

Update (24 augustus 2026, 02.29 uur): dit artikel is geüpdatet met passages over de zondagavond van het festival.

Lees meer

Source: NRC

Previous

Next