is tv-recensent voor de Volkskrant.
Seksueel grensoverschrijdend gedrag? Je had het er niet over, vertelt een vrouw in de eerste aflevering van Andere Tijden: door vrouwenogen. ‘Mensen wilden het niet weten.’ Een andere vrouw: ‘Ja, want dan moest je actie ondernemen.’
Vrouwen vertellen hoe ‘gewoon’ ongewenste intimiteiten vroeger waren. Bij de kapper, op straat, op het werk, thuis. ‘Het was gebruikelijk dat mannen over de grens van vrouwen heen gingen.’
In de jaren zeventig en tachtig eisen steeds meer vrouwen het ‘recht op eigen lijf’ op, met onder meer straatprotesten (‘Baas in eigen buik’). (Demonstraties die overigens weer veel opduiken; de strijd is nog niet gestreden.)
In het NTR-programma blikken vrouwen terug op die jaren. Geregeld voelt het alsof het over het heden gaat. Toch weten de bekende en minder bekende feministen, die de weg voor de huidige generatie vrijmaakten, ook duidelijk te maken hoeveel er wèl is veranderd.
Uiteraard voorzien van archiefmateriaal – soms schokkend, of pijnlijk herkenbaar. ‘Weet je zeker dat je geen aanleiding hebt gegeven?’, aldus een talkshowpresentatrice tegen een jong slachtoffer van seksueel overschrijdend gedrag.
De vierdelige reeks richt zich steeds op een ander thema: seksuele vrijheid, moederschap en ‘de femosfeer’, die gaat over de feministische vrouwenbolwerken die in de jaren zeventig opkomen. De eerste aflevering, zaterdagavond uitgezonden op NPO 2 en te zien op NPO Start, over intimidatie en (seksueel) geweld tegen vrouwen, heeft de activistische titel Handen thuis!.
We zien korte getuigenissen van bekende feministen als Khadija Arib, Noraly Beyer en Marion Bloem. Ze vertellen niet alleen met wat voor ongewenste intimiteiten en soms zelfs seksueel geweld zij zelf ooit te maken hebben gekregen, maar ze schetsen ook een zwijgcultuur, waarin mannen met allerlei gedrag wegkwamen.
BNNVara-coryfee Hanneke Groenteman, die het feministischee radioprogramma Hoor haar presenteerde, zag weleens dat stagiaires te maken kregen met ongewenste intimiteiten door programmamakers en presentatoren. Als die erover klaagden, lagen ze eruit.
De feministen verzwegen dat op de radio. ‘We hadden een heel feministisch programma, maar dat zeiden we nooit. Dat vind ik nu onaanvaardbaar’, zegt Groenteman.
In de media kwam er begin jaren tachtig meer aandacht voor seksuele intimidatie op de werkvloer. Sonja Barend behandelde het in haar talkshow en tijdschrift Viva deed er onderzoek naar onder haar lezers.
Feministen zetten zich ook in tegen geweld thuis, nog zo’n taboe. Vrouwen konden steevast rekenen op victimblaming. ‘Waar twee vechten, hebben er twee schuld.’ Of: ‘Kun je niet wat liever voor hem zijn?’
Het pijnlijke, en mooie, van het programma is dat de vrouwen die erin voorbijkomen zelden alleen slachtoffer of voorvechter zijn. Ze zijn het – soms tot grote verrassing – bijna altijd allebei, al was het maar omdat ze hier te zien zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant