‘Je bent in oorlog als je wordt aangevallen en wij zijn aangevallen’, zei de Canadese premier Mark Carney zaterdag over de stukgelopen handelsbesprekingen met de Amerikanen. Carney kondigde aan dat hij nieuwe handelstarieven die de VS opwerpt ‘dollar voor dollar’ zal vergelden.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Canadese en Amerikaanse onderhandelaars waren al meer dan een jaar in gesprek over een handelsakkoord. In juli voerde president Donald Trump de druk op door aan te kondigen dat hij op 19 augustus een invoertarief van 50 procent zou instellen op een reeks Canadese producten ter waarde van zo’n 20 miljard euro, van alcoholische dranken tot ijshockeyspullen. Die deadline werd afgelopen week door Trump verschoven naar zaterdag 22 augustus.
De Amerikanen presenteerden dat uitstel als een teken dat een deal ophanden was. Alleen de details hoefden nog te worden afgehecht. Maar vlak voor de deadline op vrijdagavond klapten de onderhandelingen in Washington toch en gaf Carney zijn delegatie opdracht terug te keren naar Ottawa.
De Amerikaanse handelsgezant Jamieson Greer kwam vrijdag al vrij snel met een reactie. Tegen verslaggevers benadrukte hij dat er voor de Canadezen veel verbeteringen in het pakket hadden gezeten: een stevige verlaging van de tarieven die sinds vorig jaar van kracht zijn op de import van Canadese auto’s, staal en aluminium. Ook zouden de tarieven van 50 procent vanaf zaterdag ‘natuurlijk’ worden opgeschort.
Maar in de tv-toespraak op zaterdagavond voerde Carney naast enkele specifieke tarieven, zoals die op zware pick-uptrucks, ook andere redenen aan voor het opstappen. Zo zouden de Amerikanen concessies hebben gevraagd die het zelfbeschikkingsrecht van Canada zouden aantasten. En, zo zei Carney in het Frans, de zelfstandigheid van de Franse taal. Een meer specifieke toelichting op dat punt gaf hij niet.
Ook wilden de Amerikanen volgens hem dat Canada importheffingen zou instellen tegen andere landen. En hij laakte de onbetrouwbaarheid van de Amerikanen die telkens met nieuwe eisen kwamen. ‘Zij zetten hun handtekening met potlood.’
Carney stelde dat een goede handelsdeal ‘voor families aan beide kanten van de grens’ mogelijk is. Tegelijkertijd bereidde hij zijn publiek nu vooral voor op een stevige escalatie van het handelsconflict, dat dus ook aan beide kanten van de grens pijn zal doen.
Daarbij wijdde hij uitvoerig uit over het belang van Canada voor de Amerikaanse economie: ‘Canada levert de energie voor de Amerikaanse economische groei. We leveren 99 procent van de Amerikaanse aardgasimport, 85 procent van de elektriciteit en 60 procent van de ruwe olie. Ik denk niet dat ze willen dat we daarmee stoppen.’
Ook benadrukte hij hoe belangrijk Canadese import is voor veel Amerikaanse bedrijven. ‘Canada staat in de top drie van belangrijkste handelspartners in 45 Amerikaanse staten.’
Carney kondigde aan dat hij de komende dagen met een ‘gericht antwoord’ zal komen op de nieuwe Amerikaanse invoerheffingen om Canadese bedrijven zoveel mogelijk te beschermen. Hij sprak onder meer over extra belasting op de import van Amerikaans staal, zuivel, papier en apparaten. Deze heffingen zouden dinsdag 8 september van kracht moeten worden.
Naast de vergeldende tarieven besteedde Carney veel aandacht aan de Canadese pogingen om minder afhankelijk te worden van de Amerikaanse handel. Hij benadrukte dat het land afgelopen jaar zo’n twintig handels- en veiligheidsakkoorden heeft gesloten met andere landen en daardoor ‘de best verbonden economie ter wereld’ is.
Ook investeert Canada vele miljarden in defensie en de productie van duurzame energie. Allemaal om minder afhankelijk te worden van de VS, nadat Trump vorig jaar herhaaldelijk zei dat hij van Canada de 51ste staat van de VS zou willen maken.
Met zijn harde woorden richting de regering-Trump verschilt Carney van veel andere staatslieden, die veel pogingen doen om de Amerikaanse president te vleien. Carney zoekt juist de confrontatie. Zo trok hij afgelopen winter in Davos wereldwijd de aandacht met een speech waarin hij een wereldorde onder leiding van de Amerikanen dood verklaarde. Ook deed hij een oproep aan kleinere landen om meer strategische partnerschappen aan te gaan.
Donald Trump reageerde zaterdag kort op de nieuwste toespraak van Carney met de uithaal dat Canada ‘zich gedraagt als een staat, maar dat niet is’. Toch staat wel vast dat de escalatie van het Canadees-Amerikaanse handelsconflict voor de Amerikaanse regering op een lastig moment komt.
Juist afgelopen week groeiden de zorgen op de financiële markten over de oplopende Amerikaanse staatsschuld door de oorlog in Iran, verlaagde belastingen en tegenvallende tarief-inkomsten. Daarnaast is de inflatie in de VS nog steeds niet onder controle en klagen consumenten over hoge brandstofprijzen en stijgende rente op hypotheken, creditcards en autoleningen. Zeker met de naderende midtermverkiezingen wordt de economie dus een steeds groter probleem voor de regering-Trump.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant