Wetenschappers vinden het steeds moeilijker om proefpersonen te vinden. Op Lowlands Science is de animo onder jongeren voor het afstaan van haar en het scannen van hersengolven wel aanwezig.
Terwijl Kelis, bekend van Milkshake, haar R&B-beats door de speakers van het Alphapodium laat schallen, vraagt een kapper met een knipoog aan Sylvan Boonstra (30) hoe hij zijn haar geknipt wil hebben. De knipbeurt is snel klaar: de kapper knipt een lok af, stopt die in een envelop van het Erasmus MC en zegt haar klant gedag. Na labanalyse zal Boonstra kunnen weten hoe gestresst hij de afgelopen maanden is geweest.
Lowlands draait allang niet meer alleen om muziek. Er zijn onder andere ook een sauna, lezingen van schrijvers en basketbalwedstrijden. En sinds 2013 worden er naast de mainstage ook een tiental containers neergezet waarin wetenschappers experimenten kunnen doen.
Daarvoor is Lowlands een uiterst geschikte plek, zegt Peter Lugtig, hoogleraar datakwaliteit aan de Universiteit Utrecht. Volgens hem is het in de loop der jaren steeds moeilijker geworden om proefpersonen voor onderzoek te vinden: ‘Kijk bijvoorbeeld naar enquêteonderzoek van het CBS. Sinds 1980 neemt de respons daarop elk jaar met 1 of 2 procent af.’
Jongeren zijn het lastigst om te werven, zegt Lugtig. ‘Die hebben een onregelmatig leven, terwijl onderzoeken vaak op gezette tijden plaatsvinden.’ Dat maakt het festival voor hem zo'n schot in de roos. ‘De groep die wij vaak tekort komen, loopt juist op Lowlands rond.’
Dat kan Olga Husson, onderzoeker aan het Erasmus MC, beamen. Zij is kartrekker van Kapsalon Kopzorgen, die dit jaar de container inneemt waar Boonstra net een lok inleverde. Uit die lok kan ze het stressniveau afleiden door cortisol te meten. Elke centimeter haar is goed voor informatie over een maand in iemands leven.
Met haar team doet ze onderzoek naar stressniveaus bij jongeren van 18 tot 39 die kanker krijgen. Die wil ze vergelijken met mensen in die leeftijdsgroep die geen kanker krijgen, maar het is lastig om hen te vinden, zegt ze. Het Lowlands-publiek is geen directe afspiegeling van de maatschappij, geeft ze toe, maar de hoeveelheid data die hier te halen valt is wel zo groot dat ze aardig met de jonge kankerpatiënten kunnen matchen.
Dat komt ook omdat mensen in groten getale naar de containers toekomen. Rond het middaguur op de tweede dag is Boonstra nummer 219 in de kappersstoel. ‘Ik schrok eerst een beetje van het voorstel, want je laat toch iets achter van jezelf. Maar ik zie de noodzaak nu wel in’, vertelt hij.
In de zeven centimeter haar die hij afstond zullen de onderzoekers geen hoge niveaus van het stresshormoon vinden, verwacht hij. ‘De afgelopen zeven maanden waren een hele goede periode: ik ben verloofd en we hebben samen een huisje in Utrecht gekocht.’
Ook Carolina Pereira Marghidan, hitte-expert van het KNMI, is verrast door de animo voor haar experiment, waarbij ze met een pil de kerntemperatuur van festivalbezoekers monitort. ‘Iedereen wil meedoen. Ze zeggen: geef mij gewoon een pil, terwijl ik soms nog niet eens heb uitgelegd wat we onderzoeken.’
Nog een andere reden waarom wetenschappers op het festivalterrein neerstreken: experimenten die nergens anders mogelijk zijn. ‘We weten dat de zomers steeds warmer worden, en evenementen zoals festivals dus steeds risicovoller worden’, legt Pereira Marghidan uit. Gebruik van alcohol en drugs kan de lichaamstemperatuur verhogen. ‘Maar de festivalsetting, met alcohol en drugsgebruik, valt experimenteel niet veilig na te bootsen.’
Dat weet ook Sandra van der Salm, neuroloog van het UMC Utrecht, die onderzoek doet naar epilepsie. Van der Salm, die sinds haar zestiende Lowlands bezoekt, kreeg een idee voor het onderzoek in de X-Ray, een podium dat bekendstaat om zijn stroboscopisch lichteffecten. Als neuroloog ziet zij op de eerste hulp vaak mensen met fotosensitieve epilepsie, die een zogenaamd insult kunnen krijgen bij het zien van ritmisch licht.
Maar veel is nog onbekend over de precieze oorzaken. In hoeverre dragen bijvoorbeeld drugs of slaaptekort bij? ‘Nergens anders vind je zo veel gezonde deelnemers die slecht geslapen hebben, drugs gebruiken en aan het feesten zijn. We weten niets over die combinatie van factoren.’ Bovendien zou een medisch-ethische toetsingcommissie nooit toestemming geven om mensen ketamine of ecstasy te geven om te kijken wat er dan gebeurt, zegt ze.
Dus dan maar naar Lowlands, waar mensen haar met behulp van een vragenlijst gedwee vertellen welke middelen er de afgelopen 72 uur zijn ingenomen. Daarna laat Van der Salm hen in een afgesloten kamer met twintig elektroden op hun hoofd naar hun favoriete nummer luisteren, terwijl een collega-arts een stroboscoop steeds wat harder laat schijnen. Met dit onderzoek hoopt ze te kunnen verklaren of de data die ze aantreffen bij de scans met elektroden door epilepsie komen of een andere oorzaak hebben.
Volgens de 27-jarige promovendus Meryl Copray mocht dat onderzoek best wat langer duren. In ruil voor haar deelname krijgt ze via een QR-code te zien als welk type ‘denker’ de onderzoekers haar inschalen op basis van haar hersengolven. Ze luisterde naar Waterloo van ABBA. ‘Huh? Ik dacht dat ik een Crazy Genius zou zijn, maar ik ben dus een Cosmic Dreamer.’ Copray haalt haar schouders op: ‘Dat is wat ABBA met je doet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant