Bent u voor het financieren van terrorisme? Voor het witwassen van smerig geld? Natuurlijk niet. En ik evenmin. Dat we dat eerst even duidelijk hebben. Maar dit gezegd zijnde moet me van het hart dat we nu wel een erg hoge prijs betalen voor de manier waarop de overheid probeert het vuile geld buiten de banken te houden. Van onze privacy is weinig tot niets over.
Het begon onschuldig. Een bank vroeg me ‘mijn gegevens bij te werken’, en inderdaad bleek het nodig om zaken als het mailadres aan te passen aan de huidige situatie. Niet dat de software van de bank deze aanpassingen makkelijk maakte, maar de vraag naar actuele adres- en contactgegevens dient een helder doel in de relatie tussen klant en bank. Ook weer geregeld.
Maar toen kwam de vraag om ‘mijn gegevens bij te werken’ nogmaals. Of ik een scan van mijn paspoort kon maken. En een ‘bewijs van domicilie’ wilde aanleveren. Als het dan echt moet omwille van de strijd tegen vuil geld, oké dan maar. Klaar is Kees.
U raadt het. Of ik mijn gegevens wilde bijwerken. ‘Om aan onze wettelijke en toezichthoudende verplichtingen te voldoen’, schreef de bank, hebben wij toch nog enkele aanvullende vragen. En toen begon de gekkigheid. Enerzijds: marketing. Anderzijds: schending van de privacy.
Marketing? Ja, een van de aanvullende vragen luidde: ‘Wat is de belangrijkste reden dat u al vele jaren met (naam bank) samenwerkt?’ Ik mocht kiezen uit vier voorgeschreven antwoorden. Was het soms vanwege hun ‘concurrerende tarieven’? Hun ‘hooggewaardeerde handelsplatform’? Dat soort dingen.
Sodemieter toch een eind op, dacht ik. Jullie gaan me echt niet wijs maken dat de wet of de toezichthouder een bank verplicht zulke marketingvragen te stellen. En ik ga er zeker geen antwoord op geven. En de enige reden, trouwens, waarom jullie mijn bank zijn, is omdat jullie een bank hebben gekocht die eerder al een andere bank op de kop tikte waar ik ooit, ergens in de vorige eeuw dus, een rekening opende om beleggingsfondsen te kunnen aankopen. De rekening groeide aan, omdat je als zelfstandige nu eenmaal zelf voor je pensioen moet sparen.
Maar hun voorgenomen schending van mijn privacy weegt natuurlijk veel zwaarder. Of ik even gedetailleerde gegevens wilde aanleveren over de herkomst van het geld op deze bank, met de bijbehorende officiële papieren, getekend door een accountant. Nou, echt niet.
Maar nu komt het. Dat moet dus wel. Banken worden geacht ‘doel en aard van de klantrelatie’ te onderzoeken. En wet noch toezichthouder schrijft exact voor hoe dat moet. Maar in voorkomende gevallen vragen banken om aangiften inkomstenbelasting en om jaarverslagen. Boze klanten die zich hierover beklagen bij het klachteninstituut Kifid krijgen in principe nul op het rekest. De wet verplicht de bank om ‘klantonderzoek’ te doen en klanten ‘zijn verplicht’ mee te werken en ‘gevraagde informatie te leveren’, aldus Kifid.
In de strijd tegen vuil geld, kortom, is de privacy opgeofferd. Zou het dan tenminste doelmatig zijn? Misschien een beetje. Maar terrorisme en witwassen zijn bepaald de wereld nog niet uit, dunkt me.
‘Houd er rekening mee’, schreef de bank nog, ‘dat we na het beoordelen van de door u aangeleverde gegevens/documenten nog aanvullende vragen kunnen hebben.’ Mooi niet. Mijn vraagstuk met deze Zwitserse Sarasin Group, die Saxo Bank kocht die Binck Bank kocht die SNS Fundcoach overnam, is makkelijker op te lossen. Ik beëindig de decennialange relatie.
Onder aan de column: Reageren? Email: frank@frankkalshoven.nl
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.