Alles viel samen op de Admiraal De Ruijterweg in Amsterdam: een nieuwe muurschildering als eerbetoon aan de vermoorde Lisa uit Abcoude, een vrijgemaakt fietspad, voorbijfietsende vrouwen, overal blauw en – als kers op de taart – een van de makers ter plekke.
is schrijver en kunstjournalist
Toen Joris van Gennip (39) dinsdagmiddag rond een uur of 2 kwam aanfietsen over de Admiraal De Ruijterweg in Amsterdam, dacht hij in eerste instantie: best klein. Wat zou er op zijn foto’s overblijven van de muurschildering, hoog aangebracht op de smalle zijgevel van een huizenblok? Een muurschildering is sowieso een statisch onderwerp; hoe daar leven in te blazen? Maar naarmate de fotograaf dichterbij kwam, groeide zowel de schildering als het plan in zijn hoofd.
Fietsen! Er moesten zo veel mogelijk fietsen in beeld. Geparkeerde fietsen, voorbijkomende fietsen met mensen erop, fietsen met kinderzitjes, barrels die half uit elkaar vallen en desondanks stug dienst blijven doen. De fiets als symbool voor het vrije, veilige bestaan, een voertuig dat miljoenen Nederlanders dagelijks gebruiken, ook vrouwen, ook ’s nachts. En: op de muurschildering stond tenslotte een fiets. Het zou mooi beeldrijm opleveren.
‘Verder dan dat had ik het nog niet uitgedacht’, zegt Van Gennip een dag later aan de telefoon. Je kunt als fotograaf wel zoveel willen, maar wie in de openbare ruimte werkt, weet hoezeer je afhankelijk bent van het gelegenheidsduo geluk en toeval.
In dit geval had hij het geluk dat hij kwam aanfietsen toen de steiger, die was gebruikt om de schildering aan te brengen, nét was weggehaald. De wagen met stellageonderdelen stond alleen nog wel op het fietspad. ‘Toen heb ik het toeval een klein beetje geholpen’, zegt de fotograaf. ‘Ik vroeg aan de bestuurder wanneer hij weg zou gaan en toen heeft hij zelf de auto een stukje verder op de stoep gezet.’
Daarna was de weg vrij voor voorbijrazende fietsers, voor beweging en actie. Van Gennip ging aan de overkant van het fietspad staan, een eindje van de hoge gevelmuur af, en begon te fotograferen.
Afgelopen woensdag stond deze foto in de Volkskrant (zij het aangesneden, waardoor de fiets op rechts was weggevallen) bij een stuk over veiligheid voor vrouwen op straat. Aanleiding was de gewelddadige moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, nu een jaar geleden. De dood van Lisa was ook de aanleiding voor de muurschildering, een illustratie van een jonge vrouw op een fiets met de gele maan onder haar arm tegen een blauwe achtergrond, een verwijzing naar de actie ‘Wij eisen de nacht op’.
Het ontroerende eerbetoon werd bedacht, ontworpen en uitgevoerd door twee Amsterdamse leeftijdsgenoten van Lisa, die door roeien en ruiten gingen om het op de muur te krijgen. Een van hen is te zien op de foto: het meisje in het blauwe T-shirt op de stoep.
‘Dat was nóg een gelukje’, zegt de fotograaf. ‘Ze stond daar heel blij te bellen.’ Ongetwijfeld omdat de steiger net weg was en zij nu vol zicht had op het resultaat van haar inspanningen. Op de foto rust haar linkerbeen op een paaltje, haar knot steekt fier de lucht in. Zelfs aan haar rug is te zien hoe trots ze is. En terecht.
Alles aan deze foto klopt. De voorbijfietsende vrouwen, het blauw van de nacht, dat correspondeert met het blauw van het T-shirt, het blauw van de letters op het houten bankje (‘Old Skool’) en het blauw van de fiets op de voorgrond. En dan die ronde vormen die overal terugkomen, zelfs op het reclamebord onder de muurschildering. Overal fietswielen.
‘Nu je het zegt…’, zegt Joris van Gennip. ‘Dat had ik niet gezien toen ik de foto nam.’ Misschien dat fotografen het toeval onbewust afdwingen. En dat noemen we dan geluk.
Van Gennip was aan komen fietsen, hopend dat de muurschildering niet te klein zou zijn voor het beeld, en merkte tot zijn opluchting al snel dat dat niet zo was. ‘De schildering was uiteindelijk precies goed’, zegt de fotograaf. Komt ook door de inhoud, vindt hij. Veiligheid op straat – dat onderwerp maakt alles groter.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant