Lowlands Van wietroken in de kelder van zijn moeder naar internationale podia: Tyler Ballgame heeft eindelijk zijn publiek gevonden. Zijn tijdloze indiefolk klinkt als een verloren seventiesklassieker. Zaterdag speelt hij op Lowlands.
Tyler Ballgame in Amsterdam.
„Can’t wait to meet you for the first time,… again.”
Het was begin dit jaar een zinnetje om meteen voor te vallen in de titeltrack van het indrukwekkende debuut van indiefolk-artiest Tyler Ballgame. En zo had hij er meer verzameld op For The First Time, Again, een plaat die even raak als meevoerend was.
Waar kwam dit ongelofelijke talent ineens vandaan? Uit de kelder bij zijn moeder op Rhode Island, zo bleek. Daar schreef de Amerikaan folkpopliedjes op gitaar, vaak in mineurstemming. Inmiddels woont hij in Los Angeles, is er een debuutalbum, een Europese tournee en een tweede album dat volgens hem al klaar is. Zaterdag staat hij op Lowlands.
Tyler Ballgame, artiestennaam van Tyler Perry, zit aan een picknicktafel aan de waterkant bij poppodium Paradiso in Amsterdam. Een forse, timide figuur, die geregeld verlegen zijn halflange haar achter zijn oor strijkt. Hij praat bedachtzaam, soms bijna zacht. Het is moeilijk te rijmen met de man die we zien op het podium; in april zong hij in de bovenzaal van Paradiso en in de Arminius-kerk tijdens festival Motel Mozaïque in Rotterdam.
Bij optredens kan Tyler Ballgame haast bezeten raken. Theatraal, met priemende ogen, zwaaiend met zijn armen. Expressief als een soort Jack Black. En dan ineens weer verlegen, alsof hij zelf even moet wennen aan de gedaante die hij zojuist aannam. Met zijn lichte Roy Orbison-timbre zingt hij warm en breezy, meeslepend in een tijdloze seventiessfeer. Soms zit er een emotioneel geladen randje aan zijn stem dat precies diep genoeg snijdt.
„Ik ben eigenlijk een vrij rustige, introverte persoon”, grinnikt Tyler Ballgame. „Op het podium kan ik een soort uitlaatklep vinden voor energieën die ik normaal gesproken niet zo vaak toelaat.” De vergelijking met Roy Orbison hoorde hij overigens pas nadat anderen die hadden gemaakt. Zelf kende hij vooral diens hit ‘Crying’.
Ballgame’s zangtechniek komt uit een andere hoek. Zijn moeder was zangeres en muziekdocent. In de auto zongen ze samen: van Cher, de Backstreet Boys tot muziek uit musicals van Les Misérables en West Side Story. Zijn eerste herinnering aan optreden dateert van toen hij ongeveer drie was: zingen voor vrienden van zijn grootouders.
Hij groeide op in het rustige, bosrijke noorden van Rhode Island. Zijn ouders gingen uit elkaar toen hij zeven was. Als kind kreeg Tyler zangles en leerde hij zingen met een volle, ondersteunde toon. „Dat soort zingen hoor je niet zo vaak in popmuziek. Ik merkte tijdens open mic-avonden in Los Angeles dat ik me daarmee kon onderscheiden.”
Later speelde hij met vrienden muziek van The Beatles, The Who en Pink Floyd. Hij schreef liedjes, begon bandjes en maakte vrienden door samen muziek te maken. Een lokale krant interviewde hem als twaalfjarige met een Beatles-shirt. „Ik zei dat ik muziek als beroep wilde. Ik wist dat iedereen dat wilde, maar ik wilde het écht.”
Het zou nog lang duren voordat het lukte. Aan het Berklee College of Music raakte hij als student vooral gedesillusioneerd. Daarna volgden jaren waarin hij probeerde muziek te maken en ondertussen van alles deed om rond te komen. Hij was valet, werkte op kantoor, werkte bij een cannabiswinkel, speelde in coverbands en was ook periodes werkloos.Het succes bleef uit. „Mensen vonden het soms zelfs zielig dat ik nog steeds muziek maakte.”
Tyler Ballgame (Tyler Perry)
Tyler trok zich terug in de kelder van zijn moeder. Daar schreef hij, depressief en in mineur, gitaarliedjes en rookte hij vrijwel voortdurend wiet. „Ik was een enorme, gewoontegetrouwe cannabisgebruiker. Ik werd wakker, rookte tot ik verdoofd was, viel in slaap, werd weer wakker en begon opnieuw.” Televisiekijken, videogames spelen, muziek schrijven. Dat was zijn leven. Zijn moeder maakte zich grote zorgen.„Het is niet normaal voor een 25-jarige om zo te leven. Het zijn de jaren waarin je zou moeten ontdekken wie je bent.”
Toch bleef hij schrijven. Misschien, dacht hij, zou hij iemand worden als Nick Drake: een muzikant die tijdens zijn leven niet doorbreekt en pas later wordt ontdekt. „Ik dacht: dan moet ik in ieder geval heel goede muziek maken.”
De pandemie bracht een onverwachte omslag. Lachend: „Voor mij heeft corona me gered.” Waar de wereld voor veel mensen kleiner werd, viel voor Tyler Ballgame juist een enorme druk weg. Niemand verwachtte iets van hem. ,,Toen dacht ik: laat ik het nog eens echt proberen.”
Hij nam een baan als recruiter om geld te verdienen en trok naar Los Angeles. In de zomer van 2021, midden in de tweede coronagolf. ,,Ik wist nauwelijks wat ik aan het doen was, maar één ding wist ik: daar moet je zijn voor muziek.”
Hij vond er zijn muzikale gemeenschap. Onder wie producer Jonathan Rado, die viel voor zijn stem en besloot met hem een album op te nemen, zelfs zonder daarvoor betaald te worden. ,,De plaat werd in ongeveer zes dagen opgenomen. Live, op tape. Zo min mogelijk lagen, zo min mogelijk technische tussenstappen. Alsof je het nummer met je vrienden bespreekt, terugluistert en denkt: dit is het. Klaar.” Die vanzelfsprekendheid hoor je terug in de muziek.
De seventiesglans in zijn muziek was niet vooraf bedacht, vervolgt Tyler. De analoge sound past bij zijn liefde voor oude muziek. The Beatles, The Who, The Kinks: muziek uit het verleden voelt voor hem overzichtelijker dan hedendaagse muziek. Hij bedenkt vooraf niet hoe hij een lied gaat zingen. „Het nummer vertelt me wat het nodig heeft.”
De doorbraak kwam uiteindelijk bijna absurd plotseling. Ballgame werd uiteindelijk ontslagen maar vond een platencontract in zijn mailbox.
Sindsdien is het snel gegaan. Tours, nieuwe muziek, steeds grotere podia. En toch voelt succes niet alleen als bevrijding. „Het gekke is: ik vond mijn mensen in Los Angeles, mijn gemeenschap. Dat is wat me succesvol heeft gemaakt. En dan is de prijs: gefeliciteerd, je bent nog nauwelijks thuis.”
Hij knikt, op reis met zijn band is soms eenzaam. Hij mist zijn vrienden. De ontmoetingen met publiek zijn intens, maar kort. Hij noemt het een „vreemde en mooie” manier van leven.
Dat hij ‘al’ 34 jaar is, helpt hem, denkt hij. Hij hoeft niet meer te begrijpen wie hij moet zijn terwijl de wereld hem vertelt wat hij moet worden. Tyler is bovendien gewend aan zelfonderzoek. Sinds de scheiding van zijn ouders, toen hij zeven was, zit hij in therapie, zegt hij met een grote vanzelfsprekendheid. „Songwriting lijkt daar ook op. Je externaliseert wat er binnen in je gebeurt. Je laat jezelf je eigen binnenwereld analyseren.”
Daarmee komt hij terug bij de kern van zijn muziek. Zijn ouders gingen uit elkaar toen hij zo jong was dat hij zich geen periode kan herinneren waarin het gezin werkelijk gelukkig samen was. Geen herinnering aan iedereen in dezelfde kamer. „Ik heb altijd verlangd naar iets wat ik nooit echt heb gehad.”
Dat verlangen is volgens hem misschien wel de echte bron van de nostalgie in zijn muziek. Of de tijdloosheid van zijn liedjes die klinken alsof ze uit een andere periode komen. Daarom kan die ene regel uit de titeltrack zoveel betekenissen krijgen: ,,Can’t wait to meet you for the first time, again. Ballgame schreef het nummer pas tegen het einde van de plaat. Dat die regel bijzonder is merkt hij dit jaar pas goed. ,,Aanstaande moeders delen het nummer. Mensen die iemand verloren horen er iets anders in. Jij noemt het pure romantiek. Als een uitdrukking puur genoeg is, kan ze zoveel betekenen.”
Zijn debuut is uiteindelijk gewoon een poging tot verbinding, zegt hij. „Een wanhopige roep om liefde en verbinding.”, die hij iedere avond opnieuw probeert te vinden. Podiumangst kent hij nauwelijks. Dat hij in juni op het befaamde Newport Folk Festival voor twaalfduizend mensen speelde, deed zijn knieën even knikken. Op Lowlands wacht zaterdag een nieuwe stap met meer publiek en aanzien.
Hij noemt het een flow state: het moment waarop alles verdwijnt behalve de muziek. Met gevoel voor drama: „Ik denk dat het is waarvoor ik op aarde ben gezet.”
Tyler Ballgame speelt zaterdag op Lowlands in de Lima om 18.25 uur.