De Israëlische luchtaanvallen op een Syrische militaire luchtmachtbasis zijn een ‘onnodige escalatie die de stabiliteit in de regio niet bevordert’. Dat zegt Tom Barrack, de Amerikaanse speciale gezant voor Syrië en ambassadeur in Turkije.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
De bommen op de luchtmachtbasis aan de grens met Turkije waren volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu nodig omdat Syrië er Turkse troepen wilde toelaten – iets wat hij ziet als een bedreiging voor de Israëlische nationale veiligheid. ‘Daar hebben we voor gewaarschuwd, en Syrië heeft ervoor gekozen deze waarschuwingen te negeren’, liet Netanyahu weten op X.
Het klopt dat Turkije zijn buurland na de val van de Syrische dictator Bashar al-Assad helpt met het wederopbouwen van zijn militaire capaciteiten. De bewuste luchtmachtbasis, Abu al-Duhur, is deels door Turkije opgeknapt en werd onlangs door een Turkse delegatie bezocht. Daarnaast heeft Turkije volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten radarsystemen langs de Syrische kust geïnstalleerd in een poging de luchtverdediging van het land op te krikken.
De relatie tussen Turkije en Israël is sinds het begin van de oorlog in de Gazastrook echter extreem gespannen en Jeruzalem wil een uitbreiding van de Turkse militaire aanwezigheid in Syrië juist voorkomen. Zeker de plaatsing van luchtafweersystemen die de bewegingsvrijheid van Israël in het Syrische luchtruim zouden kunnen beperken, wordt door Israël gezien als een bedreiging. Israël heeft bijvoorbeeld bij zijn aanvallen op Libanon en Iran gebruikgemaakt van het Syrische luchtruim en wil niet dat dergelijke operaties in de toekomst kunnen worden verhinderd.
Het land ziet zijn grote buurman sowieso liever niet in militair opzicht overeind krabbelen. Na de val van Assad in december 2024 begon de Israëlische luchtmacht een intensieve bommencampagne op de Syrische militaire infrastructuur om te voorkomen dat deze in handen zou vallen van de coalitie van islamitische facties die de macht hadden gegrepen.
Daarnaast heeft Israël met geweld een bufferzone gecreëerd tussen Syrië en de door Israël bezette Golanhoogten. Syrië is bovendien meerdere malen door Israël aangevallen; volgens Netanyahu was dat nodig om de Syrische druzen te helpen, die hechte banden onderhouden met de druzische gemeenschap in Israël, maar analisten wijzen erop dat deze acties ook de militaire en strategische belangen van Israël behartigden.
De nieuwe autoriteiten in Damascus hebben herhaaldelijk gezegd dat ze geen conflict met Israël willen. Dat werd onderstreept door de Amerikaan Barrack, die afgelopen maandag in Istanbul de Syrische minister van Buitenlandse Zaken Asaad al-Shaibani ontmoette. Hij zei dat Damascus ‘geen roofzuchtige houding heeft aangenomen, en geen proxy-strijdkrachten heeft ingezet’. Israël blijft echter wantrouwend tegenover de Syrische regering, die wordt geleid door voormalige islamitische opstandelingen.
Een paar dagen geleden voerde de Syrische luchtmacht haar eerste militaire trainingsvluchten uit met twee MiG-21-vliegtuigen in het noorden van het land, wat door Israël mogelijk werd gezien als een provocatie van Damascus. Naar verluidt wisten de VS een grootschalige reactie te voorkomen, maar konden zij een aanval niet helemaal tegenhouden – waaruit blijkt dat er grenzen zijn aan de Amerikaanse invloed op Israël.
De Israëlische aanvallen maken volgens Barrack duidelijk dat er behoefte is aan ‘een de-escalatiemechanisme waarbij Israël, Syrië en Turkije betrokken zijn’, en hij zei tegen persbureau Reuters dat hij aan dat doel werkte. Hoewel een dergelijk mechanisme tussen Israël en Turkije werd ingesteld na de Israëlische aanvallen in het voorjaar van 2025, werd Turkije niet van tevoren op de hoogte gesteld van deze laatste aanvallen, aldus Barrack. Ankara heeft de aanvallen veroordeeld.
Het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken riep de internationale gemeenschap en de VN-Veiligheidsraad opnieuw op om ‘een duidelijk standpunt in te nemen tegen Israëls herhaalde schendingen van de Syrische soevereiniteit’. Directe gesprekken, onder auspiciën van de VS, over een veiligheidsakkoord tussen Tel Aviv en Damascus zitten momenteel echter vast.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant