Tien jaar lang werkte de Belgische oorlogsfotograaf Pieter-Jan de Pue aan deze indrukwekkende documentaire over de oorlog in Oekraïne. Een oorlogsfilm zo associatief en poëtisch is, dat-ie alle verwachtingen over het genre omverwerpt.
Vier broers. Eén vecht voor Oekraïne, een tweede voor Rusland, de derde is gewond geraakt aan het front en de vierde werd geadopteerd door een Amerikaans gezin. Vier broers. Uiteengereten door een oorlog. ‘Het verhaal is van alle tijden’, merkt de adoptiemoeder van Samuel, de jongste, op.
Het is slechts een van de verhalen die de Belgische oorlogsfotograaf en filmmaker Pieter-Jan de Pue in zijn documentaire Mariinka schetst. Verhalen die elkaar raken op de plek waar de geportretteerden vandaan komen: de stad Marjinka in het oosten van Oekraïne. Een stad die op Wikipedia in verleden tijd wordt uitgedrukt. Een stad die niet meer is. In 2022 werd Marjinka volledig verwoest door de Russen.
Tien jaar lang bracht De Pue lange periodes door in de regio. En die duur is cruciaal voor de impact van de film. Het betekent dat hij beelden van de broers aan het front, van hospik Natasha aan het werk, kan plaatsen naast beelden waarin diezelfde broers nog relatief zorgeloos ravotten, waarin Natasha nog een veelbelovend bokstalent is. Een jonge vrouw die afstudeerde in een turquoise jurk. Een jurk die ze terugvindt tussen het puin van haar kapotgebombardeerde huis.
Mariinka is een oorlogsdocumentaire die de verwachtingen die je van het genre hebt omverwerpt. De film is associatief en poëtisch. Kriskras door tijd en ruimte bewegend. Met stiften verwensingen schrijven aan de Russen op raketten, een graf bezoek in een veld vol zonnebloemen, een videogesprek tussen de broers. Fragmenten van levens die volledig overhoop zijn gegooid.
De documentaire is volledig gefilmd op 16mm, waardoor de kleuren een beetje zijn uitgevreten, als foto’s die in de zon hebben gelegen. De Pue schuwt de gruwel en hectiek van het front niet, maar dit is ook, of misschien wel vooral een film over de schoonheid van het land en zijn inwoners. Hoe die schoonheid ondanks alle destructie overeind blijft. Of probeert te blijven.
Want natuurlijk trekt die oorlog diepe groeven. In het landschap en de mensen. ‘Kijk hoe jong we waren’, verzucht Natasha bij het zien van oude beelden van zichzelf. Kijk hoe jong ze nog steeds zijn.
Documentaire
★★★★☆
Regie Pieter-Jan de Pue
94 min., in 25 zalen
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant