Politiek en gemeenten moeten stoppen met beleid maken over sekswerkers zonder hen daar betekenisvol bij te betrekken. Sekswerkers zijn geen objecten die je moet controleren, maar partners in het bestrijden van misstanden.
Na de recente arrestatie van een Roemeense mensenhandelbende op de Wallen is het publieke gesprek over een veilige sekswerkomgeving weer opgelaaid. Zo pleitte raamverhuurder Pim in Het Parool vorige week voor strenger toezicht in de seksbranche. Zowel de raamverhuurder als een woordvoerder van de gemeente Amsterdam noemde de wettelijke privacybescherming van sekswerkers een obstakel voor de aanpak van mensenhandel. Maar is dat ook zo?
Op 3 september buigt de Tweede Kamer zich over een wet die de privacy van sekswerkers ingrijpend inperkt. Volgens justitieminister David van Weel is dat nodig om toezicht op de sector te kunnen houden en mensenhandel beter te kunnen signaleren. Sekswerkers zelf denken daar heel anders over. Volgens hen en andere deskundigen brengt die wet hun veiligheid juist in gevaar.
Over de auteurs
Eva de Goeij is neuroloog actieonderzoeker op het gebied van lichamelijke integriteit bij Bits of Freedom; Marjan Wijers is jurist en bestuurslid van SekswerkExpertise, een platform voor positieverbetering van sekswerkers; Jessy is sekswerker en co-auteur van het stuk. Ze schrijft onder een pseudoniem uit veiligheidsoverwegingen (echte naam bekend bij de redactie) en is werkzaam bij het Prostitutie Informatie Centrum (PIC) in Amsterdam.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het Wetsvoorstel gemeentelijk toezicht seksbedrijven (Wgts) geeft gemeenten de mogelijkheid seksbedrijven te verplichten persoonsgegevens van sekswerkers te registreren en deze te delen met politie en gemeente. Dat gaat niet alleen om de registratie als sekswerker, maar ook om gegevens als ras, etnische afkomst, gezondheid en seksuele geaardheid.
Volgens de privacywet zijn dat gevoelige gegevens. Gevoelig, omdat ze mensen ernstig in de problemen kunnen brengen als ze bekend worden. Daarom zijn ze extra beschermd en mogen ze in principe niet geregistreerd en gedeeld worden.
Sekswerkers, experts (SekswerkExpertise, de Vereniging Vrouw en Recht, SAVE, Soa Aids Nederland, Bureau Clara Wichmann en Amnesty International) en toezichthouders (Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad van State) zijn kritisch op het wetsvoorstel en waarschuwen voor een averechts effect. Zo kan angst voor registratie en verlies van privacy ervoor zorgen dat sekswerkers de zichtbare sector mijden en juist verder buiten beeld raken. Dat vergroot het risico op geweld, uitbuiting en andere misstanden en verhoogt de drempel voor het inroepen van hulp of de politie.
Bovendien is het vertrouwen van sekswerkers in de overheid laag en zijn de gevolgen van het lekken van gevoelige persoonsgegevens voor hen extreem groot: uit huis gezet worden, geen ander werk meer kunnen krijgen, sociale uitsluiting, afpersing, bedreiging en geweld. Privacy staat dus niet tegenover veiligheid: voor sekswerkers is privacy juist een voorwaarde voor hun veiligheid.
De angst voor een averechts effect is niet uit de lucht gegrepen. Zo tonen ervaringen uit Duitsland – waar sinds 2017 een registratieplicht geldt – dat na vijf jaar slechts 15 procent van de sekswerkers zich registreerde. De rest is verdwenen in wat de Duitsers zo mooi het Dunkelfeld (illegaliteit, red.) noemen, terwijl ze eerst legaal werkten.
Eerder werd via de Wet regulering prostitutie en de Wet regulering sekswerk al geprobeerd verplichte registratie van sekswerkers in te voeren. Mede vanwege de hierboven genoemde bezwaren – privacyschending en averechtse effecten – sneuvelden die wetten. Nu wordt dus tegen beter weten in een nieuwe poging gedaan via de Wgts.
Daarbij is er een fundamentele vraag die te weinig wordt gesteld: hoe kan het dat juist de mensen om wie het gaat niet worden gehoord? Sekswerkers zijn in het publieke debat opvallend afwezig. Als de veiligheid en positie van sekswerkers uitgangspunten zijn, zou het vanzelfsprekend moeten zijn dat ook zij aan tafel zitten. Dat verbetert de kwaliteit van beleid en voorkomt dat maatregelen ongewenste negatieve neveneffecten hebben.
Politiek en gemeenten moeten stoppen met beleid maken over sekswerkers zonder hen daar betekenisvol bij te betrekken. Sekswerkers zijn geen objecten die je moet controleren, maar partners in het bestrijden van misstanden. Zij zijn de eersten die belang hebben bij een sector zonder uitbuiting en geweld. Bovendien kennen zij de sector het beste, veel beter dan beleidsmakers.
Sekswerk is een legaal beroep. Wetgeving zou de positie van sekswerkers moeten versterken en hun veiligheid en zeggenschap moeten vergroten, niet hen dwingen hun privacy prijs te geven. Geen wetten die sekswerkers verder uit beeld duwen, maar beleid dat hun autonomie, privéleven en veiligheid daadwerkelijk beschermt.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant