Verslaggever Iris Koppe communiceert met de Oekraïense Elena (70), bij wie ze studeerde in Kyiv. Elena zat eerst ondergedoken, vluchtte enkele keren naar Hongarije en keerde terug in Kyiv. De berichten zijn vertaald vanuit het Russisch.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over Oekraïne en Oekraïners in Nederland.
‘Hoe is het daar in het Westen? Hier in Boedapest iets minder heet, ‘slechts’ 30 graden. Gisteravond gaf een onweersbui ons wat verkoeling. Mijn man Akos lijkt weer redelijk van de drank af te zijn. Horilka, een soort Oekraïense wodka gemaakt van rogge waar hij in Kyiv vaak al na het ontbijt mee begon, drinkt hij hier niet meer. Het blijft nu bij een glaasje zoete abrikozenpalinka in de avond.
‘Mijn gedachten zijn in Kyiv, waar enkele dagen geleden een populaire boekenmarkt werd gebombardeerd. Ik kwam daar vrij geregeld om tweedehands boeken te kopen. Het is er gezellig, je kunt er uren rondstruinen en de plek is ook geliefd bij families met kinderen. Nu is er niets meer van deze markt over. Zeker vijfhonderd verkopers zagen hun boeken in de vlammenzee verdwijnen.
‘Volgens het Kremlin was deze boekenmarkt een ‘gerechtvaardigd militair doel’, maar volgens mij is dit het zoveelste bewijs dat Rusland eropuit is de Oekraïense cultuur te vernietigen. Ze bombardeerden de afgelopen jaren al tientallen bibliotheken, theaters, kerken, musea en monumenten. Poetin wil alles wat Oekraïens is met de grond gelijkmaken.
‘Je ziet het ook in Marioepol, een bezette stad aan de Zwarte Zee die nu voor een groot deel is gerussificeerd. Alle Oekraïense bibliotheken die nog niet waren weggebombardeerd, hebben ze in brand gestoken. Iedereen die nog Oekraïens op straat sprak, is weggevoerd. Het is onmogelijk voor ons om daar nog te komen, maar als ik er zou zijn, dan zou ik de weg niet meer weten. Alle Oekraïense straatnamen zijn vervangen door Russische. Inwoners uit de omgeving van Moskou zijn naar Marioepol getrokken om daar in nieuwbouwwoningen een nieuw leven te beginnen.
‘Laten we ons geen illusies maken, dit is wat Poetin met elke stad in Oekraïne wil doen. Mocht hij de Donbas – God verhoede – ooit helemaal in zijn bezit krijgen, dan zal daar geen enkel Oekraïens boek meer te vinden zijn. Mensen zullen worden verdreven en alles wat aan Oekraïne doet denken zal worden vernietigd. Dat is waarom ik, in alle gevallen, tegen het afstaan van grondgebied ben.’
‘Soms vraag je mij of ik nog weleens een Russisch boek lees. Ik heb immers Russische taal en letterkunde gestudeerd en ik hield erg van Russische schrijvers. Maar nee, die lees ik niet meer.
‘Aan het begin van de grootschalige invasie vond ik nog dat de meeste Russische schrijvers niets met de politiek van nu te maken hebben. Sommigen waren trouwens zelf ook slachtoffer van het Sovjet-regime en kwamen in een goelag terecht. Nog lange tijd heb ik mijn boeken gewoon op hun plek in de kast laten staan. Maar dat is verleden tijd. Rationeel sta ik nog achter wat ik destijds zei, maar toch kan ik die boeken nu niet meer zien. Het is spijtig, maar zo gaat dit blijkbaar. Ik probeer op het moment alleen nog maar Oekraïense boeken te lezen.’
Meer afleveringen van De Schuilkelder vindt u in dit dossier over de oorlog in Oekraïne.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant