Mychajlo Fedorov legt zich allerminst neer bij de aanstelling van de nieuwe minister van Defensie. De jonge en populaire Fedorov, die onverwachts werd ontslagen als minister, daagt nu Zelensky uit tot nieuwe presidentsverkiezingen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het is ongekend dat een vooraanstaand politicus als Fedorov oproept tot nieuwe verkiezingen. Tot voor kort gold hij als een vertrouweling van Volodymyr Zelensky. De ambtstermijn van de president verliep ruim twee jaar geleden. Maar vanwege de Russische invasie is de staat van beleg actief, en de Oekraïense grondwet staat niet toe dat er verkiezingen worden gehouden zolang deze van kracht is. Miljoenen mensen zijn hun woonplaats ontvlucht en een deel van Oekraïne wordt door Rusland bezet. Ook de meeste oppositiepolitici hebben nog niet opgeroepen tot nieuwe presidentsverkiezingen.
‘We moeten Poetin niet laten bepalen of Oekraïners hun leiders mogen kiezen’, zegt Fedorov in een videoboodschap. ‘Democratie is juist een van de dingen waar we aan het front voor vechten. (...) We moeten het democratische proces weer hervatten, ook te midden van een oorlog.’
Fedorovs oproep tot verkiezingen is de grootste binnenlandse politieke weerstand waarmee Zelensky sinds het begin van de oorlog is geconfronteerd.
Fedorov zou weleens navolging kunnen krijgen. Vorige maand gingen duizenden Oekraïners de straat op om onder meer te pleiten voor Fedorovs terugkeer als minister van Defensie. Die eis wordt niet ingewilligd: woensdag zal het Oekraïense parlement waarschijnlijk instemmen met de voordracht van Jevheni Chmara, die van veiligheidsdienst SBOe komt en momenteel al interim-minister van Defensie is.
In een zoveelste herschikking van het kabinet ontsloeg Zelensky vorige maand Fedorov als defensieminister, omdat die op ramkoers lag met opperbevelhebber Oleksandr Syrsky. Fedorov, die vijf jaar diende als minister van Digitale Transformatie, was toen pas een half jaar minister van Defensie.
In die zes maanden heeft hij zich erg populair gemaakt onder de Oekraïense bevolking. Na zijn aantreden werden Oekraïense droneaanvallen op vooral Russische olieraffinaderijen zeer effectief. Zijn goede band met Elon Musk leidde ertoe dat diens satellietinternetdienst Starlink voor Rusland werd uitgeschakeld.
Veel Oekraïners zagen in Fedorov de whizzkid die de noodzakelijke moderniseringen op het gebied van personeel en strijdwijze in het leger kon doorvoeren. Zij gingen na zijn ontslag daarom massaal de straat op.
Geconfronteerd met de protesten besloot Zelensky ook legerbaas Syrsky te ontslaan. Hij bood Fedorov verschillende functies in de Oekraïense regering aan, maar die wilde alleen op zijn oude post terugkeren.
Volgens het Oekraïense nieuwsmedium Ukrainska Pravda heeft Fedorov ook de steun van een aanzienlijk deel van het personeel van het defensieministerie. Meerdere hooggeplaatste defensiemedewerkers zouden van plan zijn het departement te verlaten zodra Chmara is beëdigd.
Fedorov maakt in zijn videoboodschap niet duidelijk of hij zelf mee zou willen doen aan verkiezingen. Volgens peilingen begin deze maand zou hij bij presidentsverkiezingen zo’n 13 procent van de stemmen krijgen, tegenover 23 procent voor Zelensky en 21 procent voor Valeri Zaloezjny, oud-bevelhebber van het leger en nu ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk.
Zonder hem expliciet te noemen verwijt Fedorov de president corruptie en vriendjespolitiek. ‘Mensen kunnen niet eindeloos leven in een land waar ze de genomen besluiten niet begrijpen. Waar sommige hervormingen wel worden doorgevoerd en andere niet’, zegt hij in de video. ‘Het is een gevaarlijke ontwikkeling als het belangrijkste criterium voor iemands aanstelling niet diens professionaliteit of prestaties zijn, maar diens loyaliteit aan het systeem.’
Vorig jaar eiste de Amerikaanse president Donald Trump eveneens dat er nieuwe verkiezingen zouden komen in Oekraïne, als voorwaarde voor zijn steun. Zelensky toonde zich toen enigszins bereid tot aanpassingen in de krijgswet om dit mogelijk te maken, maar wilde dat niet zonder een serieus staakt-het-vuren met Rusland. Dat kwam er niet. Bovendien liet Trump zijn eis varen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant