De 17-jarige Milou kreeg in 2023 euthanasie vanwege ondraaglijk psychisch lijden. Dinsdag voerden haar ouders een kort geding tegen het Openbaar Ministerie. Ze willen de namen van de anonieme psychiaters die een brandbrief schreven over de dood van hun dochter.
In de rechtbank van Den Haag kijken Mireille en Louis Verhoof naar een fotootje van hun dochter, een meisje met lange bruine haren en een glimlach. In 2023 overleed Milou op 17-jarige leeftijd door euthanasie na jarenlang psychisch lijden. Nu staat haar foto klein en onopvallend tussen hen in, op de tafel van de rechtbank. Ze zijn de enigen die haar zien.
‘Wij hebben hier maar één belang’, zegt Milou’s moeder dinsdag tegen de rechter, ‘en dat is de nagedachtenis van Milou zuiver houden.’
Vandaag dient het kort geding dat zij als ouders hebben aangespannen tegen het Openbaar Ministerie (OM). Bijna drie jaar na de dood van hun dochter willen ze dat het OM hen de namen geeft van alle veertien psychiaters en artsen die justitie in het voorjaar van 2024 een controversiële brandbrief schreven.
In die brief vroegen de artsen het OM of het mogelijk was een verkennend strafrechtelijk onderzoek te verrichten naar Milou’s euthanasie. Ze zeiden zich ernstig zorgen te maken over euthanasie bij jonge mensen en verzochten het OM te onderzoeken in hoeverre Milous ouders samen met twee psychiaters ‘de jonge patiënte hadden beïnvloed’. Ook suggereerden ze dat Milou niet volledig wilsbekwaam was geweest.
De brief raakte de ouders diep. De euthanasie van hun dochter voldeed juist aan alle wettelijke eisen en was als zorgvuldig beoordeeld.
‘Als ouder je kind verliezen en voor altijd moeten missen, is het ergste wat je kan overkomen’, zegt haar moeder tegen de rechter. In haar ogen staan tranen. ‘Als je daarna als ouders ook nog wordt beschuldigd van het aanzetten tot de dood van je kind, is dat met geen pen te beschrijven.’
Ze noemt haar situatie ‘onleefbaar’. Zo kregen ze bezoek aan de deur van een onbekende, agressieve man. Ook hebben ze online te maken met verwensingen. ‘Op dit moment surveilleert de politie bij ons huis omdat we niet weten of we veilig zijn’, zegt Milou’s moeder tegen de rechter. ‘We worden bedreigd met de dood.’
De brief, die in de zomer van 2024 integraal in de media verscheen, veroorzaakte grote commotie. Psychiaters vlogen elkaar publiekelijk in de haren. Het debat over euthanasie bij psychisch lijden bij jonge mensen escaleerde. Artsenorganisatie KNMG noemde het handelen van de schrijvers ‘onbetamelijk en onaanvaardbaar’.
In de brief die destijds door het OM werd afgegeven aan één van de beschuldigde psychiaters, waren aanvankelijk bijna alle namen van de veertien ondertekenaars zwartgelakt. Toch raakte er gaandeweg een aantal namen bekend, onder wie die van de prominente hoogleraren Jim van Os (UMC Utrecht) en Damiaan Denys (Amsterdam UMC). Acht zorgverleners hielden zich tot nu toe stil.
En daarom staan Milou’s ouders vandaag hier. Ze willen de namen om zich te kunnen verweren. Een tuchtzaak aan te spannen. Naar de rechter te stappen vanwege smaad. Maar dat is onmogelijk tegen anonieme zorgverleners. Ondanks meerdere verzoeken wilde het OM hun identiteit niet prijsgeven.
‘Wij vragen u: geef ons de namen’, zegt hun advocaat Richard Korver tegen het OM. ‘Zolang de ouders niet weten wie de beschuldigingen hebben geuit, kunnen zij de ondertekenaars niet in rechte aanspreken. En staan zij met lege handen.’ Volgens hem weegt het eventuele recht op privacy van de briefschrijvers niet op tegen het recht van de ouders van Milou om zich te verdedigen tegen ‘ongegrond gebleken beschuldigingen'.
De advocaat vindt dat het OM de briefschrijvers te veel beschermt. Dat ze achter de psychiaters gaat staan. ‘Mag je als overheid mensen uit de wind houden die valse aantijgingen tegen anderen doen?’, vraagt Korver. ‘Of is het andersom? En hebben mijn cliënten recht op bescherming door de overheid?’
Burgers moeten in vertrouwen hun zorgen bij het Openbaar Ministerie kunnen uiten, zegt plaatsvervangend Landsadvocaat Cécile Bitter daarentegen. ‘Zonder dat zij er rekening mee moeten houden dat hun identiteit wordt onthuld.’
Bovendien, zegt het OM, ‘zijn wij geen partij. Wij willen ons niet mengen in deze zaak.’ Justitie vindt daarom dat Milou’s ouders zich tot de briefschrijvers moeten wenden. ‘De ouders hebben een deel van die namen. Ze kunnen die personen aanspreken als ze dat willen.’
Dat hébben ze ook gedaan, zegt de moeder van Milou. Ze vertelt dat één psychiater uit zichzelf naar hen toe is gekomen en zijn excuses heeft aangeboden. ‘Hij zei: ik had dit nooit zo moeten doen. Hij heeft ons ook gezegd dat hij de schrijver van de brief zou mailen met de vraag of hij alle anonieme ondertekenaars bekend wilde maken. Ik weet dat die mail naar de briefschrijver is verstuurd. Daarna heb ik nooit meer iets gehoord.’
Tijdens de zitting ontkent het OM meermaals dat ze de brief van de psychiaters hebben opgevat als een verzoek om strafrechtelijk onderzoek. Ook ontkent justitie dat er een persbericht over de kwestie is verspreid. Onder journalisten in de zaal leidt het tot verbazing. Het OM mailde destijds een heldere verklaring rond aan de pers - ook naar de Volkskrant - waarin ze schreven dat aan de top van het OM werd gevraagd ‘of het mogelijk was om een verkennend strafrechtelijk onderzoek te verrichten’.
Voor advocaat Korver van de ouders betekent dit maar één ding. ‘Het OM’, zegt hij, ‘schaart zich vanaf het begin achter de veertien zorgprofessionals.’
In de zaal houden de ouders van Milou twee uur lang elkaars hand vast, terwijl de advocaten elkaar bestrijden met wetsartikelen en jurisprudentie. Soms kijken ze elkaar even aan, als de advocaat het heeft over het beschermen van hun dochter. Als aan het einde van de zitting de zaal leegloopt, stopt Milou’s moeder het fotootje van haar dochter stil in haar tas.
De rechter doet op 3 september uitspraak.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant