Zaterdag wordt Felix Meurders 80. Al bijna zestig jaar is hij ‘radioactief’. ‘Ik heb van alles gedaan: pop, sport, journalistiek.’ Nu staat zijn programma FM op 5 zwaar op de tocht, maar aan het einde van zijn loopbaan moet hij niet denken.
is journalist en programmamaker. Hij schrijft interviews voor de Volkskrant.
Voor hem is 80 ‘vooral een getal’, zegt Felix Meurders laconiek: ‘Op 22 augustus schijnt er tachtig jaar geleden in Maastricht om tien voor acht ’s morgens een tamelijk grote baby te zijn geboren. Die is uiteindelijk uitgegroeid tot dit model.’
Hij merkt verder niet veel van de tand des tijds. Goed, z’n koptelefoon staat tegenwoordig misschien wat harder dan vroeger. En de hoge tonen zijn verdwenen. ‘Ik hoor geen krekels meer. Wat trouwens buitengewoon rustgevend is.’
Meurders presenteert nog elke zaterdag zijn muziekprogramma FM op 5. Op zichzelf een rustig muziekprogramma op NPO Radio 5, al haalde hij er laatst wel even het nieuws mee toen hij onthulde dat het nummer Quiet in the Morning, dat erg populair bleek onder zijn luisteraars, door AI was gecomponeerd.
‘Ik had de maker aan de lijn, die schoorvoetend toegaf dat hij het niet zelf gemaakt had. De eerste keer is het gedraaid tijdens mijn vakantie, door Henkjan Smits. Het nummer kreeg waanzinnig veel reacties in de NPO Radio 5-app. Henkjan had echt iets ontketend.’
Meurders vond het zelf ook een aardig nummer. ‘Niet direct mijn smaak, maar wel bijzonder.’
Vind je het nu minder goed?
‘Zeker. Omdat je weet dat het niet met oprechte belangstelling voor muziek is gemaakt. De stem van die man blijkt niet zijn stem te zijn. En je gaat dus iets aanprijzen dat moreel niet in de haak is, omdat AI gebruikmaakt van jatwerk.’
Felix Meurders groeide op in Maastricht, als oudste van vier kinderen. Hij was een jaar of 12 toen zijn ouders bij muziekzaak De Harp hun eerste platenspeler kochten. Een Braun-pick-up, waarbij ze bovendien een grammofoonplaat cadeau kregen van de Oostenrijkse zanger Freddy Quinn. ‘Daar begon het mee.’
De platencollectie breidde zich daarna geleidelijk uit, nadat zijn vader zich had geabonneerd op de Muzikale Meesterwerken-serie. Zelf luisterde hij veel liever naar radioprogramma’s als Tijd voor teenagers, en naar uitzendingen van Radio London. ‘Daardoor leerde ik popmuziek kennen.’
Zijn vader was administrateur, maar werd jarenlang uitgeschakeld door tbc. Felix kreeg het ook, als jongetje van anderhalf, maar herstelde na acht maanden in een isoleerkamer. Zijn vader bleef zijn leven lang worstelen met de naweeën, totdat hij op zijn 62ste overleed.
‘In totaal is hij zeven jaar uit ons gezin geweest, in het sanatorium. En de behandeling was loodzwaar: ze hebben zijn ribben moeten doorsnijden om bij zijn longen te kunnen komen, terwijl hij bij kennis was.’ Zijn vader vertelde er nooit over.
Ook zijn verzetswerk in de oorlog was geen gespreksonderwerp. Achteraf zonde dat hij er zelf niet naar heeft gevraagd, beseft Meurders. ‘Ik had willen weten hoe zwaar die tbc-tijd voor hem is geweest, en hoe eenzaam hij zich in die periode heeft gevoeld. En hoe gevaarlijk het was om voedselbonnen te stelen.’
Hij luisterde samen met zijn vader en zijn opa naar de eerste sportprogramma’s op de Nederlandse radio, waar Dick van Rijn voetbalwedstrijden versloeg. Als zijn vriendjes buiten voetbalden, deed Felix daar met een stofzuigerslang voor z’n mond nauwgezet verslag van. ‘Dat verslaggeven vond ik leuker dan zelf meespelen.’
Op zijn 22ste deed Meurders mee aan een concours voor deejays, dat hij glansrijk won. Uiteindelijk belandde hij via Radio Luxembourg als diskjockey bij de NOS op Hilversum 3. Inmiddels is hij dus al bijna zestig jaar ‘radioactief’. Meurders maakte voor de popzender legendarische programma’s als De daverende dertig, De rock ’n roll-methode en Gesodemeurders.
Daarnaast werkte hij voor het politieke programma In de Rooie Haan, voor Langs de lijn en was hij 26 jaar vaste presentator van Spijkers met koppen. ‘Ik heb van alles gedaan: popradio, sportradio, interviews, journalistieke programma’s. En jarenlang televisie. Nu ben ik weer terug bij de muziek. Dus in feite is de cirkel rond.’
Waar kwam de ‘Meurders-methode’ op neer? Waarin onderscheidde jij je?
‘Ik denk dat ik wel een beetje rebels was. Dat uitte zich overigens vooral op de radio, niet daarbuiten.’
6 januari 1974 was een cruciale dag in zijn loopbaan. Meurders zou die dag met vrienden een wedstrijd van MVV bezoeken, toen hij werd gebeld door Rob van der Gaast, toenmalig eindredacteur van Langs de lijn.
‘Die had ooit opgevangen dat ik had gezegd dat ik beter voetbalverslag kon doen dan Dick van Rijn. Rob zei: ‘Nou, dan kun je dat vanmiddag bewijzen bij MVV-Roda JC, want Theo Koomen is ziek.’ Ik was totaal overdonderd en vroeg: mag ik er nog even over nadenken? ‘Ja’, zei Rob, ‘maar niet te lang. De wedstrijd begint om half drie. Het is nu twee uur. En je bent toch al in het stadion.’
Met lood in z’n schoenen betrok Meurders de commentaarpositie. Hij had mazzel dat zijn club MVV al snel met 4-0 voorstond, want daarvan kende hij tenminste de namen van de spelers. Tijdens zijn verslag meldde hij een paar keer dat de ambiance in het stadion zo voortreffelijk was. Daarna regende het telefoontjes van luisteraars die zich afvroegen wat dat toch moest met al die ambulances.
‘Vervolgens ben ik jarenlang van stadion naar stadion getrokken om verslag te doen voor de radio. En ik belandde bij Radio Tour de France.’
Van wie leerde jij het radiovak?
‘Van niemand. Ik ben een autodidact.’
Je was, zeggen collega’s, ook erg goed in techniek; je snapte hoe alle faders werkten.
‘Dat ging vooral intuïtief. Ik zat daar heel goed op m’n plek.’
Ondertussen werkte je ook nog steeds voor Hilversum 3. Ging dat goed samen?
‘Dat kon heel makkelijk samengaan. Radio Tour de France is én sport én muziek.’
Heb jij ooit achter op de motor willen zitten?
‘Dat is me wel gevraagd, maar dat heb ik geweigerd. Ik vond dat ik dan alle renners van haver tot gort moest kennen. Sommige collega’s herkenden renners zelfs aan de kromming van hun rug. Dat had ik gewoon niet.’
De legendarische Theo Koomen kwam daar in zijn tijd met een dikke duim nog wel mee weg. Maar dat wilde Meurders niet op die manier. ‘Inmiddels was er ook televisie, waardoor de kijker alles wat je zei precies kon controleren.’
Meurders presenteerde Langs de lijn ook op 4 april 1984. Theo Koomen deed die avond verslag van FC Twente-MVV. Meurders was een van de laatste mensen die de fameuze sportverslaggever in zijn leven sprak. Nog geen twee uur na de wedstrijd verongelukte Koomen, vlak bij zijn huis in Grootschermer.
‘Toen ik de volgende morgen wakker werd, hoorde ik dat hij dood was. Ik kon het gewoon niet geloven.’
Wie zich in Meurders’ loopbaan verdiept, stuit op legendarische verhalen. Zoals die keer dat hij voor Langs de lijn verslag deed van de Europacupwedstrijd Roda JC-Anderlecht. Nadat Gerard van der Lem voor Roda had gescoord, bedacht Meurders zich geen moment en rende hij met zender en microfoon naar de middenstip.
‘Ik had toen nog lang haar en een baard, dus ik kwam als een soort Jezus Christus in burger het veld op, en maakte een ultrakort interviewtje met Van der Lem, die net terugrende naar zijn eigen helft. ‘Nou, die zat er goed in, hè?’
Langs de lijn-baas Ferry de Groot vond het schitterend. Maar de directie van Roda kon er niet om lachen. ‘Die waren doodsbenauwd dat ze een boete zouden krijgen.’
Begin jaren zeventig werd Meurders in de trein aangesproken door een jonge jongen uit Eindhoven die alles van muziek bleek te weten. ‘We hebben heel genoeglijk zitten kletsen over popmuziek, en over radio maken. Want dat wilde hij heel graag.’
Kort daarna kwam Meurders diezelfde jongen weer tegen in Hilversum, toen deze Frits Ritmeester – beter bekend als Frits Spits – zijn debuut maakte bij NOS-radio, bij het programma Proefdraaien. ‘De chef van de afdeling Muziek vroeg me daarna: ‘Wat moeten we doen? Moeten we hem aannemen?’ Ik zei: ‘Ja, onmiddellijk!’
Zag je toen al dat hij een grote radiomaker zou worden?
‘Nog niet direct. Maar hij had in zijn allereerste programma al wel meteen een hoorspelletje: ‘het kleine Spits’. Toen begon hij al met die rubrieken die later zo kenmerkend voor hem werden. Dingen als de ‘De poplimerick’ of ‘Kruip in de huid van...’ zijn echt fenomenale vondsten geweest.’
Jij had toch ook dat soort rubrieken?
‘In Gesodemeurders sprak ik wekelijks met mensen die waren gestrand bij een praatpaal van de ANWB. Die konden dan via de radio aan hun werkgever laten weten dat ze later kwamen. Op een dag bedacht ik dat het leuk was om tijdens zo’n gesprekje het geluid van een auto-ongeluk in te starten. Ik vroeg vervolgens aan die man wat er op die A12 bij Bunnik toch allemaal gebeurde, maar hij zag natuurlijk niets. Dat leverde hilarische radio op.
‘Nog dezelfde ochtend belde het ministerie; er was tijdens dat gesprek een file ontstaan, omdat automobilisten op de rem begonnen te trappen. Het werd de ANWB voortaan verboden om nog aan mijn programma mee te werken. Ik had mijn eigen rubriek om zeep geholpen.’
Wat kenmerkte jouw programma’s?
‘Het begint met passie en met originaliteit. De kunst is dat je van een uur radio één grote compositie maakt. Je probeert ervoor te zorgen dat het allemaal echt mooi in elkaar overvloeit. Dat probeer ik te doen met stembuigingen, en door ervoor te zorgen dat je niet voortdurend op één bepaalde toon spreekt. Dat je je aanpast aan de zang die daarvoor te horen was en aan de zang die er nog aankomt. Uiteindelijk probeer je er zo een klein kunstwerkje van te maken.’
Met andermans materiaal.
‘Zeker. Ik schilder met de kleuren van een ander. Maar ik schilder ook door mijn manier van presenteren, en door de opmerkingen die ik maak. Ik zal niet snel zeggen: ‘deze plaat is uit 1967’, allemaal overbodige ballast. Maar ik zeg wel dat ik Jimi Hendrix nog heb zien spelen op het Isle of Wight. En dat ik toen zo moe was dat ik tijdens het concert in slaap viel.’
Geen aanbeveling voor Jimi Hendrix, natuurlijk.
‘En al helemaal geen aanbeveling voor mij.
‘Een van mijn redacteuren zei een keer dat het hem opviel dat ik tijdens de uitzending voortdurend mijn koptelefoon ophoud. Dat klopt helemaal, ik wil niet uit die flow worden gehaald. Terwijl veel deejays van nu tijdens een plaat hun koptelefoon even afzetten.’
Komt dat omdat ze vaak muziek draaien die ze niet zelf hebben mogen uitzoeken?
‘Dat zou goed kunnen. Bij veel muziekzenders werkt het inderdaad zo. Daardoor gaan die jongens ondertussen andere dingen doen. Vroeger kon je deejays herkennen aan de muziek die ze draaiden. Doordat de meesten tegenwoordig niet zelf hun platen mogen uitkiezen, zijn programma’s minder onderscheidend.
‘Ik ben altijd van de sandwichformule geweest: ik probeer ook nummers te draaien die veel minder bekend zijn en waarvan ik denk dat de mensen ze moeten leren kennen. Die pakken ze dan mooi mee tussen al die bekende nummers.’
Heb je iemand in gedachten voor wie je de uitzending maakt?
‘Vroeger was dat mijn moeder. En dan vooral bij Kassa, op tv. Mijn moeder keek altijd. Als we na afloop belden vroeg ik: heb je het allemaal begrepen? Als ze ‘nee’ zei, wist ik dat we het niet goed genoeg hadden uitgelegd.’
En wie heb je nu in gedachten?
‘Vooral een paar vrienden. Ik probeer een cadeautje voor ze te maken, dat ik zo mooi mogelijk voor hen inpak.’
Meurders was de bedenker van Kassa, het programma dat hij jarenlang ook zelf presenteerde. Het gaat hem aan het hart dat zijn geesteskind binnenkort van het scherm verdwijnt.
‘Amber Kortzorg heeft me gevraagd of ik de allerlaatste uitzending wil presenteren. Zij is dan met zwangerschapsverlof. Echt heel eervol dat ik dat kan doen.’
Begrijp jij dat dit soort programma’s verdwijnt?
‘Nee, daar begrijp ik helemaal niks van. Als er nou één programma is waarmee de Vara zich kan onderscheiden, dan is het Kassa. Dan moet je er dus voor zorgen dat je alles op alles zet om dat te behouden. Maar ja, alles van waarde is weerloos.’
Tien jaar geleden leek Meurders’ bestaan opeens te kantelen. In 2016 voelde hij een grote knobbel in zijn hals. Aanvankelijk werd gedacht aan een ontstoken lymfeklier. Verder onderzoek wees uit dat er kwaadaardige cellen in het spel waren. Hij bleek keelkanker te hebben, veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV).
‘Een onderschatte soa, legde mijn oncoloog uit. Ik noem het zelf gekscherend de befkanker.’
Hij onderging 35 bestralingen en drie chemokuren. ‘Eigenlijk had ik geen recht op chemo’s, want ik was al boven de 70. Maar vanwege mijn vitaliteit heb ik ze toch gekregen. Ik heb Spijkers gepresenteerd met de infuusnaald nog in mijn arm. Direct daarna ging ik weer terug naar het ziekenhuis.’
Heb je gedacht: dit kon weleens slecht aflopen?
‘Ik heb me even zorgen gemaakt. Totdat bleek dat het door HPV kwam; dan is de kans op genezing groot. Daar heb ik me aan vastgehouden. Ik ben een geboren optimist, hield mezelf voor: ik rol hier wel doorheen. Ik heb altijd geluk gehad. Dat zal nu ook wel zo lopen.’
In 2018 was er opeens sprake van dat je weg zou moeten bij Spijkers met koppen, waarvoor je toen al meer dan twintig jaar werkte. Was dat een schok voor je?
‘Ja, dat kwam keihard aan. BNNVara zei dat de NPO verjonging wilde. Maar bij de NPO wisten ze van niks.’ Na talloze steunbetuigingen van luisteraars mocht Meurders toch blijven. ‘Dat was hartverwarmend.’
In 2021 stapte hij alsnog over naar NPO Radio 5. Inmiddels staat ook FM op 5 zwaar op de tocht. ‘NPO Radio 5 moet een derde van z’n budget inleveren. De NPO heeft besloten dat vanaf januari alleen nog de EO, Max en KRO-NCRV op NPO 5 uitzenden. Avrotros houdt alleen Arbeidsvitaminen over. De directie van BNNVara heeft zich vrij snel neergelegd bij het verdwijnen van die twee uurtjes van mij.’
Hoe erg is dat voor jou?
‘Eerlijk gezegd vind ik het heel erg.’
Kun je het niet voor een andere omroep gaan maken?
‘Max zou mij wel willen hebben, maar die hebben geen zendtijd op zaterdag.’
Dus per 1 januari komt er een einde aan je loopbaan?
Hij pauzeert. De vraag raakt hem zichtbaar. ‘Daar ziet het wel naar uit, ja. Maar ik ben optimist tot in de kist. Ik blijf hopen dat er toch nog iets verandert.’
Wat blijft er over van een radioman?
‘Ik zou het mooi vinden als mensen zich mij later herinneren als een gedreven radiofanaat. En dat ze hebben genoten van de programma’s die ik maakte.’
Hij lacht, een beetje wantrouwig. ‘Maar nu gaan we kennelijk over mijn dood praten. Daar doe ik niet aan mee. Misschien ben ik wel een verdringer, maar ik denk dat ik het nog lang kan volhouden. Ik voel me nog scherp. Zeker als ik werk.’
Met een cynisch lachje: ‘Zolang me dat tenminste gegeven is.’
Zou dat moeilijk voor je zijn, leven zonder dat werk?
‘Eerlijk gezegd wel. Mijn werk is mijn enige hobby. Wat moet ik dan: reisleider worden in zo’n toeristentreintje op het Mediapark?’
Het klinkt alsof het voor jou een levenselixer is.
‘Dat kan ik niet ontkennen. Dit werk is wie ik ben. Ik denk echt dat ik moeilijk zonder kan.’
1946 geboren in Maastricht
1968 wint deejayfestival, gaat daarna werken bij Radio Luxembourg en Hilversum 3. Maakt vervolgens talloze radioprogramma’s voor NOS en Vara, waaronder Langs de lijn, Zoekplaatje en De Nieuws BV.
1974-1988 werkt als presentator en interviewer mee aan In de Rooie Haan.
1988-2021 presenteert samen met Jack Spijkerman en later Dolf Jansen Spijkers met koppen.
2021-heden FM op 5.
Meurders presenteerde ook veel tv-programma’s, waaronder Voetbal 80, De leugen regeert en Kassa. Hij is getrouwd en heeft twee zoons.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant