De Amerikaanse overheid heeft al ruim 100 miljard dollar aan illegaal verklaarde importheffingen terugbetaald. Een meevaller, vooral voor grote bedrijven: sommige kleine Amerikaanse ondernemers krijgen tot hun frustratie niets.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Apple kreeg een slordige 2,2 miljard dollar aan ten onrechte geïnde importheffingen terug, bleek uit de laatste kwartaalcijfers. Daarmee spant het techconcern de kroon, maar er zijn meer bedrijven die enorme bedragen hebben teruggevorderd omdat het Amerikaanse Hooggerechtshof een deel van Donald Trumps tarieven onwettig verklaarde. Een greep: 986 miljoen dollar voor sportmerk Nike, 800 miljoen dollar voor pakketbezorger FedEx en 640 miljoen dollar voor webwinkel Amazon.
Inmiddels zijn zo meer dan 129 miljard dollar (111 miljard euro) aan restitutieaanvragen geaccepteerd en is meer dan 100 miljard daadwerkelijk uitbetaald, meldde de Amerikaanse douane begin augustus. In totaal is ongeveer 165 miljard dollar onterecht geheven. Slecht nieuws voor de Amerikaanse schatkist, leuk voor de aandeelhouders van grote bedrijven.
Ook Nederlandse ondernemingen die in de Verenigde Staten actief zijn, krijgen soms veel geld terug. Philips heeft al 186 miljoen euro ontvangen, met nog een paar miljoen in aantocht. Heineken ontving 10 miljoen euro en rekent op 40 miljoen in totaal.
Toen Trump vorig jaar april importheffingen afkondigde tegen zo’n beetje de hele wereld, beriep hij zich op een wet waarmee de president maatregelen mag nemen in geval van een economische noodtoestand. Het Hooggerechtshof oordeelde afgelopen februari dat dit niet mag zonder toestemming van het Congres. De Amerikaanse overheid moest meer dan driekwart jaar aan heffingen terugbetalen.
En zowaar: dat gaat sneller dan verwacht, aldus beleidsadviseur internationaal ondernemen Elmar Otten van Evofenedex, een belangenvereniging van Nederlandse handelaren. Gezien het chaotische invoeren en herhaaldelijk omgooien van de importheffingen, werd volgens hem alom gevreesd dat ook de restitutie een zooitje zou kunnen worden. Maar het speciaal door de douane opgetuigde digitale portaal waar bedrijven hun geld kunnen terugvragen, lijkt soepel te werken, zegt hij.
Otten heeft nog geen signalen van Nederlandse bedrijven die problemen hebben met het terugvorderen van geld. ‘Wel is het zo dat de US Customs and Border Protection (de Amerikaanse douane en grensbewaking, red.) eerst de eenvoudige gevallen heeft afgehandeld en pas nu aan de complexere zaken begint.’
Toch klinkt er in de Verenigde Staten ook frustratie. Zo hebben veel kleinere Amerikaanse ondernemers producten uit het buitenland ingevoerd via een importeur. Zij hebben wel betaald voor de heffingen, maar kunnen niet zelf aankloppen bij de douane om dat geld terug te krijgen, schetst de Britse zakenkrant Financial Times. Alleen de ‘importer of record’ (geregistreerde importeur) kan dat.
Dit raakt ook Nederlandse bedrijven, aldus Otten, bijvoorbeeld als zij een deel van de tarieven voor hun rekening hebben genomen door hun prijzen te laten zakken. ‘In die gevallen heeft de Nederlandse onderneming meebetaald aan de heffingen, maar kan ze niet direct bij de US Customs and Border Protection een vordering indienen. De exporteur moet er dan samen met de importeur uit zien te komen.’
Een andere groep die heeft meebetaald maar weinig zal meepikken van het teruggegeven geld, is de consument. De heffingen zijn deels aan hen doorberekend, vaak door de prijzen te verhogen. Al zijn er ook uitzonderingen, zoals koeriersdienst FedEx, die zegt zijn klanten te compenseren.
Democraten proberen politiek munt te slaan uit de situatie. ‘Trump stuurt de terugbetalingen naar de bedrijven, niet naar de werkenden. Elke cent zou naar de Amerikaanse consument moeten terugvloeien’, aldus Greg Casar, een lid van het Huis van Afgevaardigden dat tot de linkervleugel van de Democraten wordt gerekend.
Overigens betalen bedrijven in de Verenigde Staten nog altijd importheffingen. Niet alleen zijn tarieven op specifieke producten, zoals staal, van kracht gebleven. Trump denkt ook een nieuw juridisch geitenpaadje te hebben gevonden voor een algemene heffing van 10 procent op producten uit 86 landen, waaronder Europese landen.
Ditmaal beroept hij zich op een handelswet uit 1974, gericht tegen landen die niet genoeg zouden doen tegen de import van met dwangarbeid gemaakte producten. Hoe stevig dat juridisch gezien is, zal moeten blijken: de rechtszaken zijn al begonnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant