Op het nippertje heeft de Amerikaanse president Donald Trump bepaald dat de militaire oefeningen met Zuid-Korea, die vandaag beginnen, worden afgeschaald. Zo hengelt Trump naar de gunsten van de Noord-Koreaanse alleenheerser Kim Jong-un.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
Om welke militaire oefeningen gaat het?
Ulchi Freedom Shield (UFS) is een jaarlijks terugkerend militair machtsvertoon van achttienduizend Zuid-Koreaanse militairen en een onbekend aantal Amerikaanse militairen. Sinds het einde van de Korea-oorlog in 1953, toen de Verenigde Staten en Zuid-Korea tevergeefs probeerden te voorkomen dat Noord-Korea communistisch werd, worden dit soort gezamenlijke militaire oefeningen gehouden.
Formeel zijn Seoul en Washington immers in oorlog met Noord-Korea: er geldt slechts een wapenstilstand.
Dit jaar oefent UFS op het afweren van drones en cyberaanvallen vanwege de sterk uitgebreide militaire capaciteiten van Noord-Korea. Pyongyangs militaire macht groeit door de innige samenwerking met Rusland, dat Noord-Koreaanse wapens en manschappen inzet tegen Oekraïne.
Noord-Korea test op een Europees slagveld zijn ballistische raketsystemen en leert daar de fijne kneepjes van de moderne oorlogsvoering met drones. Juist daarom zeiden Amerikaanse topmilitairen in Zuid-Korea vorige week dat UFS ‘groter en beter dan ooit’ zou worden.
Waarom verstoort Trump de plannen?
Eerst plaatste Trump dit weekeinde op sociale media een foto van een van zijn drie ontmoetingen met de Noord-Koreaanse alleenheerser Kim Jong-un. De onderhandelingsrondes met Noord-Korea in Trumps eerste termijn leidden niet tot ontmanteling van Kims kernwapenarsenaal. Inmiddels zou Pyongyang zo’n vijftig kernkoppen hebben.
Ook trok Trump op zijn socialemediakanaal Truth Social van leer tegen Zuid-Korea, dat volgens hem niet wil meewerken aan de ‘denuclearisatie van Iran’. Hij reikte Kim de hand. ‘Deze oefeningen (...) geven ook een totaal ongepast en vijandig signaal aan een Land dat zolang als Donald J. Trump President is geweest, zich niet-bedreigend en respectvol heeft gedragen’, aldus Trump.
Nu de Amerikaanse president in het Midden-Oosten grote problemen kent en zijn belofte vrede tussen Rusland en Oekraïne te brengen tot niets heeft geleid, probeert hij met het oog op de tussentijdse verkiezingen in november elders in de wereld een succesje te boeken.
Trump hengelde tijdens eerdere reizen naar Azië nadrukkelijk naar een ontmoeting met Kim. Nu probeert hij dat opnieuw met het afschalen van militaire oefeningen die Pyongyang beschouwt als een generale repetitie voor een invasie.
Wat Trumps actie in de praktijk voor de militaire trainingen betekent, was maandag onduidelijk. In zijn eerste termijn gingen in 2018 deze oefeningen voor het eerst in bijna dertig jaar niet door om de diplomatie tussen Trump en Kim niet in de weg te zitten. Na Trumps vertrek uit het Witte Huis werden ze hervat.
Trump laat zijn liberale Zuid-Koreaanse ambtsgenoot Lee Jae-myung zien wie de baas is in het bondgenootschap. Ook is hij gepikeerd over het gebrek aan Zuid-Koreaanse bijstand in de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran en de trage uitvoering van door hem afgedwongen Zuid-Koreaanse investeringen.
Hoe reageert Zuid-Korea?
Seoul is militair zo afhankelijk van Amerikaanse militaire bescherming dat president Lee nauwelijks speelruimte heeft. Hij kan slechts zeggen dat hij hoopt op ‘een zinvolle dialoog’.
Eind vorig jaar zag Lee de bui al hangen, toen hij zei te overwegen de schaal van de oefeningen aan te passen, als dat Washington en Pyongyang aan de vergadertafel bracht. Lee, die vrede met Noord-Korea wil sluiten, krijgt Kim niet in beweging sinds Noord-Korea in 2024 het streven naar hereniging van de Korea’s heeft opgegeven. Sindsdien beschouwt Pyongyang Zuid-Korea als doodsvijand.
Kim wordt steeds sterker. Om niet buitenspel te staan bij de Russische toenadering tot Noord-Korea doet ook China zijn best de banden met Pyongyang te verstevigen. Zuid-Korea komt daarentegen steeds meer alleen te staan. In januari besloot het Pentagon dat Seoul verantwoordelijk wordt voor zijn eigen verdediging.
Daarom is deze editie van UFS belangrijker dan voorgaande jaren. De oefeningen zijn een test om te zien in hoeverre de Zuid-Koreanen in staat zijn tijdens een mogelijke oorlog het commando te voeren. Lee zou daarmee haast maken om niet te worden verrast in het geval dat Trump ineens zijn manschappen en wapens uit Zuid-Korea weghaalt.
Grijpt Pyongyang Trumps uitgestoken hand?
Kim zal waarschijnlijk afwachten tot de militaire oefeningen over elf dagen voorbij zijn. Dan weet hij wat Trumps uitspraken waard zijn en of hij nog meer concessies kan loskrijgen. Bijvoorbeeld dat de VS nooit meer oefenen met Zuid-Korea. Of formele erkenning van Noord-Korea als kernmacht alvorens er over vermindering van het aantal kernkoppen wordt gesproken. Met vrienden in Moskou en Beijing kan Kim zich de luxe veroorloven Trump te laten wachten.
Wat zijn de gevolgen in de regio?
Japan, de Filipijnen, Taiwan en Australië: de Aziatische bondgenoten van de VS zien de veelbesproken draai van het land naar Azië vastlopen in het Midden-Oosten. Onder oud-president Barack Obama werd al beloofd dat de VS zich na Afghanistan en het Midden-Oosten zouden richten op Azië, om te verhinderen dat het steeds machtiger wordende China er de dienst zou uitmaken. Obama’s opvolgers bleven zeggen dat Azië het zwaartepunt zou worden.
Dit weekeinde vertrok het enige Amerikaanse vliegdekschip dat nog actief was in Azië, de USS George Washington, naar de Straat van Hormuz. Nu Trump eigenhandig de oefeningen met Zuid-Korea heeft afgezwakt in de hoop op een top met Kim, vragen pro-Amerikaanse regeringsleiders in Azië zich ongetwijfeld af of het niet verstandiger wordt militair voor zichzelf te zorgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant